ปรับปรุงล่าสุด · ผู้รับผิดชอบเนื้อหา เอกสยาม ชัยศร ที่ปรึกษากฎหมาย
ดาวน์โหลดหน้านี้เป็นไฟล์ PDF บนหัวกระดาษของ Eksiam & Partners Co., Ltd.
สาระสำคัญ
- คำร้องขอปล่อยชั่วคราวในคดียาเสพติดยื่นได้ทุกชั้น ตั้งแต่ชั้นพนักงานสอบสวน ชั้นฝากขัง ชั้นพิจารณา จนถึงหลังศาลอ่านคำพิพากษา โดยผู้ต้องหา จำเลย หรือผู้มีประโยชน์เกี่ยวข้อง7
- ศาลจะไม่ให้ปล่อยชั่วคราวได้เฉพาะเมื่อมีเหตุอันควรเชื่อตามที่กฎหมายกำหนดห้าประการ และคำสั่งไม่ให้ปล่อยชั่วคราวต้องแสดงเหตุผลและแจ้งเป็นหนังสือ8
- ข้อหาครอบครองเพื่อจำหน่ายหรือจำหน่ายยาเสพติดให้โทษในประเภท 1 มีโทษจำคุกอย่างสูงสิบห้าปีขึ้นไป9 คดีกลุ่มนี้ศาลต้องถามความเห็นของพนักงานสอบสวนหรือพนักงานอัยการก่อน และผู้ถูกปล่อยชั่วคราวต้องมีประกัน1011
- วงเงินประกันและหลักประกันเรียกจนเกินควรแก่กรณีมิได้ และต้องคำนึงถึงเงื่อนไขและมาตรการป้องกันที่ใช้กับผู้ถูกปล่อยชั่วคราว เช่น อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ติดตามตัว ซึ่งใช้ได้เมื่อผู้นั้นยินยอม12
- คำสั่งของศาลชั้นต้นที่ไม่อนุญาตให้ปล่อยชั่วคราวอุทธรณ์ต่อศาลอุทธรณ์ได้ และแม้คำสั่งของศาลอุทธรณ์ที่ยืนจะเป็นที่สุด ก็ไม่ตัดสิทธิยื่นคำร้องใหม่13
- จำเลยคดียาเสพติดที่จงใจไม่มาศาลหรือหลบหนี ศาลอาจสืบพยานลับหลังได้เมื่อจำเลยมีทนายความ และศาลบังคับตามสัญญาประกันได้โดยไม่ต้องฟ้อง1415
ลักษณะเฉพาะของการประกันตัวในคดียาเสพติด
การประกันตัวในคดียาเสพติดคือการขอให้ปล่อยผู้ต้องหาหรือจำเลยชั่วคราวตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 106 ถึงมาตรา 119 ทวิ หลักเกณฑ์เป็นชุดเดียวกับคดีอาญาทั่วไป แต่อัตราโทษตามประมวลกฎหมายยาเสพติดทำให้หลายคดีเข้ามาตรา 109 และมาตรา 110 ซึ่งเข้มกว่าคดีที่มีโทษเบา
คำร้องขอให้ปล่อยชั่วคราวมีสามรูปแบบตามมาตรา 106 คือ ปล่อยโดยไม่ต้องมีประกัน ปล่อยโดยมีประกัน และปล่อยโดยมีประกันและหลักประกัน16 คำว่า “ประกัน” หมายถึงสัญญาที่ผู้ประกันทำไว้ว่าจะส่งตัวผู้ต้องหาหรือจำเลยตามนัด ส่วน “หลักประกัน” หมายถึงเงินสด หลักทรัพย์ หรือบุคคลที่แสดงหลักทรัพย์ ซึ่งวางไว้เป็นประกันการปฏิบัติตามสัญญา17 ความแตกต่างนี้มีผลโดยตรงในคดียาเสพติด เพราะคดีที่มีโทษจำคุกอย่างสูงเกินสิบปีกฎหมายบังคับให้ต้องมีประกันอย่างน้อย และจะเรียกหลักประกันด้วยหรือไม่ก็ได้18
ประมวลกฎหมายยาเสพติดกำหนดโทษแยกตามประเภทของยาเสพติดและลักษณะของการกระทำ ความผิดฐานเสพยาเสพติดให้โทษในประเภท 1 ประเภท 2 หรือประเภท 5 มีโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งปี19 ขณะที่ความผิดฐานผลิต นำเข้า ส่งออก จำหน่าย หรือมีไว้ในครอบครองซึ่งยาเสพติดให้โทษในประเภท 1 มีโทษจำคุกไม่เกินสิบห้าปี ถ้าเป็นการกระทำเพื่อการค้าหรือมีเหตุตามมาตรา 145 วรรคสอง โทษจำคุกเพิ่มเป็นสองปีถึงยี่สิบปี และถ้าเป็นการกระทำของหัวหน้าเครือข่ายหรือกรณีตามวรรคสาม โทษเพิ่มถึงจำคุกตลอดชีวิตหรือประหารชีวิต20 ข้อหาที่พนักงานสอบสวนแจ้งจึงกำหนดว่าคำร้องจะเข้ากลุ่มบทบัญญัติใดของประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
หน้านี้อธิบายเฉพาะประเด็นที่คดียาเสพติดแตกต่างจากคดีอาญาทั่วไป หลักทั่วไปของการประกันตัวผู้ต้องหา เช่น การฝากขังและการคืนหลักประกัน อธิบายไว้ในหน้า ประกันตัวผู้ต้องหา ของ eksiamcriminallaw.com ส่วนขั้นตอนตั้งแต่ถูกจับจนถึงชั้นศาลในคดียาเสพติด อธิบายไว้ในหน้า การถูกจับในคดียาเสพติด และ เส้นทางคดียาเสพติด
ผู้มีสิทธิยื่นและช่องทางยื่นคำร้องตามชั้นของคดี
มาตรา 106 กำหนดให้ผู้ต้องหา จำเลย หรือผู้มีประโยชน์เกี่ยวข้อง ยื่นคำร้องขอปล่อยชั่วคราวได้ ช่องทางยื่นขึ้นกับชั้นของคดี ผู้ต้องหาที่ถูกควบคุมและยังไม่ถูกฟ้องยื่นต่อพนักงานสอบสวนหรือพนักงานอัยการ ผู้ต้องหาที่ต้องขังตามหมายศาลยื่นต่อศาลนั้น และเมื่อฟ้องแล้วยื่นต่อศาลชั้นต้นที่ชำระคดี
ผู้ถูกจับในคดียาเสพติดที่ไม่ได้รับการปล่อยชั่วคราวในชั้นพนักงานสอบสวน ต้องถูกนำตัวไปศาลภายในสี่สิบแปดชั่วโมงนับแต่ถูกนำตัวถึงที่ทำการของพนักงานสอบสวน เพื่อให้พนักงานสอบสวนขอหมายขังเมื่อมีเหตุจำเป็น21 เมื่อศาลออกหมายขังแล้ว คำร้องขอปล่อยชั่วคราวต้องยื่นต่อศาลที่ออกหมายขัง ไม่ใช่พนักงานสอบสวน ตามมาตรา 106 (2) ครอบครัวจึงควรเตรียมเอกสารและหลักประกันให้พร้อมก่อนวันที่ผู้ต้องหาถูกนำตัวไปศาล22
หลังศาลอ่านคำพิพากษาศาลชั้นต้นหรือศาลอุทธรณ์ คำร้องยังยื่นต่อศาลชั้นต้นที่ชำระคดีได้ แม้ยังไม่ได้ยื่นอุทธรณ์หรือฎีกา ถ้าศาลชั้นต้นเห็นสมควรให้ปล่อยชั่วคราวก็สั่งอนุญาตได้เอง มิฉะนั้นต้องรีบส่งคำร้องพร้อมสำนวนไปให้ศาลอุทธรณ์หรือศาลฎีกาสั่ง ตามมาตรา 106 (4) ช่องทางนี้ใช้กับจำเลยที่ศาลพิพากษาให้จำคุกโดยไม่รอการลงโทษ ซึ่งถูกคุมขังหลังฟังคำพิพากษา
ถ้าผู้ต้องหาได้รับการปล่อยชั่วคราวในชั้นสอบสวนโดยวางเงินสดหรือหลักทรัพย์ไว้แล้ว เมื่อสำนวนส่งถึงพนักงานอัยการหรือศาล ผู้ต้องหาหรือผู้มีประโยชน์เกี่ยวข้องขอให้ถือเอาทรัพย์สินเดิมเป็นหลักประกันต่อไปได้ ไม่ต้องวางหลักประกันชุดใหม่ และกรณีที่มีบุคคลเป็นประกันหรือหลักประกันไว้ บุคคลนั้นร้องขอให้ถือเอาตนเป็นประกันต่อไปได้เช่นกัน23
ความเห็นของสำนักงาน
ในคดียาเสพติดที่ผู้ต้องหาถูกจับพร้อมของกลางจำนวนมาก การขอปล่อยชั่วคราวในชั้นพนักงานสอบสวนมักไม่ได้รับอนุญาต สำนักงานจึงเตรียมคำร้องต่อศาลในวันฝากขังครั้งแรกควบคู่ไปด้วย โดยรวบรวมหลักฐานที่อยู่ อาชีพ ภาระครอบครัว และประวัติการมาตามนัดของผู้ต้องหา เพื่อตอบเกณฑ์ตามมาตรา 108 ให้ครบในคำร้องฉบับแรก
เกณฑ์ตามมาตรา 108 เมื่อข้อหาเป็นความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด
มาตรา 108 กำหนดให้ศาลพิจารณาเจ็ดข้อประกอบกัน ได้แก่ ความหนักเบาแห่งข้อหา พยานหลักฐาน พฤติการณ์แห่งคดี ความน่าเชื่อถือของผู้ร้องขอประกันและหลักประกัน แนวโน้มการหลบหนี ภัยอันตรายจากการปล่อยชั่วคราว และคำคัดค้านของพนักงานสอบสวน พนักงานอัยการ โจทก์ หรือผู้เสียหาย
ในคดียาเสพติด “ความหนักเบาแห่งข้อหา” ตามมาตรา 108 (1) ผูกกับข้อหาที่แจ้งโดยตรง24 ข้อหาเสพหรือมีไว้ในครอบครองเพื่อเสพเป็นข้อหาที่มีโทษเบา ส่วนข้อหามีไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่ายในประเภท 1 เป็นข้อหาที่มีโทษจำคุกอย่างสูงสิบห้าปีขึ้นไป ปริมาณของกลางจึงมีผลต่อการพิจารณาคำร้องตั้งแต่ชั้นแรก เพราะปริมาณเป็นข้อเท็จจริงที่พนักงานสอบสวนใช้กำหนดข้อหา และศาลใช้ประกอบการพิจารณาข้อ (2) ว่าพยานหลักฐานที่ปรากฏแล้วมีเพียงใด
มาตรา 108 (6) ให้พิจารณาภัยอันตรายหรือความเสียหายที่จะเกิดจากการปล่อยชั่วคราว ในคดีจำหน่ายยาเสพติด พนักงานสอบสวนมักคัดค้านด้วยเหตุว่าผู้ต้องหาอาจกลับไปกระทำความผิดซ้ำ หรือมีเครือข่ายที่อาจช่วยให้หลบหนี มาตรา 108 (7) ให้ศาลรับคำคัดค้านดังกล่าวประกอบการวินิจฉัยได้ และวรรคสองให้ศาลรับฟังข้อเท็จจริง รายงาน หรือความเห็นของเจ้าพนักงานที่เกี่ยวข้องประกอบด้วยก็ได้
สำหรับความผิดที่มีอัตราโทษจำคุกอย่างสูงเกินสิบปี มาตรา 109 บังคับว่าเมื่อมีคำร้องขอปล่อยชั่วคราวระหว่างสอบสวนหรือระหว่างพิจารณาของศาลชั้นต้น ศาลจะต้องถามพนักงานสอบสวน พนักงานอัยการ หรือโจทก์ว่าจะคัดค้านหรือไม่ เว้นแต่ไม่อาจถามได้โดยมีเหตุอันควร ซึ่งศาลต้องบันทึกเหตุนั้นไว้25 ข้อหาครอบครองเพื่อจำหน่ายยาเสพติดให้โทษในประเภท 1 จึงต้องผ่านขั้นตอนนี้ทุกคดี ผลในทางปฏิบัติคือการพิจารณาคำร้องอาจใช้เวลามากกว่าคดีเสพ
ความเห็นของสำนักงาน
คำร้องขอปล่อยชั่วคราวในคดีครอบครองเพื่อจำหน่ายควรตอบเกณฑ์ตามมาตรา 108 ทีละข้อ โดยเฉพาะข้อ (5) และข้อ (6) ด้วยข้อเท็จจริงที่ตรวจสอบได้ เช่น ทะเบียนบ้าน หนังสือรับรองการทำงาน ผู้ที่ต้องอยู่ในความอุปการะ และการยินยอมใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ติดตามตัว การยกเพียงว่าผู้ต้องหาไม่มีพฤติการณ์หลบหนีโดยไม่มีหลักฐานประกอบ มักไม่เพียงพอเมื่อพนักงานสอบสวนคัดค้าน
เหตุที่ศาลไม่ให้ประกันตัวตามมาตรา 108/1
มาตรา 108/1 กำหนดว่าการสั่งไม่ให้ปล่อยชั่วคราวทำได้เฉพาะเมื่อมีเหตุอันควรเชื่อห้าประการ คือ จะหลบหนี จะไปยุ่งเหยิงกับพยานหลักฐาน จะไปก่อเหตุอันตรายประการอื่น ผู้ร้องขอประกันหรือหลักประกันไม่น่าเชื่อถือ หรือการปล่อยจะเป็นอุปสรรคต่อการสอบสวนหรือการดำเนินคดีในศาล
ความหนักเบาของข้อหาเพียงอย่างเดียวไม่ใช่เหตุไม่ให้ปล่อยชั่วคราวตามมาตรา 108/1 แต่เป็นข้อเท็จจริงที่ศาลใช้ประเมินว่าผู้ต้องหามีแนวโน้มจะหลบหนีหรือไม่ ในคดียาเสพติดที่มีโทษสูง เหตุตามมาตรา 108/1 (1) และ (3) จึงเป็นเหตุที่ศาลอ้างบ่อย คำสั่งไม่ให้ปล่อยชั่วคราวต้องแสดงเหตุผล และต้องแจ้งเหตุให้ผู้ต้องหาหรือจำเลยและผู้ยื่นคำร้องทราบเป็นหนังสือโดยเร็ว26 เหตุผลที่ศาลแสดงไว้เป็นข้อมูลสำคัญสำหรับการยื่นคำร้องใหม่หรือการอุทธรณ์คำสั่ง
การปล่อยชั่วคราวที่ได้รับอนุญาตแล้วอาจถูกเพิกถอนได้เมื่อปรากฏข้อเท็จจริงภายหลัง คำพิพากษาศาลฎีกาวินิจฉัยว่าคำสั่งเพิกถอนการปล่อยชั่วคราวเป็นดุลพินิจตามหลักเกณฑ์มาตรา 108 และเป็นคำสั่งระหว่างพิจารณา
คำวินิจฉัยของศาล · คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3594/255727
ศาลชั้นต้นเพิกถอนการปล่อยชั่วคราวผู้ต้องหาซึ่งไม่มีที่อยู่เป็นหลักแหล่งและไม่มีสิทธิอยู่ในราชอาณาจักร ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าคำสั่งเพิกถอนเป็นดุลพินิจตามหลักเกณฑ์มาตรา 108 และเป็นคำสั่งระหว่างพิจารณาที่ต้องห้ามอุทธรณ์ฎีกาตามมาตรา 196
“เป็นดุลพินิจของศาลชั้นต้นที่พิจารณาโดยอาศัยหลักเกณฑ์แห่ง ป.วิ.อ. มาตรา 108 และเป็นคำสั่งระหว่างพิจารณาที่ไม่ทำให้คดีเสร็จสำนวน กรณีจึงต้องห้ามมิให้อุทธรณ์ฎีกาคำสั่งนั้นในระหว่างพิจารณาตาม ป.วิ.อ. มาตรา 196”
ความเห็นของสำนักงาน
ในคดียาเสพติด การเพิกถอนการปล่อยชั่วคราวมักเกิดจากการผิดเงื่อนไขที่ศาลกำหนด เช่น ไม่ไปรายงานตัว ออกนอกพื้นที่ที่กำหนด หรือถูกจับในคดียาเสพติดคดีใหม่ระหว่างได้รับการปล่อยชั่วคราว ผู้ได้รับการปล่อยชั่วคราวและผู้ประกันจึงควรเก็บสำเนาเงื่อนไขในคำสั่งอนุญาตไว้ และแจ้งทนายความทันทีเมื่อมีเหตุที่อาจทำให้ปฏิบัติตามเงื่อนไขไม่ได้
ประกัน หลักประกัน และวงเงินในคดียาเสพติด
มาตรา 110 กำหนดว่าคดีที่มีอัตราโทษจำคุกอย่างสูงเกินสิบปีขึ้นไป ผู้ถูกปล่อยชั่วคราวต้องมีประกัน และจะมีหลักประกันด้วยหรือไม่ก็ได้ คดีอื่นปล่อยโดยไม่มีประกันได้ การเรียกประกันหรือหลักประกันจะเรียกจนเกินควรแก่กรณีมิได้ ตามหลักเกณฑ์ในกฎกระทรวงหรือข้อบังคับของประธานศาลฎีกา
ข้อหาเสพยาเสพติดตามมาตรา 162 มีโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งปี จึงอยู่ในกลุ่มที่มาตรา 110 วรรคสอง เปิดให้ปล่อยชั่วคราวโดยไม่มีประกันเลยก็ได้ (ผู้ที่ถูกจับข้อหาเสพเป็นครั้งแรก ซึ่งมีทางบำบัดแทนการถูกดำเนินคดีโดยไม่ต้องถูกฝากขัง อ่านหน้า ถูกจับเสพครั้งแรก) ส่วนข้อหาตามมาตรา 145 ในส่วนยาเสพติดให้โทษในประเภท 1 อยู่ในกลุ่มที่มาตรา 110 วรรคหนึ่ง บังคับให้ต้องมีประกัน28 มาตรา 110 วรรคสาม ยังกำหนดว่าการเรียกประกันหรือหลักประกันต้องคำนึงถึงเงื่อนไขและมาตรการป้องกันที่ใช้กับผู้ถูกปล่อยชั่วคราวประกอบด้วย การยินยอมใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ติดตามตัวจึงเป็นข้อเท็จจริงที่นำมาประกอบคำร้องขอให้ลดวงเงินได้
หลักประกันมีสามชนิด ได้แก่ เงินสด หลักทรัพย์อื่น เช่น โฉนดที่ดินหรือสมุดบัญชีเงินฝาก และบุคคลที่มาเป็นหลักประกันโดยแสดงหลักทรัพย์29 ผู้ที่ไม่มีเงินสดเพียงพออาจใช้หลักทรัพย์ของญาติ หรือให้บุคคลที่มีตำแหน่งหรือหลักทรัพย์ตามที่ศาลยอมรับมาเป็นหลักประกันได้ ทั้งนี้ ศาลแต่ละแห่งกำหนดรายการเอกสารที่ต้องใช้ไว้ และควรตรวจกับศาลที่จะยื่นก่อน
คำถามว่าประกันตัวคดียาเสพติดกี่บาทไม่มีคำตอบเป็นตัวเลขเดียวในตัวบท มาตรา 110 วรรคสาม ให้วงเงินเป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในกฎกระทรวงหรือข้อบังคับของประธานศาลฎีกา และศาลแต่ละแห่งใช้ดุลพินิจตามพฤติการณ์ของแต่ละคดี หน้านี้จึงไม่ระบุตัวเลขวงเงินกลาง เพราะวงเงินที่ใช้จริงต้องตรวจกับหลักเกณฑ์ที่ศาลซึ่งรับคำร้องใช้อยู่ในขณะยื่นคำร้อง
ความเห็นของสำนักงาน
การขอปล่อยชั่วคราวในคดียาเสพติดควรเตรียมหลักประกันไว้มากกว่าหนึ่งชนิด เพราะศาลอาจอนุญาตโดยกำหนดวงเงินสูงกว่าที่ครอบครัวคาดไว้ การมีหลักทรัพย์สำรอง เช่น โฉนดที่ดินพร้อมหนังสือยินยอมของเจ้าของ ช่วยให้ยื่นเพิ่มได้ภายในวันเดียวกัน และลดระยะเวลาที่ผู้ต้องหาต้องถูกคุมขังระหว่างรอ
เงื่อนไขการปล่อยชั่วคราวและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ติดตามตัว
มาตรา 108 วรรคสาม ให้ศาลกำหนดเงื่อนไขเกี่ยวกับที่อยู่หรือเงื่อนไขอื่นใดให้ผู้ถูกปล่อยชั่วคราวปฏิบัติได้ และถ้าผู้นั้นยินยอม ศาลจะสั่งให้ใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่ตรวจสอบหรือจำกัดการเดินทางก็ได้ ผู้ที่อายุไม่ถึงสิบแปดปีจะใช้อุปกรณ์ได้เฉพาะเมื่อมีพฤติการณ์ร้ายแรงหรือเหตุสมควรอื่น
เงื่อนไขตามมาตรา 108 วรรคสาม มีวัตถุประสงค์สามประการที่ตัวบทระบุไว้ คือ ป้องกันการหลบหนี ป้องกันภัยอันตราย และป้องกันความเสียหายที่อาจเกิดขึ้น30 ในคดียาเสพติด เงื่อนไขที่พบบ่อยคือการห้ามออกนอกเขตที่กำหนด การไปรายงานตัวตามนัด และการใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ติดตามตัว ซึ่งใช้ได้เมื่อผู้ถูกปล่อยชั่วคราวยินยอมเท่านั้น ข้อยกเว้นคือผู้ที่มีอายุไม่ถึงสิบแปดปีบริบูรณ์ ซึ่งแม้ยินยอมก็ใช้อุปกรณ์ได้เฉพาะเมื่อมีพฤติการณ์ที่อาจเป็นภัยต่อบุคคลอื่นอย่างร้ายแรงหรือมีเหตุสมควรประการอื่น
ถ้าอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่ศาลสั่งให้ใช้ถูกทำลายหรือทำให้ใช้การไม่ได้ไม่ว่าโดยวิธีใด มาตรา 117 วรรคสอง ให้สันนิษฐานว่าผู้นั้นหนีหรือจะหลบหนี และพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจมีอำนาจจับได้ตามวรรคหนึ่ง31 ข้อสันนิษฐานนี้เป็นข้อสันนิษฐานตามกฎหมายที่หักล้างได้ ผู้ถูกปล่อยชั่วคราวที่อุปกรณ์ขัดข้องโดยไม่ได้เกิดจากการกระทำของตนควรแจ้งศาลหรือเจ้าพนักงานที่ดูแลอุปกรณ์ทันทีพร้อมหลักฐาน
รายละเอียดเรื่องค่าใช้จ่าย ขั้นตอนติดตั้ง และการถอดอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ติดตามตัว เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่ศาลแต่ละแห่งใช้ จึงควรสอบถามจากศาลที่พิจารณาคดีโดยตรง
ความเห็นของสำนักงาน
ผู้ต้องหาในคดียาเสพติดที่มีโทษสูงควรพิจารณาแสดงความยินยอมใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ไว้ในคำร้องฉบับแรก เพราะมาตรา 110 วรรคสาม ให้ศาลนำมาตรการป้องกันมาประกอบการกำหนดวงเงิน และมาตรการนี้ตอบเหตุที่พนักงานสอบสวนมักคัดค้านว่าผู้ต้องหาจะหลบหนีได้โดยตรง
การประกันตัวกับเส้นทางบำบัดรักษาผู้เสพ
ประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา 113 และมาตรา 114 กำหนดเส้นทางบำบัดรักษาสำหรับผู้เสพและผู้มีไว้ในครอบครองเพื่อเสพ ผู้ที่สมัครใจเข้ารับการบำบัดก่อนถูกตรวจพบและผ่านการบำบัดตามเงื่อนไขไม่มีความผิด ส่วนผู้ที่ถูกตรวจพบแล้วสมัครใจบำบัดตามมาตรา 114 ได้ เส้นทางนี้แยกจากการปล่อยชั่วคราว
มาตรา 113 กำหนดว่าผู้ที่เสพหรือมีไว้ในครอบครองเพื่อเสพ และสมัครใจขอเข้ารับการบำบัดรักษาในสถานพยาบาลยาเสพติดก่อนที่เจ้าพนักงานจะตรวจพบ เมื่อปฏิบัติครบถ้วนตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการกำหนดจนได้รับหนังสือรับรอง ผู้นั้นไม่มีความผิดในมาตราดังกล่าว32 มาตรา 114 ใช้กับผู้ที่เจ้าพนักงานตรวจพบแล้ว โดยให้ผู้นั้นสมัครใจเข้ารับการบำบัดรักษาได้ และวรรคสามกำหนดผลไว้สำหรับกรณีที่ผู้เข้ารับการบำบัดหลบหนีหรือไม่ให้ความร่วมมือในการบำบัดจนครบถ้วน33
ความผิดฐานเสพที่ไม่เข้ามาตรา 113 หรือมาตรา 114 มีโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งปีตามมาตรา 162 ข้อหาที่มีโทษระดับนี้เป็นคดีที่มาตรา 110 วรรคสอง เปิดให้ปล่อยชั่วคราวโดยไม่มีประกันได้ ผู้ถูกกล่าวหาที่มีสิทธิเข้าเส้นทางบำบัดจึงควรพิจารณาทั้งสองเรื่องไปพร้อมกัน รายละเอียดของเส้นทางบำบัดอธิบายไว้ในหน้า การเสพยาเสพติดและการบำบัดรักษา
ความเห็นของสำนักงาน
ผู้ถูกจับในข้อหาที่มีของกลางจำนวนเล็กน้อยควรให้ทนายความตรวจก่อนว่าข้อเท็จจริงเข้าเกณฑ์ปริมาณที่ให้สันนิษฐานว่ามีไว้เพื่อเสพหรือไม่ เพราะข้อหาที่เปลี่ยนจากครอบครองเพื่อจำหน่ายเป็นครอบครองเพื่อเสพ เปลี่ยนทั้งกลุ่มบทบัญญัติเรื่องประกันและสิทธิเข้าเส้นทางบำบัด
การอุทธรณ์คำสั่งไม่ให้ปล่อยชั่วคราวตามมาตรา 119 ทวิ
มาตรา 119 ทวิ ให้ผู้ร้องขออุทธรณ์คำสั่งไม่อนุญาตให้ปล่อยชั่วคราวได้ คำสั่งของศาลชั้นต้นอุทธรณ์ไปยังศาลอุทธรณ์ และคำสั่งของศาลอุทธรณ์อุทธรณ์ไปยังศาลฎีกา คำสั่งศาลอุทธรณ์ที่ไม่อนุญาตยืนตามศาลชั้นต้นเป็นที่สุด แต่ไม่ตัดสิทธิยื่นคำร้องขอปล่อยชั่วคราวใหม่
ศาลชั้นต้นที่รับคำร้องอุทธรณ์คำสั่งต้องรีบส่งคำร้องพร้อมสำนวนหรือสำเนาสำนวนเท่าที่จำเป็นไปยังศาลอุทธรณ์หรือศาลฎีกาเพื่อพิจารณาและมีคำสั่งโดยเร็ว34 ทางเลือกในทางปฏิบัติมีสองทาง คือ อุทธรณ์คำสั่ง หรือยื่นคำร้องใหม่ต่อศาลเดิมพร้อมข้อเท็จจริงหรือหลักประกันที่เพิ่มขึ้น การเลือกขึ้นกับเหตุผลที่ศาลแสดงไว้ในคำสั่งตามมาตรา 108/1 วรรคสอง
สิทธิอุทธรณ์ตามมาตรา 119 ทวิ ใช้กับคำสั่งไม่อนุญาตให้ปล่อยชั่วคราว คำพิพากษาศาลฎีกาวินิจฉัยว่าคำสั่งเพิกถอนการปล่อยชั่วคราวไม่ถือว่าเป็นคำสั่งไม่อนุญาตให้ปล่อยชั่วคราว และเป็นคำสั่งระหว่างพิจารณาตามมาตรา 196
คำวินิจฉัยของศาล · คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 107/253735
ศาลชั้นต้นเพิกถอนการปล่อยชั่วคราวจำเลยหลังพนักงานสอบสวนยื่นรายงานว่าจำเลยข่มขู่และจ้างวานพยานให้กลับคำให้การ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าคำสั่งเพิกถอนการปล่อยชั่วคราวเป็นดุลพินิจตามหลักเกณฑ์มาตรา 108 และเป็นคำสั่งระหว่างพิจารณาที่ต้องห้ามอุทธรณ์ตามมาตรา 196 ไม่ใช่คำสั่งไม่อนุญาตให้ปล่อยชั่วคราวตามมาตรา 119 ทวิ
“คำสั่งศาลชั้นต้นที่ให้เพิกถอนการปล่อยชั่วคราว ถือเป็นคำสั่งระหว่างพิจารณา ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 196 ซึ่งเป็นดุลพินิจของศาลชั้นต้นที่จะพิจารณาโดยอาศัยหลักเกณฑ์แห่งมาตรา 108 และไม่ถือว่าเป็นคำสั่งไม่อนุญาตให้ปล่อยชั่วคราวตามมาตรา 119 ทวิ”
คำวินิจฉัยของศาล · คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4829/255336
จำเลยขอให้ศาลไต่สวนเพื่อประกอบคำร้องขอปล่อยชั่วคราว ศาลชั้นต้นไม่อนุญาตให้ปล่อยชั่วคราวและยกคำร้องขอให้ไต่สวน จำเลยอุทธรณ์เฉพาะคำสั่งยกคำร้องขอให้ไต่สวน ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าการไม่ไต่สวนสืบเนื่องจากดุลพินิจไม่อนุญาตให้ปล่อยชั่วคราวตามมาตรา 108 จึงเป็นคำสั่งระหว่างพิจารณาที่ต้องห้ามอุทธรณ์ตามมาตรา 196
“การที่ศาลชั้นต้นไม่ไต่สวนคำร้องของจำเลยที่ 2 เพื่อประกอบการพิจารณาขอให้ปล่อยชั่วคราวก็สืบเนื่องมาจากศาลชั้นต้นไม่อนุญาตให้ปล่อยจำเลยที่ 2 ชั่วคราว ซึ่งเป็นดุลพินิจของศาลชั้นต้นที่จะพิจารณาโดยอาศัยหลักเกณฑ์ตาม ป.วิ.อ. มาตรา 108”
ความเห็นของสำนักงาน
เมื่อศาลชั้นต้นไม่อนุญาตให้ปล่อยชั่วคราวในคดียาเสพติด สำนักงานตรวจเหตุผลในคำสั่งก่อนเลือกช่องทาง ถ้าเหตุผลคือหลักประกันไม่น่าเชื่อถือ การยื่นคำร้องใหม่พร้อมหลักประกันที่เพิ่มขึ้นมักเร็วกว่าการอุทธรณ์ ถ้าเหตุผลคือผู้ต้องหาจะหลบหนี การอุทธรณ์พร้อมหลักฐานที่ตอบเหตุนั้นโดยตรงเป็นทางที่เหมาะกว่า
การผิดสัญญาประกันและการหลบหนีในคดียาเสพติด
เมื่อผู้ต้องหาหรือจำเลยหนีหรือจะหลบหนี มาตรา 117 ให้เจ้าพนักงานจับได้ และมาตรา 119 ให้ศาลบังคับตามสัญญาประกันได้โดยไม่ต้องฟ้อง ศาลอาจงดหรือลดค่าปรับโดยคำนึงถึงความพยายามของผู้ประกัน ในคดียาเสพติด พระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดียาเสพติด มาตรา 12 ยังให้ศาลสืบพยานลับหลังจำเลยที่หลบหนีได้
ในกรณีผิดสัญญาประกันต่อศาล ศาลมีอำนาจสั่งบังคับตามสัญญาประกันหรือตามที่ศาลเห็นสมควรโดยไม่ต้องฟ้อง ศาลอาจสั่งงดการบังคับหรือลดจำนวนเงิน โดยคำนึงถึงความพยายามของผู้ประกันในการติดตามตัวผู้ต้องหาหรือจำเลยที่หลบหนี และความเสียหายที่เกิดขึ้น และเมื่อศาลสั่งแล้ว ผู้ถูกบังคับตามสัญญาประกันหรือพนักงานอัยการอุทธรณ์ได้ คำวินิจฉัยของศาลอุทธรณ์เป็นที่สุด37 คำพิพากษาศาลฎีกาวินิจฉัยว่าการบังคับตามสัญญาประกันต่อศาลเป็นกระบวนพิจารณาทางอาญาโดยแท้
คำวินิจฉัยของศาล · คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 10072/255838
การบังคับตามสัญญาประกันต่อศาลตามมาตรา 119 เป็นกระบวนพิจารณาทางอาญาโดยแท้ ตราบใดที่ผู้ประกันยังไม่ส่งตัวจำเลยต่อศาลถือว่ายังผิดสัญญาประกัน และถ้าผู้ประกันขวนขวายนำตัวมาส่งภายในอายุความทางอาญา ศาลอาจลดหรืองดค่าปรับได้ตามพฤติการณ์ ศาลจึงบังคับคดีแก่ผู้ประกันได้แม้เกินสิบปีนับแต่วันมีคำสั่งปรับ และไม่มีเหตุคืนหลักประกันตามมาตรา 118
“การบังคับตามสัญญาประกันจึงเป็นเรื่องของกระบวนพิจารณาทางอาญาโดยแท้ การพิจารณาถึงสิทธิและหน้าที่ของผู้ประกันจึงต้องพิจารณาจากบริบทของคดีอาญาเป็นสำคัญ”
บทบัญญัติที่ใช้เฉพาะคดียาเสพติดคือพระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดียาเสพติด พ.ศ. 2550 มาตรา 12 ซึ่งให้ศาลมีอำนาจสืบพยานหลักฐานลับหลังจำเลยที่จงใจไม่มาศาลหรือหลบหนีได้ เมื่อจำเลยมีทนายความและมีความจำเป็นเพื่อมิให้พยานหลักฐานสูญหายหรือยากแก่การนำมาสืบในภายหลัง แต่ต้องให้โอกาสทนายความของจำเลยถามค้านและนำสืบหักล้าง39 การหลบหนีระหว่างได้รับการปล่อยชั่วคราวในคดียาเสพติดจึงไม่ได้ทำให้คดีหยุดชะงักเสมอไป และจำเลยเสียโอกาสต่อสู้คดีด้วยตนเอง
ผลของการไม่ไปศาลตามนัด และการคืนหลักประกันเมื่อคดีถึงที่สุด อธิบายไว้ในหน้า หมายเรียกและหมายจับในคดียาเสพติด
ความเห็นของสำนักงาน
ผู้ประกันที่ทราบว่าผู้ได้รับการปล่อยชั่วคราวไม่มาศาลควรติดตามตัวและบันทึกหลักฐานการติดตามไว้ทุกครั้ง เช่น ข้อความที่ส่ง การเดินทางไปที่อยู่ และการแจ้งเจ้าพนักงาน เพราะมาตรา 119 ให้ศาลนำความพยายามในการติดตามตัวมาประกอบการลดหรืองดค่าปรับ
กฎหมายเปรียบเทียบ: ข้อสันนิษฐานในคดียาเสพติดของสหรัฐอเมริกาและอังกฤษ
สหรัฐอเมริกาตั้งข้อสันนิษฐานใน 18 U.S.C. มาตรา 3142(e)(3) ว่าไม่มีเงื่อนไขใดประกันการมาศาลได้ เมื่อมีเหตุน่าเชื่อว่ากระทำความผิดยาเสพติดที่มีโทษจำคุกสิบปีขึ้นไป ส่วนอังกฤษกำหนดข้อยกเว้นสิทธิได้รับการปล่อยชั่วคราวสำหรับผู้ตรวจพบยาเสพติดกลุ่ม Class A ไว้ในพระราชบัญญัติการประกันตัว ค.ศ. 1976 (Bail Act 1976)
กฎหมายสหรัฐอเมริกาให้เจ้าพนักงานตุลาการสั่งขังก่อนพิจารณาเมื่อพบหลังการไต่สวนว่าไม่มีเงื่อนไขใดประกันการมาศาลและความปลอดภัยของบุคคลอื่นและชุมชนได้2 และสำหรับความผิดตามพระราชบัญญัติสารควบคุม (Controlled Substances Act) ที่มีโทษจำคุกอย่างสูงสิบปีขึ้นไป กฎหมายให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าไม่มีเงื่อนไขใดประกันได้ โดยผู้ต้องหามีภาระหักล้าง1 โครงสร้างนี้ต่างจากมาตรา 108/1 ของไทย ซึ่งไม่ได้ตั้งข้อสันนิษฐานตามประเภทของความผิด แต่ให้ศาลพิจารณาเหตุอันควรเชื่อเป็นรายคดี
ศาลสูงสุดสหรัฐอเมริกาในคดี United States v. Salerno วินิจฉัยว่าการขังก่อนพิจารณาตามพระราชบัญญัติปฏิรูปการประกันตัว ค.ศ. 1984 (Bail Reform Act of 1984) ด้วยเหตุความปลอดภัยของชุมชนไม่ขัดรัฐธรรมนูญ แต่ระบุหลักไว้ว่าเสรีภาพเป็นหลักและการขังก่อนพิจารณาเป็นข้อยกเว้นที่จำกัดอย่างรอบคอบ3 หลักนี้ใกล้เคียงกับโครงสร้างของมาตรา 108/1 ที่ให้การไม่ปล่อยชั่วคราวทำได้เฉพาะเมื่อมีเหตุตามที่กฎหมายกำหนด
พระราชบัญญัติการประกันตัว ค.ศ. 1976 (Bail Act 1976) ของอังกฤษตั้งหลักว่าผู้ต้องหามีสิทธิได้รับการปล่อยชั่วคราว และกำหนดข้อยกเว้นทั่วไปไว้ในบัญชีท้าย 1 ภาค 1 ย่อหน้า 2 (Schedule 1 Part I paragraph 2) เมื่อมีเหตุอันมีน้ำหนักว่าจะไม่มามอบตัว จะกระทำความผิดระหว่างปล่อยชั่วคราว หรือจะยุ่งเหยิงกับพยาน4 ส่วนย่อหน้า 6A ถึง 6C เป็นบทเฉพาะเรื่องยาเสพติด ผู้ต้องหาที่ผลตรวจตัวอย่างจากร่างกายพบยาเสพติดกลุ่ม Class A (กลุ่มที่กฎหมายอังกฤษกำหนดโทษสูงสุด) ตามที่กำหนด และเข้าเงื่อนไขอื่นในย่อหน้า 6B จะได้รับการปล่อยชั่วคราวไม่ได้ เว้นแต่ศาลเห็นว่าไม่มีความเสี่ยงสำคัญที่จะกระทำความผิดระหว่างปล่อยชั่วคราว และบทนี้ใช้เฉพาะพื้นที่ที่รัฐมนตรีแจ้งศาลว่ามีการจัดการประเมินไว้แล้ว5
ความเห็นของสำนักงาน
แนวทางของอังกฤษเชื่อมการปล่อยชั่วคราวเข้ากับการประเมินและบำบัดผู้ใช้ยาเสพติด ซึ่งใกล้กับเจตนารมณ์ของมาตรา 113 และมาตรา 114 ของประมวลกฎหมายยาเสพติด แต่กฎหมายไทยไม่ได้ผูกสิทธิได้รับการปล่อยชั่วคราวไว้กับผลการตรวจหรือการเข้ารับการประเมิน การยกตัวอย่างต่างประเทศในคำร้องจึงใช้ได้เพื่ออธิบายความเหมาะสมของเงื่อนไข ไม่ใช่ฐานสิทธิ
มุมมองนิติเศรษฐศาสตร์ของการขังระหว่างพิจารณา
งานวิจัยของ Dobbie, Goldin และ Yang ปี 2018 ใช้การจ่ายสำนวนให้ผู้พิพากษาแบบสุ่มเพื่อวัดผลของการขังระหว่างพิจารณา พบว่าการขังเพิ่มโอกาสถูกพิพากษาว่ามีความผิด ส่วนใหญ่ผ่านการรับสารภาพ ลดการจ้างงานในระบบ และไม่มีผลสุทธิต่อการกระทำความผิดในอนาคต ผลนี้เกี่ยวกับเกณฑ์ตามมาตรา 108
การศึกษานี้ตีพิมพ์ในวารสาร American Economic Review (วารสารของสมาคมเศรษฐศาสตร์อเมริกัน) ใช้ข้อมูลคดีในสหรัฐอเมริกา และอาศัยข้อเท็จจริงว่าผู้พิพากษาที่ได้รับสำนวนแบบสุ่มมีแนวโน้มให้ปล่อยชั่วคราวต่างกัน ความต่างนี้ทำให้แยกผลของการขังออกจากลักษณะของผู้ต้องหาได้ ผู้เขียนอธิบายกลไกไว้สองทาง คือ การขังลดอำนาจต่อรองของจำเลยในการเจรจาเรื่องคำรับสารภาพ และการถูกพิพากษาว่ามีความผิดลดโอกาสการทำงานในระบบ6
ข้อค้นพบนี้มีความหมายต่อคดียาเสพติดของไทยในสองประการ ประการที่หนึ่ง มาตรา 108 (6) ให้ศาลชั่งภัยอันตรายจากการปล่อยชั่วคราว แต่ความเสียหายจากการขังซึ่งตกแก่ผู้ต้องหาและครอบครัวไม่ได้ปรากฏในรายการพิจารณาโดยตรง การนำเสนอข้อเท็จจริงเรื่องอาชีพและผู้อยู่ในความอุปการะจึงเป็นการเติมข้อมูลด้านนี้ให้ศาล ประการที่สอง พระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดียาเสพติด มาตรา 13 ให้ศาลพิพากษาได้โดยไม่สืบพยานเมื่อจำเลยรับสารภาพ เว้นแต่มีเหตุอันควร40 ผลวิจัยที่ว่าการขังเพิ่มการรับสารภาพจึงเป็นเหตุผลให้ทนายความตรวจพยานหลักฐานก่อนจำเลยที่ถูกขังตัดสินใจรับสารภาพ
ข้อจำกัดของการนำผลวิจัยมาใช้คือ ข้อมูลเป็นคดีในเขตอำนาจของสหรัฐอเมริกาซึ่งมีระบบการต่อรองคำรับสารภาพต่างจากไทย สำนักงานจึงใช้ผลวิจัยนี้เป็นกรอบคิด ไม่ใช่ข้อเท็จจริงเชิงประจักษ์เกี่ยวกับศาลไทย
หลักสันนิษฐานว่าบริสุทธิ์กับการขังผู้ต้องหาคดียาเสพติด
หลักสันนิษฐานว่าผู้ต้องหาหรือจำเลยไม่มีความผิดจนกว่าจะมีคำพิพากษาถึงที่สุด เป็นหลักในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย มาตรา 29 ซึ่งกำหนดด้วยว่าการควบคุมหรือคุมขังทำได้เพียงเท่าที่จำเป็นเพื่อป้องกันการหลบหนี และการไม่ให้ประกันต้องเป็นไปตามที่กฎหมายบัญญัติ มาตรา 108/1 เป็นบทที่ทำให้หลักนี้เป็นรูปธรรม
ข้อหายาเสพติดเป็นข้อหาที่สังคมมองด้วยความรังเกียจสูง แรงกดดันนี้อาจทำให้การพิจารณาคำร้องขอปล่อยชั่วคราวเอนไปทางการขังไว้ก่อน หลักสันนิษฐานว่าบริสุทธิ์ทำหน้าที่ถ่วงแรงกดดันดังกล่าว โดยกำหนดว่าการขังระหว่างพิจารณาไม่ใช่การลงโทษล่วงหน้า และต้องมีเหตุเฉพาะคดีรองรับ มาตรา 108/1 จึงไม่ได้ให้ความร้ายแรงของประเภทความผิดเป็นเหตุไม่ให้ปล่อยชั่วคราวโดยลำพัง และบังคับให้ศาลแสดงเหตุผลเป็นหนังสือ41
ในทางนิติปรัชญา ข้อถกเถียงเรื่องการขังเพื่อป้องกันอันตรายคือ การขังด้วยเหตุว่าผู้ต้องหาอาจกระทำความผิดในอนาคตเป็นการลงโทษจากการคาดการณ์ ไม่ใช่จากการกระทำที่พิสูจน์แล้ว ศาลสูงสุดสหรัฐอเมริกาในคดี Salerno ยอมรับการขังด้วยเหตุนี้ภายใต้กระบวนการไต่สวนที่เข้มงวด3 ขณะที่มาตรา 108/1 (3) ของไทยใช้ถ้อยคำว่าจะไปก่อเหตุอันตรายประการอื่น ซึ่งต้องมีเหตุอันควรเชื่อ คำร้องที่ดีจึงควรตอบด้วยข้อเท็จจริงว่าเหตุอันควรเชื่อในคดีนั้นไม่มีอยู่จริง
คำถามที่พบบ่อย
คำตอบต่อไปนี้สรุปจากตัวบทและคำพิพากษาที่อ้างไว้ในหน้านี้ ผลของแต่ละคดียังขึ้นกับข้อเท็จจริง พยานหลักฐาน และดุลพินิจของเจ้าพนักงานและศาล
ประกันตัวคดียาเสพติดกี่บาท
ตัวบทไม่ได้กำหนดตัวเลขเดียว ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 110 วรรคสาม กำหนดว่าจะเรียกประกันหรือหลักประกันจนเกินควรแก่กรณีมิได้ ต้องคำนึงถึงเงื่อนไขและมาตรการป้องกันที่ใช้ประกอบ และให้เป็นไปตามกฎกระทรวงหรือข้อบังคับของประธานศาลฎีกา วงเงินจึงขึ้นกับข้อหา ปริมาณของกลาง และพฤติการณ์ของแต่ละคดี หน้านี้จึงไม่ระบุตัวเลขกลาง ผู้ยื่นคำร้องควรตรวจวงเงินกับศาลที่รับคำร้องในคดีนั้น
ประกันตัวคดียาเสพติดใช้อะไรบ้าง
หลักประกันตามมาตรา 114 มีสามชนิด คือ เงินสด หลักทรัพย์อื่น เช่น โฉนดที่ดินหรือสมุดบัญชีเงินฝาก และบุคคลที่มาเป็นหลักประกันโดยแสดงหลักทรัพย์ ผู้ยื่นต้องมีเอกสารแสดงตัวและความเกี่ยวข้องกับผู้ต้องหา และเอกสารสิทธิของหลักทรัพย์ ศาลแต่ละแห่งกำหนดรายการเอกสารไว้ จึงควรตรวจกับศาลที่จะยื่นก่อน
คดีครอบครองยาเสพติดเพื่อจำหน่ายประกันตัวได้หรือไม่
ได้ กฎหมายไม่ได้ห้ามปล่อยชั่วคราวตามประเภทของความผิด ศาลจะไม่ให้ปล่อยชั่วคราวได้เฉพาะเมื่อมีเหตุอันควรเชื่อตามมาตรา 108/1 เช่น จะหลบหนีหรือจะไปยุ่งเหยิงกับพยานหลักฐาน แต่ข้อหานี้มีโทษจำคุกอย่างสูงเกินสิบปี ศาลจึงต้องถามความเห็นพนักงานสอบสวนหรือพนักงานอัยการก่อนตามมาตรา 109 และผู้ถูกปล่อยชั่วคราวต้องมีประกันตามมาตรา 110 วรรคหนึ่ง
ยื่นประกันตัวคดียาเสพติดได้ที่ไหน
ตามมาตรา 106 ถ้าผู้ต้องหาถูกควบคุมและยังไม่ถูกฟ้อง ยื่นต่อพนักงานสอบสวนหรือพนักงานอัยการ ถ้าต้องขังตามหมายศาลแล้ว ยื่นต่อศาลที่ออกหมายขัง ถ้าฟ้องแล้ว ยื่นต่อศาลชั้นต้นที่ชำระคดี และหลังศาลอ่านคำพิพากษา ยังยื่นต่อศาลชั้นต้นได้แม้ยังไม่ได้อุทธรณ์หรือฎีกา
ศาลไม่ให้ประกันตัวคดียาเสพติด ทำอย่างไรต่อ
มาตรา 119 ทวิ ให้อุทธรณ์คำสั่งของศาลชั้นต้นไปยังศาลอุทธรณ์ และคำสั่งของศาลอุทธรณ์ไปยังศาลฎีกา ถ้าศาลอุทธรณ์ยืนตามศาลชั้นต้น คำสั่งเป็นที่สุด แต่ไม่ตัดสิทธิยื่นคำร้องใหม่ ข้อยกเว้นคือคำสั่งเพิกถอนการปล่อยชั่วคราว ซึ่งคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 107/2537 วินิจฉัยว่าไม่ถือเป็นคำสั่งไม่อนุญาตตามมาตรา 119 ทวิ
ต้องใส่กำไล EM (อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ติดตามตัว) ทุกคดีหรือไม่
ไม่ มาตรา 108 วรรคสาม ให้ศาลสั่งใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ได้เมื่อผู้ถูกปล่อยชั่วคราวยินยอม ข้อยกเว้นคือผู้ที่อายุไม่ถึงสิบแปดปีบริบูรณ์ ซึ่งแม้ยินยอมก็ใช้ได้เฉพาะเมื่อมีพฤติการณ์ที่อาจเป็นภัยต่อบุคคลอื่นอย่างร้ายแรงหรือเหตุสมควรอื่น ถ้าอุปกรณ์ถูกทำลายหรือทำให้ใช้การไม่ได้ มาตรา 117 วรรคสอง ให้สันนิษฐานว่าผู้นั้นหนีหรือจะหลบหนี
ประกันตัวคดียาเสพติดได้เงินคืนไหม
ได้ หลักประกันไม่ใช่ค่าปรับ เมื่อคดีถึงที่สุดหรือความรับผิดตามสัญญาประกันหมดไป หลักประกันคืนแก่ผู้ที่ควรได้รับ ข้อยกเว้นคือกรณีผิดสัญญาประกัน ซึ่งมาตรา 119 ให้ศาลบังคับตามสัญญาประกันได้โดยไม่ต้องฟ้อง และอาจงดหรือลดจำนวนเงินโดยคำนึงถึงความพยายามของผู้ประกันในการติดตามตัวและความเสียหายที่เกิดขึ้น