ที่ปรึกษากฎหมายคดียาเสพติด ตั้งแต่ก่อนถูกจับจนพ้นโทษ · บริษัท เอกสยาม แอนด์ พาร์ทเนอร์ส จำกัด

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1855/2567: ผู้เสพที่รอการลงโทษไม่ได้ ศาลใช้มาตรา 166 คุมความประพฤติแทนการจำคุก

ผู้เสพยาเสพติดที่เคยรับโทษจำคุกมาก่อนมักไม่อยู่ในเกณฑ์รอการลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 56 คำพิพากษาฉบับนี้วินิจฉัยว่าศาลต้องเพิ่มโทษและรอการลงโทษไม่ได้ แต่ศาลยังมีอำนาจตามมาตรา 166 ของประมวลกฎหมายยาเสพติด นำเงื่อนไขคุมความประพฤติมาใช้แทนการลงโทษจำคุก

ปรับปรุงล่าสุด · ผู้รับผิดชอบเนื้อหา เอกสยาม ชัยศร ที่ปรึกษากฎหมาย

สาระสำคัญ

  • เอกสารทะเบียนราษฎรและข้อมูลผู้ต้องขังของกรมราชทัณฑ์ที่แนบท้ายฟ้องถือเป็นส่วนหนึ่งของคำฟ้อง เมื่อจำเลยรับสารภาพตลอดข้อหา ถือว่ารับข้อเท็จจริงเรื่องเคยต้องโทษและพ้นโทษด้วย
  • จำเลยกระทำความผิดภายในห้าปีนับแต่พ้นโทษ และศาลจะลงโทษถึงจำคุก จึงต้องเพิ่มโทษหนึ่งในสามตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 92
  • จำเลยเคยรับโทษจำคุกเกินหกเดือน จึงรอการลงโทษไม่ได้ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 56 คำพิพากษาศาลอุทธรณ์ที่ไม่เพิ่มโทษและรอการลงโทษจึงไม่ชอบ1
  • การเสพเป็นความผิดเพียงเล็กน้อย ความผิดครั้งก่อนเกิดเมื่อกว่าแปดปี และการจำคุกระยะสั้นไม่น่าจะเกิดประโยชน์ ศาลจึงนำเงื่อนไขคุมความประพฤติมาใช้แทนการลงโทษจำคุกตามมาตรา 1662
  • ในคดีนี้ศาลยังลงโทษปรับ และใช้เงื่อนไขคุมความประพฤติแทนเฉพาะโทษจำคุก

ฎีกา 1855/2567 ตัดสินเรื่องอะไร

ฎีกา 1855/2567 ตัดสินว่า ผู้เสพเมทแอมเฟตามีนที่เคยรับโทษจำคุกเกินหกเดือนและกลับมากระทำความผิดภายในห้าปีนับแต่พ้นโทษ ต้องเพิ่มโทษหนึ่งในสามและไม่อยู่ในเกณฑ์รอการลงโทษ แต่ศาลยังนำเงื่อนไขคุมความประพฤติตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 56 มาใช้แทนการลงโทษจำคุกได้ตามประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา 166

คดีนี้โจทก์เป็นฝ่ายฎีกา ศาลฎีกาเห็นด้วยกับโจทก์ในเรื่องการเพิ่มโทษและการรอการลงโทษ แต่ผลสุดท้ายจำเลยไม่ต้องรับโทษจำคุก

ข้อเท็จจริงในคดี

ข้อเท็จจริงต่อไปนี้สรุปจากคำพิพากษาฉบับเต็ม

  1. โจทก์ฟ้องว่าจำเลยเสพเมทแอมเฟตามีนตามประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา 104 และมาตรา 162 และขอให้เพิ่มโทษหนึ่งในสาม โดยบรรยายว่าจำเลยเคยต้องคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุก 2 ปี 16 เดือน 15 วัน เมื่อปี 2558 พ้นโทษเมื่อวันที่ 21 เมษายน 2560 และกลับมากระทำความผิดภายในห้าปีนับแต่วันพ้นโทษ
  2. โจทก์แนบข้อมูลทะเบียนราษฎรและรายละเอียดข้อมูลผู้ต้องขังของกรมราชทัณฑ์ ซึ่งระบุชื่อ เลขประจำตัวประชาชน วันพ้นโทษ และรูปถ่ายของจำเลย
  3. จำเลยให้การรับสารภาพตลอดข้อหา ศาลชั้นต้นลงโทษจำคุก 2 เดือนและปรับ 4,000 บาท ลดกึ่งหนึ่ง คงจำคุก 1 เดือนและปรับ 2,000 บาท โดยไม่เพิ่มโทษ และรอการลงโทษจำคุก 2 ปีพร้อมเงื่อนไขคุมความประพฤติ
  4. ศาลอุทธรณ์แผนกคดียาเสพติดพิพากษายืน โจทก์ฎีกาโดยได้รับอนุญาตจากศาลฎีกา

ประเด็นที่ศาลฎีกาต้องวินิจฉัย

ประเด็นตามฎีกาของโจทก์คือคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ที่ไม่เพิ่มโทษและรอการลงโทษจำคุกชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ ศาลต้องตอบคำถามย่อยสามข้อ

  1. คำรับสารภาพตลอดข้อหาครอบคลุมข้อเท็จจริงเรื่องเคยต้องโทษและพ้นโทษที่โจทก์ขอให้เพิ่มโทษหรือไม่
  2. จำเลยอยู่ในเกณฑ์รอการลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 56 หรือไม่
  3. เมื่อรอการลงโทษไม่ได้ ศาลมีอำนาจอื่นที่จะไม่ลงโทษจำคุกจำเลยหรือไม่

ศาลฎีกาวินิจฉัยอย่างไร

ศาลฎีกาพิพากษาแก้ ลงโทษตามประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา 104 และมาตรา 162 จำคุก 2 เดือนและปรับ 4,000 บาท เพิ่มโทษหนึ่งในสามเป็นจำคุก 2 เดือน 20 วันและปรับ 5,333.33 บาท ลดกึ่งหนึ่ง คงจำคุก 1 เดือน 10 วันและปรับ 2,666.66 บาท และให้คุมความประพฤติจำเลย 1 ปีแทนการลงโทษจำคุก

คำวินิจฉัยของศาล · คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1855/25673

เอกสารที่โจทก์แนบท้ายฟ้องถือเป็นส่วนหนึ่งของคำฟ้อง เมื่อจำเลยรับสารภาพตลอดข้อหา ถือว่ารับว่าเคยต้องโทษและพ้นโทษในคดีที่โจทก์อ้างด้วย เมื่อศาลจะลงโทษถึงจำคุก จำเลยจึงอยู่ในเงื่อนไขที่ต้องเพิ่มโทษหนึ่งในสามตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 92

จำเลยเคยได้รับโทษจำคุกมาก่อนเกินหกเดือน จึงไม่อยู่ในเกณฑ์รอการลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 56 คำพิพากษาศาลอุทธรณ์ที่ไม่เพิ่มโทษและรอการลงโทษจึงไม่ชอบ ฎีกาของโจทก์ฟังขึ้น4

การเสพเมทแอมเฟตามีนเป็นความผิดเพียงเล็กน้อย ความผิดครั้งก่อนเกิดเมื่อปี 2558 นับถึงเวลาที่ศาลฎีกาพิจารณาเป็นเวลากว่าแปดปี และการจำคุกระยะสั้นไม่น่าจะเกิดประโยชน์แก่จำเลยและสังคม ศาลจึงนำเงื่อนไขเพื่อคุมความประพฤติตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 56 มาใช้แทนการลงโทษจำคุกตามมาตรา 166 ของประมวลกฎหมายยาเสพติด5

“ถือได้ว่าจำเลยให้การรับสารภาพตามฟ้องรวมถึงรับว่าจำเลยเคยต้องโทษและพ้นโทษในคดีที่โจทก์อ้างเป็นเหตุขอให้เพิ่มโทษดังกล่าวด้วยแล้ว”

“คดีนี้จำเลยกระทำความผิดเสพเมทแอมเฟตามีน ซึ่งเป็นความผิดเพียงเล็กน้อย”

“จึงเห็นควรให้โอกาสจำเลยกลับตัวโดยนำเงื่อนไขเพื่อควบคุมความประพฤติตามมาตรา 56 แห่ง ป.อ. มาใช้แทนการลงโทษจำคุกตาม ป.ยาเสพติด มาตรา 166”

เงื่อนไขที่ศาลกำหนด ได้แก่ รายงานตัวต่อพนักงานคุมประพฤติ 4 ครั้ง ทำกิจกรรมบริการสังคมหรือสาธารณประโยชน์ 12 ชั่วโมง ห้ามเกี่ยวข้องกับยาเสพติดหรือสิ่งมึนเมาทุกชนิด และยินยอมให้ตรวจสารเสพติด ระยะเวลาคุมความประพฤตินับแต่วันที่อ่านคำพิพากษาศาลฎีกา ค่าปรับที่ไม่ชำระให้จัดการตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 29 และมาตรา 30

เหตุผลของศาลฎีกา

ศาลฎีกาให้เหตุผลเป็นสองชั้น ชั้นแรกเห็นด้วยกับโจทก์ ชั้นที่สองใช้อำนาจตามประมวลกฎหมายยาเสพติด

ชั้นแรก การเพิ่มโทษ โจทก์บรรยายฟ้องครบองค์ประกอบของการเพิ่มโทษ คือวันที่คำพิพากษาคดีก่อนถึงที่สุด โทษที่ได้รับ วันพ้นโทษ และการกระทำความผิดใหม่ภายในห้าปี และแนบเอกสารยืนยันตัวบุคคล ศาลถือว่าเอกสารเหล่านั้นเป็นส่วนหนึ่งของคำฟ้อง คำรับสารภาพตลอดข้อหาจึงครอบคลุมข้อเท็จจริงเรื่องเคยต้องโทษด้วย เมื่อศาลจะลงโทษจำคุก กรณีจึงอยู่ในเงื่อนไขของมาตรา 92 การไม่เพิ่มโทษจึงไม่ชอบ

ชั้นแรก การรอการลงโทษ ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 56 ให้รอการลงโทษได้เมื่อผู้นั้นไม่เคยรับโทษจำคุกมาก่อน หรือเคยรับโทษจำคุกในกรณีที่มาตรานั้นกำหนด เช่น ความผิดที่ได้กระทำโดยประมาท ความผิดลหุโทษ หรือโทษจำคุกไม่เกินหกเดือน จำเลยเคยรับโทษจำคุกเกินหกเดือน จึงไม่อยู่ในเกณฑ์6

ชั้นที่สอง ศาลฎีกาพิจารณาว่าความผิดฐานเสพเป็นความผิดเพียงเล็กน้อย ความผิดครั้งก่อนเกิดเมื่อปี 2558 ซึ่งห่างมากว่าแปดปี และการจำคุกระยะสั้นไม่น่าจะเกิดประโยชน์แก่จำเลยและสังคม จึงให้โอกาสจำเลยกลับตัวโดยนำเงื่อนไขคุมความประพฤติมาใช้แทนการลงโทษจำคุกตามมาตรา 166 ของประมวลกฎหมายยาเสพติด7

หลักกฎหมายสารบัญญัติที่คดีนี้วาง

หลักสารบัญญัติของคดีนี้อยู่ที่ความสัมพันธ์ระหว่างการเพิ่มโทษ การรอการลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา และอำนาจของศาลในคดีผู้เสพตามประมวลกฎหมายยาเสพติด

ประการที่หนึ่ง การเพิ่มโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 92 ใช้กับผู้ที่เคยต้องคำพิพากษาให้จำคุกแล้วกระทำความผิดอีกในระหว่างต้องรับโทษหรือภายในห้าปีนับแต่วันพ้นโทษ เมื่อศาลจะลงโทษครั้งหลังถึงจำคุก ความผิดฐานเสพซึ่งมีอัตราโทษไม่สูงก็อยู่ในบทนี้ได้ ศาลในคดีนี้เพิ่มทั้งโทษจำคุกและโทษปรับ

ประการที่สอง มาตรา 56 กับมาตรา 166 มีเงื่อนไขต่างกัน มาตรา 56 ตรวจประวัติการรับโทษจำคุกของผู้นั้น ส่วนมาตรา 166 ตามถ้อยคำในทะเบียนตัวบทของเว็บนี้ ตรวจว่าผู้นั้นเป็นผู้ต้องหาหรืออยู่ระหว่างถูกดำเนินคดีในความผิดอื่นที่มีโทษจำคุก หรืออยู่ระหว่างรับโทษจำคุกตามคำพิพากษาหรือไม่ ผู้ที่เคยรับโทษจำคุกและพ้นโทษแล้วจึงอาจไม่อยู่ในเกณฑ์ของมาตรา 56 แต่ยังอยู่ในขอบเขตของมาตรา 166 ดังที่ศาลใช้ในคดีนี้8

ประการที่สาม ในคดีนี้ศาลใช้เงื่อนไขคุมความประพฤติแทนเฉพาะโทษจำคุก ศาลยังลงโทษปรับและคำนวณการเพิ่มโทษและการลดโทษตามปกติ ผลจึงต่างจากการรอการลงโทษตามมาตรา 56 ซึ่งศาลอาจรอทั้งโทษจำคุกและโทษปรับได้ ระยะเวลาคุมความประพฤติในคดีนี้คือ 1 ปี9

วิธีพิจารณาความและพยานหลักฐาน

ในทางวิธีพิจารณาและพยานหลักฐาน คดีนี้แสดงวิธีที่โจทก์พิสูจน์เหตุเพิ่มโทษโดยอาศัยคำรับสารภาพของจำเลย

โจทก์บรรยายฟ้องเรื่องการเพิ่มโทษพร้อมรายละเอียดคดีก่อน และแนบข้อมูลทะเบียนราษฎรกับข้อมูลผู้ต้องขังที่มีชื่อ เลขประจำตัวประชาชน วันพ้นโทษ และรูปถ่าย ศาลถือว่าเอกสารเหล่านี้เป็นส่วนหนึ่งของคำฟ้อง คำรับสารภาพตลอดข้อหาจึงเป็นการยอมรับข้อเท็จจริงในเอกสารนั้นด้วย

ผลในทางปฏิบัติ จำเลยที่ประสงค์จะโต้แย้งเหตุเพิ่มโทษ เช่น ไม่ใช่บุคคลเดียวกัน หรือวันพ้นโทษไม่ถูกต้อง ต้องให้การปฏิเสธเฉพาะส่วนนั้นให้ชัด การรับสารภาพตลอดข้อหาโดยไม่แยกประเด็นทำให้ข้อเท็จจริงเรื่องเพิ่มโทษยุติ ลำดับขั้นของคดีในชั้นศาลอยู่ในหน้าเส้นทางคดี 9 ช่วง

โจทก์ฎีกาได้เพราะได้รับอนุญาตจากศาลฎีกา และศาลฎีกาใช้อำนาจตามมาตรา 166 ในชั้นฎีกาเอง พร้อมกำหนดเงื่อนไขคุมความประพฤติ โดยให้ระยะเวลาคุมความประพฤตินับแต่วันที่อ่านคำพิพากษาศาลฎีกา

ผลต่อคดีอื่นและข้อจำกัด

คำพิพากษานี้มีผลต่อผู้เสพที่มีประวัติรับโทษจำคุกและไม่อยู่ในเกณฑ์รอการลงโทษ

ผลต่อผู้ต้องหาและจำเลย

ผู้เสพที่เคยรับโทษจำคุกเกินหกเดือนยังขอให้ศาลใช้มาตรา 166 แทนการลงโทษจำคุกได้ เมื่อไม่มีคดีอื่นที่มีโทษจำคุกค้างอยู่และไม่ได้อยู่ระหว่างรับโทษจำคุก

ข้อเท็จจริงที่ศาลให้น้ำหนัก ได้แก่ ลักษณะของความผิดฐานเสพ ระยะเวลาที่ห่างจากความผิดครั้งก่อน และผลของการจำคุกระยะสั้น ผู้ต้องหาควรเตรียมข้อเท็จจริงประกอบ เช่น การทำงาน ภาระครอบครัว และการเข้ารับการบำบัด ตามหน้าผู้เสพและการบำบัดรักษา

การเพิ่มโทษยังมีผลต่อโทษปรับ คดีนี้ค่าปรับเพิ่มจาก 2,000 บาทตามคำพิพากษาศาลล่างเป็น 2,666.66 บาท

ข้อจำกัดในการนำไปใช้

มาตรา 166 ใช้เมื่อไม่ปรากฏว่าผู้นั้นเป็นผู้ต้องหาหรืออยู่ระหว่างถูกดำเนินคดีในความผิดอื่นที่มีโทษจำคุก หรืออยู่ระหว่างรับโทษจำคุก ตามเงื่อนไขในมาตรานั้น

การใช้มาตรา 166 เป็นดุลพินิจของศาลตามพฤติการณ์ของแต่ละคดี ระยะเวลาที่ห่างจากความผิดครั้งก่อนกว่าแปดปีเป็นข้อเท็จจริงที่ศาลระบุไว้โดยตรงในคดีนี้

ความเห็นของสำนักงาน

สำนักงานเห็นว่าในคดีเสพที่จำเลยมีประวัติรับโทษจำคุก ควรขอให้ศาลพิจารณามาตรา 166 แยกจากการรอการลงโทษตามมาตรา 56 ตั้งแต่ศาลชั้นต้น เพราะคดีนี้แสดงว่าคำพิพากษาที่รอการลงโทษให้ทั้งที่ไม่อยู่ในเกณฑ์อาจถูกแก้ในชั้นฎีกา ขณะที่มาตรา 166 ให้ผลใกล้เคียงกันโดยมีฐานทางกฎหมายที่ถูกต้อง

ตัวบทที่ศาลใช้

ตัวบทที่ศาลใช้ ยกถ้อยคำตามทะเบียนตัวบทของเว็บนี้

มาตรา 166 ของประมวลกฎหมายยาเสพติด เป็นฐานอำนาจที่ศาลใช้คุมความประพฤติแทนการลงโทษจำคุก

ตัวบท · ประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา ๑๖๖

ในการพิจารณาพิพากษาผู้กระทำความผิดตามลักษณะนี้ ถ้าไม่ปรากฏว่าผู้นั้นเป็นผู้ต้องหาหรืออยู่ในระหว่างถูกดำเนินคดีในความผิดอื่นซึ่งเป็นความผิดที่มีโทษจำคุก หรืออยู่ในระหว่างรับโทษจำคุกตามคำพิพากษาของศาล ให้ศาลที่พิจารณาพิพากษาคดีดังกล่าวมีอำนาจเปลี่ยนโทษจำคุกเป็นการใช้วิธีการเพื่อความปลอดภัยตามประมวลกฎหมายอาญา หรือนำเงื่อนไขเพื่อคุมความประพฤติข้อเดียวหรือหลายข้อตามมาตรา ๕๖ แห่งประมวลกฎหมายอาญา มาใช้แทนการลงโทษ ทั้งนี้ ตามระยะเวลาที่ศาลกำหนดแต่ต้องไม่เกินกว่าสองปี

หากเหตุที่ให้ใช้วิธีการเพื่อความปลอดภัยหรือพฤติการณ์ที่เกี่ยวแก่การกำหนดเงื่อนไขเพื่อคุมความประพฤติได้เปลี่ยนแปลงไป เมื่อศาลเห็นสมควร ศาลอาจแก้ไขเปลี่ยนแปลงได้

ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 56 กำหนดเกณฑ์การรอการลงโทษและเงื่อนไขคุมความประพฤติ

ตัวบท · ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๕๖

ผู้ใดกระทำความผิดซึ่งมีโทษจำคุกหรือปรับ และในคดีนั้นศาลจะลงโทษจำคุกไม่เกินห้าปีไม่ว่าจะลงโทษปรับด้วยหรือไม่ก็ตามหรือลงโทษปรับ ถ้าปรากฏว่าผู้นั้น

(๑) ไม่เคยรับโทษจำคุกมาก่อน หรือ

(๒) เคยรับโทษจำคุกมาก่อนแต่เป็นโทษสำหรับความผิดที่ได้กระทำโดยประมาท หรือความผิดลหุโทษ หรือเป็นโทษจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือ

(๓) เคยรับโทษจำคุกมาก่อนแต่พ้นโทษจำคุกมาแล้วเกินกว่าห้าปี แล้วมากระทำความผิดอีก โดยความผิดในครั้งหลังเป็นความผิดที่ได้กระทำโดยประมาทหรือความผิดลหุโทษ

และเมื่อศาลได้คำนึงถึงอายุ ประวัติ ความประพฤติ สติปัญญา การศึกษาอบรม สุขภาพ ภาวะแห่งจิต นิสัย อาชีพ และสิ่งแวดล้อมของผู้นั้น หรือสภาพความผิด หรือการรู้สึกความผิด และพยายามบรรเทาผลร้ายที่เกิดขึ้น หรือเหตุอื่นอันควรปรานีแล้ว ศาลจะพิพากษาว่าผู้นั้นมีความผิดแต่รอการกำหนดโทษหรือกำหนดโทษแต่รอการลงโทษไว้ ไม่ว่าจะเป็นโทษจำคุกหรือปรับอย่างหนึ่งอย่างใดหรือทั้งสองอย่าง เพื่อให้โอกาสกลับตัวภายในระยะเวลาที่ศาลจะได้กำหนดแต่ต้องไม่เกินห้าปีนับแต่วันที่ศาลพิพากษา โดยจะกำหนดเงื่อนไขเพื่อคุมความประพฤติของผู้นั้นด้วยหรือไม่ก็ได้

เงื่อนไขเพื่อคุมความประพฤติของผู้กระทำความผิดตามวรรคหนึ่ง ศาลอาจกำหนดข้อเดียวหรือหลายข้อตามควรแก่กรณีได้ ดังต่อไปนี้

(๑) ให้ไปรายงานตัวต่อเจ้าพนักงานที่ศาลระบุไว้เป็นครั้งคราว เพื่อเจ้าพนักงานจะได้สอบถาม แนะนำ ช่วยเหลือ หรือตักเตือนตามที่เห็นสมควรในเรื่องความประพฤติและการประกอบอาชีพ หรือจัดให้กระทำกิจกรรมบริการสังคมหรือสาธารณประโยชน์

(๒) ให้ฝึกหัดหรือทำงานอาชีพอันเป็นกิจจะลักษณะ

(๓) ให้ละเว้นการคบหาสมาคมหรือการประพฤติใดอันอาจนำไปสู่การกระทำความผิดในทำนองเดียวกันอีก

(๔) ให้ไปรับการบำบัดรักษาการติดยาเสพติดให้โทษ ความบกพร่องทางร่างกายหรือจิตใจ หรือความเจ็บป่วยอย่างอื่น ณ สถานที่และตามระยะเวลาที่ศาลกำหนด

(๕) ให้เข้ารับการฝึกอบรม ณ สถานที่และตามระยะเวลาที่ศาลกำหนด

(๖) ห้ามออกนอกสถานที่อยู่อาศัย หรือห้ามเข้าในสถานที่ใดในระหว่างเวลาที่ศาลกำหนด ทั้งนี้ จะใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์หรืออุปกรณ์อื่นใดที่สามารถใช้ตรวจสอบหรือจำกัดการเดินทางด้วยก็ได้

(๗) ให้ชดใช้ค่าสินไหมทดแทนหรือเยียวยาความเสียหายโดยวิธีอื่นให้แก่ผู้เสียหายตามที่ผู้กระทำความผิดและผู้เสียหายตกลงกัน

(๘) ให้แก้ไขฟื้นฟูหรือเยียวยาความเสียหายที่เกิดแก่ทรัพยากรธรรมชาติ หรือสิ่งแวดล้อม หรือชดใช้ค่าเสียหายเพื่อการดังกล่าว

(๙) ให้ทำทัณฑ์บนโดยกำหนดจำนวนเงินตามที่ศาลเห็นสมควรว่าจะไม่ก่อเหตุร้าย หรือก่อให้เกิดภยันตรายแก่บุคคลอื่นหรือทรัพย์สิน

(๑๐) เงื่อนไขอื่น ๆ ตามที่ศาลเห็นสมควรกำหนดเพื่อแก้ไข ฟื้นฟู หรือป้องกันมิให้ผู้กระทำความผิดกระทำหรือมีโอกาสกระทำความผิดขึ้นอีก หรือเงื่อนไขในการเยียวยาผู้เสียหายตามที่เห็นสมควร

เงื่อนไขตามที่ศาลได้กำหนดตามความในวรรคสองนั้น ถ้าภายหลังความปรากฏแก่ศาลตามคำขอของผู้กระทำความผิด ผู้แทนโดยชอบธรรมของผู้นั้น ผู้อนุบาลของผู้นั้น พนักงานอัยการหรือเจ้าพนักงานว่าพฤติการณ์ที่เกี่ยวแก่การควบคุมความประพฤติของผู้กระทำความผิดได้เปลี่ยนแปลงไป เมื่อศาลเห็นสมควรศาลอาจแก้ไขเพิ่มเติมหรือเพิกถอนข้อหนึ่งข้อใดเสียก็ได้ หรือจะกำหนดเงื่อนไขข้อใดตามที่กล่าวในวรรคสองที่ศาลยังมิได้กำหนดไว้เพิ่มเติมขึ้นอีกก็ได้ หรือถ้ามีการกระทำผิดทัณฑ์บนให้นำบทบัญญัติมาตรา ๔๗ มาใช้บังคับโดยอนุโลม

มาตรา 162 เป็นบทกำหนดโทษความผิดฐานเสพ

ตัวบท · ประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา ๑๖๒

ผู้ใดเสพยาเสพติดให้โทษในประเภท ๑ ประเภท ๒ หรือประเภท ๕ หรือเสพวัตถุออกฤทธิ์ในประเภท ๑ หรือประเภท ๒ และมิใช่กรณีตามมาตรา ๑๑๓ หรือมาตรา ๑๑๔ อันเป็นการฝ่าฝืนมาตรา ๑๐๔ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งปี หรือปรับไม่เกินสองหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

มาตรา 104 เป็นบทห้ามเสพยาเสพติด

ตัวบท · ประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา ๑๐๔

ห้ามผู้ใดเสพยาเสพติดให้โทษในประเภท ๑ ประเภท ๒ หรือประเภท ๕ หรือเสพวัตถุออกฤทธิ์ในประเภท ๑ หรือประเภท ๒ เว้นแต่การเสพยาเสพติดให้โทษในประเภท ๒ หรือวัตถุออกฤทธิ์ในประเภท ๒ เพื่อการรักษาโรคตามคำสั่งของผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมหรือผู้ประกอบวิชาชีพทันตกรรม หรือการเสพยาเสพติดให้โทษในประเภท ๕ ตามที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขประกาศกำหนดตามมาตรา ๕๘ เพื่อการรักษาโรคตามคำสั่งของผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรม ผู้ประกอบวิชาชีพทันตกรรม ผู้ประกอบวิชาชีพการแพทย์แผนไทย ผู้ประกอบวิชาชีพการแพทย์แผนไทยประยุกต์ หรือหมอพื้นบ้านตามกฎหมายว่าด้วยวิชาชีพการแพทย์แผนไทย หรือเสพเพื่อการศึกษาวิจัย

คำพิพากษาต่อไปนี้เกี่ยวกับผู้เสพ การเพิ่มโทษ และการรอการลงโทษ

  • คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5547/2567 (ครอบครองเพื่อเสพและการเลือกบทที่เป็นคุณ): รอการลงโทษผู้ครอบครองจำนวนเล็กน้อยโดยอ้างหลักบำบัดรักษาตามมาตรา 165 ถึงมาตรา 167
  • คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4000/2569 (การลงโทษน้อยกว่าอัตราขั้นต่ำเพราะให้ข้อมูล): การเพิ่มโทษหนึ่งในสามตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 92 ในคดีกำหนดโทษใหม่
  • คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2610/2566 (กำหนดโทษใหม่ได้เฉพาะเมื่อโทษเดิมหนักกว่ากฎหมายใหม่): การเพิ่มโทษหลังกฎหมายยาเสพติดเปลี่ยน

คำพิพากษาศาลฎีกาคดียาเสพติดทั้ง 18 เรื่องพร้อมสรุปสั้นอยู่ในหน้าคลังคำพิพากษาศาลฎีกาคดียาเสพติด ส่วนลำดับขั้นของคดีตั้งแต่ถูกจับจนพ้นโทษอยู่ในหน้าเส้นทางคดี 9 ช่วง

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับฎีกา 1855/2567

คำถามที่ผู้ต้องหาและครอบครัวมักถามเกี่ยวกับคำพิพากษานี้

เคยรับโทษจำคุกมาก่อน ถูกจับข้อหาเสพ ศาลจะรอการลงโทษได้หรือไม่

ถ้าเคยรับโทษจำคุกเกินหกเดือน ศาลรอการลงโทษตามมาตรา 56 ไม่ได้ เว้นแต่เข้ากรณียกเว้นในมาตรานั้น คดีนี้ศาลใช้มาตรา 166 คุมความประพฤติแทนการลงโทษจำคุก

รับสารภาพแล้วศาลจะเพิ่มโทษเพราะเคยต้องโทษหรือไม่

ถ้าโจทก์บรรยายฟ้องขอเพิ่มโทษและแนบเอกสารแสดงคดีก่อน การรับสารภาพตลอดข้อหาถือเป็นการรับข้อเท็จจริงเรื่องเคยต้องโทษด้วย

ศาลใช้มาตรา 166 แล้วยังต้องชำระค่าปรับหรือไม่

คดีนี้ศาลยังลงโทษปรับ และใช้เงื่อนไขคุมความประพฤติแทนเฉพาะโทษจำคุก

เชิงอรรถและแหล่งที่มา

เชิงอรรถต่อไปนี้ยกถ้อยคำตัวบทคำต่อคำจากแหล่งทางการ พร้อมแหล่งที่มาของคำพิพากษาศาลฎีกาและเอกสารอ้างอิงอื่นที่หน้านี้อ้างถึง ตามลำดับที่ปรากฏในเนื้อหา

  1. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๕๖ บัญญัติว่า “ผู้ใดกระทำความผิดซึ่งมีโทษจำคุกหรือปรับ และในคดีนั้นศาลจะลงโทษจำคุกไม่เกินห้าปีไม่ว่าจะลงโทษปรับด้วยหรือไม่ก็ตามหรือลงโทษปรับ ถ้าปรากฏว่าผู้นั้น (๑) ไม่เคยรับโทษจำคุกมาก่อน หรือ (๒) เคยรับโทษจำคุกมาก่อนแต่เป็นโทษสำหรับความผิดที่ได้กระทำโดยประมาท หรือความผิดลหุโทษ หรือเป็นโทษจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือ (๓) เคยรับโทษจำคุกมาก่อนแต่พ้นโทษจำคุกมาแล้วเกินกว่าห้าปี แล้วมากระทำความผิดอีก โดยความผิดในครั้งหลังเป็นความผิดที่ได้กระทำโดยประมาทหรือความผิดลหุโทษ และเมื่อศาลได้คำนึงถึงอายุ ประวัติ ความประพฤติ สติปัญญา การศึกษาอบรม สุขภาพ ภาวะแห่งจิต นิสัย อาชีพ และสิ่งแวดล้อมของผู้นั้น หรือสภาพความผิด หรือการรู้สึกความผิด และพยายามบรรเทาผลร้ายที่เกิดขึ้น หรือเหตุอื่นอันควรปรานีแล้ว ศาลจะพิพากษาว่าผู้นั้นมีความผิดแต่รอการกำหนดโทษหรือกำหนดโทษแต่รอการลงโทษไว้ ไม่ว่าจะเป็นโทษจำคุกหรือปรับอย่างหนึ่งอย่างใดหรือทั้งสองอย่าง เพื่อให้โอกาสกลับตัวภายในระยะเวลาที่ศาลจะได้กำหนดแต่ต้องไม่เกินห้าปีนับแต่วันที่ศาลพิพากษา โดยจะกำหนดเงื่อนไขเพื่อคุมความประพฤติของผู้นั้นด้วยหรือไม่ก็ได้ เงื่อนไขเพื่อคุมความประพฤติของผู้กระทำความผิดตามวรรคหนึ่ง ศาลอาจกำหนดข้อเดียวหรือหลายข้อตามควรแก่กรณีได้ ดังต่อไปนี้ (๑) ให้ไปรายงานตัวต่อเจ้าพนักงานที่ศาลระบุไว้เป็นครั้งคราว เพื่อเจ้าพนักงานจะได้สอบถาม แนะนำ ช่วยเหลือ หรือตักเตือนตามที่เห็นสมควรในเรื่องความประพฤติและการประกอบอาชีพ หรือจัดให้กระทำกิจกรรมบริการสังคมหรือสาธารณประโยชน์ (๒) ให้ฝึกหัดหรือทำงานอาชีพอันเป็นกิจจะลักษณะ (๓) ให้ละเว้นการคบหาสมาคมหรือการประพฤติใดอันอาจนำไปสู่การกระทำความผิดในทำนองเดียวกันอีก (๔) ให้ไปรับการบำบัดรักษาการติดยาเสพติดให้โทษ ความบกพร่องทางร่างกายหรือจิตใจ หรือความเจ็บป่วยอย่างอื่น ณ สถานที่และตามระยะเวลาที่ศาลกำหนด (๕) ให้เข้ารับการฝึกอบรม ณ สถานที่และตามระยะเวลาที่ศาลกำหนด (๖) ห้ามออกนอกสถานที่อยู่อาศัย หรือห้ามเข้าในสถานที่ใดในระหว่างเวลาที่ศาลกำหนด ทั้งนี้ จะใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์หรืออุปกรณ์อื่นใดที่สามารถใช้ตรวจสอบหรือจำกัดการเดินทางด้วยก็ได้ (๗) ให้ชดใช้ค่าสินไหมทดแทนหรือเยียวยาความเสียหายโดยวิธีอื่นให้แก่ผู้เสียหายตามที่ผู้กระทำความผิดและผู้เสียหายตกลงกัน (๘) ให้แก้ไขฟื้นฟูหรือเยียวยาความเสียหายที่เกิดแก่ทรัพยากรธรรมชาติ หรือสิ่งแวดล้อม หรือชดใช้ค่าเสียหายเพื่อการดังกล่าว (๙) ให้ทำทัณฑ์บนโดยกำหนดจำนวนเงินตามที่ศาลเห็นสมควรว่าจะไม่ก่อเหตุร้าย หรือก่อให้เกิดภยันตรายแก่บุคคลอื่นหรือทรัพย์สิน (๑๐) เงื่อนไขอื่น ๆ ตามที่ศาลเห็นสมควรกำหนดเพื่อแก้ไข ฟื้นฟู หรือป้องกันมิให้ผู้กระทำความผิดกระทำหรือมีโอกาสกระทำความผิดขึ้นอีก หรือเงื่อนไขในการเยียวยาผู้เสียหายตามที่เห็นสมควร เงื่อนไขตามที่ศาลได้กำหนดตามความในวรรคสองนั้น ถ้าภายหลังความปรากฏแก่ศาลตามคำขอของผู้กระทำความผิด ผู้แทนโดยชอบธรรมของผู้นั้น ผู้อนุบาลของผู้นั้น พนักงานอัยการหรือเจ้าพนักงานว่าพฤติการณ์ที่เกี่ยวแก่การควบคุมความประพฤติของผู้กระทำความผิดได้เปลี่ยนแปลงไป เมื่อศาลเห็นสมควรศาลอาจแก้ไขเพิ่มเติมหรือเพิกถอนข้อหนึ่งข้อใดเสียก็ได้ หรือจะกำหนดเงื่อนไขข้อใดตามที่กล่าวในวรรคสองที่ศาลยังมิได้กำหนดไว้เพิ่มเติมขึ้นอีกก็ได้ หรือถ้ามีการกระทำผิดทัณฑ์บนให้นำบทบัญญัติมาตรา ๔๗ มาใช้บังคับโดยอนุโลม”ที่มา ฉบับปรับปรุงล่าสุด ระบบค้นหากฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา · ระบบค้นหากฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. มาตรา ๕๖ แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๕) พ.ศ. ๒๕๕๙ ตรวจถ้อยคำเมื่อ 4 ตุลาคม 2569
  2. ประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา ๑๖๖ บัญญัติว่า “ในการพิจารณาพิพากษาผู้กระทำความผิดตามลักษณะนี้ ถ้าไม่ปรากฏว่าผู้นั้นเป็นผู้ต้องหาหรืออยู่ในระหว่างถูกดำเนินคดีในความผิดอื่นซึ่งเป็นความผิดที่มีโทษจำคุก หรืออยู่ในระหว่างรับโทษจำคุกตามคำพิพากษาของศาล ให้ศาลที่พิจารณาพิพากษาคดีดังกล่าวมีอำนาจเปลี่ยนโทษจำคุกเป็นการใช้วิธีการเพื่อความปลอดภัยตามประมวลกฎหมายอาญา หรือนำเงื่อนไขเพื่อคุมความประพฤติข้อเดียวหรือหลายข้อตามมาตรา ๕๖ แห่งประมวลกฎหมายอาญา มาใช้แทนการลงโทษ ทั้งนี้ ตามระยะเวลาที่ศาลกำหนดแต่ต้องไม่เกินกว่าสองปี หากเหตุที่ให้ใช้วิธีการเพื่อความปลอดภัยหรือพฤติการณ์ที่เกี่ยวแก่การกำหนดเงื่อนไขเพื่อคุมความประพฤติได้เปลี่ยนแปลงไป เมื่อศาลเห็นสมควร ศาลอาจแก้ไขเปลี่ยนแปลงได้”ที่มา ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๘ ตอนที่ ๗๓ ก หน้า ๑ วันที่ ๘ พฤศจิกายน ๒๕๖๔ (ประมวลกฎหมายท้ายพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายยาเสพติด พ.ศ. ๒๕๖๔) · ระบบค้นหากฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา · สำเนาราชกิจจานุเบกษาในเว็บไซต์สำนักงาน ป.ป.ส.. ตรวจถ้อยคำเมื่อ 4 ตุลาคม 2569
  3. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1855/2567 (กฎหมายที่ศาลอ้าง: ป.อ. ม. 56, ม. 92 · ป.ยาเสพติด ม. 166 · ในคำพิพากษาศาลลงโทษตาม ป.ยาเสพติด ม. 104, ม. 162). ถ้อยคำที่ยกจากคำพิพากษา: “ถือได้ว่าจำเลยให้การรับสารภาพตามฟ้องรวมถึงรับว่าจำเลยเคยต้องโทษและพ้นโทษในคดีที่โจทก์อ้างเป็นเหตุขอให้เพิ่มโทษดังกล่าวด้วยแล้ว” “คดีนี้จำเลยกระทำความผิดเสพเมทแอมเฟตามีน ซึ่งเป็นความผิดเพียงเล็กน้อย” “จึงเห็นควรให้โอกาสจำเลยกลับตัวโดยนำเงื่อนไขเพื่อควบคุมความประพฤติตามมาตรา 56 แห่ง ป.อ. มาใช้แทนการลงโทษจำคุกตาม ป.ยาเสพติด มาตรา 166”ที่มา ระบบสืบค้นคำพิพากษา คำสั่งคำร้องและคำวินิจฉัยศาลฎีกา (ค้นด้วยเลขคำพิพากษา) เปิดอ่านคำพิพากษาฉบับเต็มเมื่อ 13 พฤศจิกายน 2569
  4. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๕๖ อ้างแล้วในเชิงอรรถที่ 1
  5. ประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา ๑๖๖ อ้างแล้วในเชิงอรรถที่ 2
  6. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๕๖ อ้างแล้วในเชิงอรรถที่ 1
  7. ประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา ๑๖๖ อ้างแล้วในเชิงอรรถที่ 2
  8. ประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา ๑๖๖ อ้างแล้วในเชิงอรรถที่ 2
  9. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๕๖ อ้างแล้วในเชิงอรรถที่ 1

ปรึกษาเรื่องคดียาเสพติดกับสำนักงาน

กรณีมีผู้ถูกจับ ขอให้แจ้งชื่อผู้ถูกจับ สถานีตำรวจหรือสถานที่ที่ถูกควบคุม เวลาที่ถูกจับ และข้อหาที่ได้รับแจ้ง กรณีคดีอยู่ในศาลหรือมีคำพิพากษาแล้ว ขอให้แจ้งชื่อศาล หมายเลขคดี และวันนัดถัดไป ข้อมูลของผู้ติดต่อเก็บเป็นความลับ และสำนักงานจะตรวจผลประโยชน์ขัดกันก่อนขอรับเอกสารในคดี

ช่องทางติดต่อสำนักงาน

โทรศัพท์
081 654 5922
LINE
@507btqsu
WhatsApp
+66 87 989 6536
อีเมล
contact@eksiamlegal.com
สำนักงาน
บริษัท เอกสยาม แอนด์ พาร์ทเนอร์ส จำกัด
300/90 ถนนนวมินทร์ แขวงนวมินทร์ เขตบึงกุ่ม กรุงเทพมหานคร 10240
ค่าบริการ
สำนักงานแจ้งขอบเขตงาน ผลส่งมอบ ระยะเวลา และค่าบริการเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มงานทุกครั้ง
คิวอาร์โค้ดสำหรับเพิ่มบัญชี LINE Official ของสำนักงาน
LINE Official Accountปรึกษาทาง LINE @507btqsu
เปิดในแอป LINE
คิวอาร์โค้ดสำหรับติดต่อสำนักงานทาง WhatsApp
WhatsAppสำหรับผู้ติดต่อจากต่างประเทศ
เปิดใน WhatsApp

ส่งรายละเอียดเรื่องถึงสำนักงาน

แบบฟอร์มนี้เป็นช่องทางเพิ่มจากโทรศัพท์ LINE WhatsApp และอีเมล กรอกเฉพาะข้อเท็จจริงโดยย่อ สำนักงานจะติดต่อกลับตามช่องทางที่ระบุ กรุณายังไม่ส่งเอกสารลับจนกว่าสำนักงานจะยืนยันว่าไม่มีผลประโยชน์ขัดกัน

เมื่อกดส่ง ระบบรับแบบฟอร์มของสำนักงานซึ่งให้บริการโดย Cloudflare จะบันทึกข้อมูลที่กรอก หมายเลข IP และเวลาที่ส่ง เพื่อให้สำนักงานติดต่อกลับเกี่ยวกับเรื่องที่แจ้ง ระบบอาจเก็บข้อมูลบนเครื่องแม่ข่ายนอกประเทศไทย