ปรับปรุงล่าสุด · ผู้รับผิดชอบเนื้อหา เอกสยาม ชัยศร ที่ปรึกษากฎหมาย
สาระสำคัญ
- ความผิดฐานมีเมทแอมเฟตามีนไว้ในครอบครองโดยไม่ได้รับอนุญาตตามกฎหมายเดิมไม่ใช่ความผิดร้ายแรง จึงอยู่ในกลุ่มเดียวกับการมีไว้ในครอบครองเพื่อเสพตามมาตรา 107 และมาตรา 1641
- กฎหมายใหม่ที่จัดการครอบครองโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นความผิดตามมาตรา 90 และมาตรา 145 ไม่มีผลย้อนหลังทำให้ความผิดตามกฎหมายเดิมกลายเป็นความผิดร้ายแรง ตามนัยประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 2 วรรคหนึ่ง
- เมทแอมเฟตามีน 1 ซอง น้ำหนักสุทธิ 0.02 กรัม ต้องด้วยข้อสันนิษฐานว่ามีไว้เพื่อเสพตามกฎกระทรวงกำหนดปริมาณยาเสพติดให้โทษและวัตถุออกฤทธิ์ที่ให้สันนิษฐานว่ามีไว้ในครอบครองเพื่อเสพ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2567 ข้อ 2 (จ)
- มาตรา 164 มีโทษจำคุกไม่เกินสองปี หรือปรับไม่เกินสี่หมื่นบาท เบากว่าทั้งมาตรา 67 ของกฎหมายเดิมและมาตรา 145 วรรคหนึ่ง จึงเป็นคุณแก่จำเลยตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 32
- ศาลฎีกาแก้บทที่ศาลอุทธรณ์ใช้เองเพราะเป็นข้อกฎหมายที่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อย และรอการลงโทษจำคุกให้จำเลยซึ่งอายุ 19 ปีขณะกระทำความผิด
ฎีกา 5547/2567 ตัดสินเรื่องอะไร
ฎีกา 5547/2567 ตัดสินว่า ผู้ที่ถูกฟ้องฐานมีเมทแอมเฟตามีนไว้ในครอบครองโดยไม่ได้รับอนุญาตตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 ต้องรับโทษตามประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา 107 วรรคสอง และมาตรา 164 ในฐานครอบครองเพื่อเสพ ไม่ใช่มาตรา 90 และมาตรา 145 เพราะกฎหมายใหม่ไม่มีผลย้อนหลังให้การกระทำนั้นเป็นความผิดร้ายแรง
ศาลฎีกาแผนกคดียาเสพติดยังรอการลงโทษจำคุกให้ โดยลงโทษปรับและกำหนดเงื่อนไขคุมความประพฤติ เพราะจำเลยอายุ 19 ปี ของกลางมีจำนวนเล็กน้อย และคดีก่อนของจำเลยศาลอุทธรณ์รอการลงโทษแล้ว
ข้อเท็จจริงในคดี
ข้อเท็จจริงต่อไปนี้สรุปจากคำพิพากษาฉบับเต็ม
- โจทก์ฟ้องว่าจำเลยมีเมทแอมเฟตามีน 1 ซอง น้ำหนักสุทธิ 0.02 กรัม และกัญชาไว้ในครอบครองโดยไม่ได้รับอนุญาต ตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 และขอให้นับโทษต่อจากโทษในคดีอื่นของศาลชั้นต้น จำเลยให้การรับสารภาพและรับว่าเป็นบุคคลเดียวกับจำเลยในคดีที่ขอให้นับโทษต่อ
- ศาลชั้นต้นลงโทษตามกฎหมายเดิม ลดมาตราส่วนโทษหนึ่งในสามเพราะจำเลยอายุสิบเก้าปีเศษ ฐานมีเมทแอมเฟตามีนไว้ในครอบครอง จำคุก 8 เดือน ฐานมีกัญชาไว้ในครอบครอง จำคุก 2 เดือน ลดกึ่งหนึ่งเพราะรับสารภาพ รวมจำคุก 5 เดือน นับโทษต่อจากคดีอื่น
- ศาลอุทธรณ์แผนกคดียาเสพติดพิพากษาแก้เป็นว่าจำเลยมีความผิดตามประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา 90 และมาตรา 145 วรรคหนึ่ง จำคุก 1 เดือน 10 วัน ลดกึ่งหนึ่ง คงจำคุก 20 วัน และยกฟ้องข้อหามีกัญชาไว้ในครอบครอง
- จำเลยฎีกาโดยได้รับอนุญาตจากศาลฎีกา ขอให้รอการลงโทษจำคุก และแนบสำเนาคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ในคดีก่อนซึ่งพิพากษาแก้ให้รอการลงโทษจำคุก โจทก์รับสำเนาฎีกาแล้วไม่ได้แก้ฎีกาโต้เถียง
ประเด็นที่ศาลฎีกาต้องวินิจฉัย
ศาลฎีกาแผนกคดียาเสพติดวินิจฉัยสองประเด็น ประเด็นแรกศาลยกขึ้นเองแม้คู่ความไม่ได้ฎีกา
- การกระทำของจำเลยต้องลงโทษตามบทใดของประมวลกฎหมายยาเสพติด และบทใดเป็นคุณแก่จำเลยตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 3
- มีเหตุสมควรรอการลงโทษจำคุกให้แก่จำเลยหรือไม่
ศาลฎีกาวินิจฉัยอย่างไร
ศาลฎีกาพิพากษาแก้เป็นว่าจำเลยมีความผิดตามประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา 107 วรรคสอง และมาตรา 164 ลดมาตราส่วนโทษหนึ่งในสาม จำคุก 1 เดือน 10 วันและปรับ 4,000 บาท ลดกึ่งหนึ่ง คงจำคุก 20 วันและปรับ 2,000 บาท โทษจำคุกให้รอการลงโทษไว้ 2 ปี คุมความประพฤติ 1 ปี และยกคำขอให้นับโทษต่อ
คำวินิจฉัยของศาล · คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5547/25673
ความผิดฐานมีเมทแอมเฟตามีนไว้ในครอบครองโดยไม่ได้รับอนุญาตตามมาตรา 15 วรรคหนึ่ง และมาตรา 67 ของกฎหมายเดิม ไม่ใช่ความผิดร้ายแรง ไม่นำไปสู่การยึด อายัด และริบทรัพย์สินตามพระราชบัญญัติมาตรการในการปราบปรามผู้กระทำความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด พ.ศ. 2534 และไม่อาจลงโทษหนักเป็นสามเท่าแก่ข้าราชการหรือเจ้าพนักงานของรัฐ จึงอยู่ในกลุ่มเดียวกับความผิดฐานมีไว้ในครอบครองเพื่อเสพตามมาตรา 107 และมาตรา 1644
แม้กฎหมายใหม่จัดการครอบครองโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นความผิดร้ายแรงตามมาตรา 90 และมาตรา 145 กฎหมายนั้นไม่มีผลย้อนหลังตามนัยประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 2 วรรคหนึ่ง และของกลางเพียง 0.02 กรัมต้องด้วยข้อสันนิษฐานว่ามีไว้เพื่อเสพ การกระทำจึงเป็นความผิดตามมาตรา 107 วรรคสอง ต้องด้วยบทกำหนดโทษตามมาตรา 164 ซึ่งเบากว่าและเป็นคุณแก่จำเลย5
ของกลางมีจำนวนเล็กน้อยและหมดไปในการตรวจพิสูจน์ จำเลยอายุ 19 ปี และคดีก่อนศาลอุทธรณ์รอการลงโทษจำคุกแล้ว จึงถือว่าจำเลยไม่เคยรับโทษจำคุก ประกอบกับมาตรา 165 ถึงมาตรา 167 ให้ศาลคำนึงถึงการบำบัดรักษายิ่งกว่าการลงโทษ ศาลจึงรอการลงโทษจำคุก แต่ลงโทษปรับและกำหนดเงื่อนไขคุมความประพฤติ6
“ไม่มีผลย้อนหลังทำให้ความผิดฐานมีเมทแอมเฟตามีนไว้ในครอบครองโดยไม่ได้รับอนุญาตตามกฎหมายเดิมกลายเป็นความผิดร้ายแรงตามกฎหมายใหม่ไปได้”
“ปัญหานี้เป็นข้อกฎหมายที่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อย แม้คู่ความไม่ฎีกา ศาลฎีกาก็มีอำนาจยกขึ้นวินิจฉัยและแก้ไขให้ถูกต้องเองได้”
“จึงถือว่าจำเลยไม่เคยรับโทษจำคุกมาก่อน”
เงื่อนไขคุมความประพฤติที่ศาลกำหนด ได้แก่ รายงานตัวต่อพนักงานคุมประพฤติ 4 ครั้ง ห้ามเกี่ยวข้องกับยาเสพติดให้โทษทุกประเภท และทำกิจกรรมบริการสังคมหรือสาธารณประโยชน์ 24 ชั่วโมง ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 56 ส่วนข้อหามีกัญชาไว้ในครอบครอง ศาลอุทธรณ์พิพากษายกฟ้องแล้ว7
เหตุผลของศาลฎีกา
เหตุผลของศาลแบ่งเป็นสามส่วนในเรื่องบทลงโทษ และอีกหนึ่งส่วนในเรื่องการรอการลงโทษ
ส่วนที่หนึ่ง ลักษณะของความผิดตามกฎหมายเดิม ศาลพิจารณาผลทางกฎหมายที่ผูกกับความผิดฐานครอบครองตามมาตรา 67 ของกฎหมายเดิม ความผิดนี้ไม่ใช่ความผิดร้ายแรง ไม่เป็นฐานของการยึด อายัด และริบทรัพย์สินตามกฎหมายว่าด้วยมาตรการในการปราบปราม และไม่อยู่ในบทเพิ่มโทษสามเท่าแก่ข้าราชการหรือเจ้าพนักงานของรัฐ ลักษณะเหล่านี้ตรงกับความผิดฐานครอบครองเพื่อเสพตามกฎหมายใหม่ ไม่ตรงกับความผิดตามมาตรา 145
ส่วนที่สอง ผลย้อนหลังของกฎหมายใหม่ มาตรา 90 และมาตรา 145 ของประมวลกฎหมายยาเสพติดรวมการมีไว้ในครอบครองโดยไม่ได้รับอนุญาตไว้กับการผลิต นำเข้า ส่งออก และจำหน่าย แต่ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 2 วรรคหนึ่ง วางหลักว่าบุคคลจะรับโทษทางอาญาตามกฎหมายที่ใช้ในขณะกระทำ ศาลจึงเห็นว่าการกระทำตามกฎหมายเดิมไม่กลายเป็นความผิดร้ายแรงตามกฎหมายใหม่8
ส่วนที่สาม การเลือกบทที่เป็นคุณ ศาลเปรียบเทียบสามบท มาตรา 164 มีโทษจำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับไม่เกิน 40,000 บาท มาตรา 67 ของกฎหมายเดิมมีโทษจำคุก 1 ปีถึง 10 ปี หรือปรับ 20,000 บาทถึง 200,000 บาท และมาตรา 145 วรรคหนึ่งมีโทษจำคุกไม่เกิน 15 ปีและปรับไม่เกิน 1,500,000 บาท มาตรา 164 เบาที่สุด ศาลจึงลงโทษตามมาตรา 107 วรรคสอง และมาตรา 164 ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 39
ในเรื่องการรอการลงโทษ ศาลเห็นว่าโทษจำคุกคดีนี้เป็นโทษระยะสั้น การให้โอกาสจำเลยกลับตัวน่าจะเป็นประโยชน์แก่จำเลยและสังคมมากกว่าการลงโทษจำคุก แต่เพื่อให้จำเลยหลาบจำ ศาลลงโทษปรับอีกสถานหนึ่งและกำหนดเงื่อนไขคุมความประพฤติ10
หลักกฎหมายสารบัญญัติที่คดีนี้วาง
หลักสารบัญญัติของคดีนี้อยู่ที่การจัดความผิดตามกฎหมายเดิมเข้ากลุ่มความผิดตามกฎหมายใหม่ ผลของข้อสันนิษฐานเรื่องปริมาณ และเงื่อนไขการรอการลงโทษ
ประการที่หนึ่ง เมื่อกฎหมายเปลี่ยนโครงสร้างความผิด ศาลไม่ได้จับคู่ถ้อยคำของฐานความผิดอย่างเดียว แต่พิจารณาว่าความผิดตามกฎหมายเดิมมีลักษณะและผลทางกฎหมายตรงกับกลุ่มใดของกฎหมายใหม่ การครอบครองตามกฎหมายเดิมไม่ใช่ความผิดร้ายแรง จึงตรงกับกลุ่มการครอบครองเพื่อเสพ11
ประการที่สอง มาตรา 107 วรรคสอง ให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าการมีไว้ในครอบครองในปริมาณเล็กน้อยไม่เกินปริมาณที่กำหนดในกฎกระทรวงเป็นการมีไว้เพื่อเสพ ศาลใช้กฎกระทรวง (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2567 ข้อ 2 (จ) กับของกลาง 0.02 กรัม แล้วปรับบทตามมาตรา 107 วรรคสอง ต้องด้วยบทกำหนดโทษตามมาตรา 164
ประการที่สาม การรอการลงโทษในคดีนี้อาศัยประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 56 ประกอบหลักในมาตรา 165 ถึงมาตรา 167 ของประมวลกฎหมายยาเสพติด ซึ่งให้คำนึงถึงการบำบัดรักษายิ่งกว่าการลงโทษ ศาลถือว่าจำเลยไม่เคยรับโทษจำคุก เพราะคดีก่อนศาลอุทธรณ์รอการลงโทษแล้ว จำเลยจึงอยู่ในเกณฑ์ของมาตรา 5612
วิธีพิจารณาความและพยานหลักฐาน
ในทางวิธีพิจารณาและพยานหลักฐาน คดีนี้มีสามประเด็นที่ควรสังเกต
ศาลฎีกายกปัญหาการปรับบทขึ้นวินิจฉัยเอง แม้คู่ความไม่ได้ฎีกาในประเด็นนั้น โดยอาศัยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 195 วรรคสอง ประกอบมาตรา 225 และพระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดียาเสพติด พ.ศ. 2550 มาตรา 3 เพราะการลงโทษผิดบทเป็นข้อกฎหมายที่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อย13
ข้อเท็จจริงว่าคดีก่อนศาลอุทธรณ์รอการลงโทษจำคุกแล้ว ศาลรับฟังจากสำเนาคำพิพากษาที่จำเลยแนบท้ายฎีกา เมื่อโจทก์รับสำเนาฎีกาแล้วไม่แก้ฎีกาโต้เถียงเป็นอย่างอื่น ผลคือคำขอให้นับโทษต่อถูกยก และจำเลยอยู่ในเกณฑ์รอการลงโทษ
น้ำหนักสุทธิของของกลางเป็นพยานหลักฐานที่ชี้ขาดทั้งบทลงโทษและดุลพินิจในการลงโทษ ของกลางคดีนี้หมดไปในการตรวจพิสูจน์ และศาลใช้ข้อเท็จจริงนี้ประกอบการรอการลงโทษ ฐานความผิดและอัตราโทษของคดีครอบครองสรุปไว้ในหน้าฐานความผิดและอัตราโทษ
ผลต่อคดีอื่นและข้อจำกัด
คำพิพากษานี้ใช้กับคดีที่การกระทำเกิดก่อนประมวลกฎหมายยาเสพติดใช้บังคับ และฟ้องฐานครอบครองโดยไม่ได้รับอนุญาตตามกฎหมายเดิม
ผลต่อผู้ต้องหาและจำเลย
ผู้ที่ถูกฟ้องฐานครอบครองยาเสพติดให้โทษประเภท 1 ตามกฎหมายเดิมโดยไม่มีข้อหาเพื่อจำหน่าย มีข้อโต้แย้งว่าต้องลงโทษตามมาตรา 107 และมาตรา 164 ไม่ใช่มาตรา 145 เมื่อปริมาณไม่เกินเกณฑ์ในกฎกระทรวง
บทครอบครองเพื่อเสพเปิดทางให้ศาลใช้หลักการบำบัดรักษาตามมาตรา 165 ถึงมาตรา 167 รายละเอียดอยู่ในหน้าผู้เสพและการบำบัดรักษา
ผู้ที่เคยถูกพิพากษาในคดีอื่นแต่ศาลรอการลงโทษ ศาลยังถือว่าไม่เคยรับโทษจำคุก จึงควรแสดงคำพิพากษาคดีนั้นต่อศาล
ข้อจำกัดในการนำไปใช้
ปริมาณในคดีนี้ไม่เกินเกณฑ์ในกฎกระทรวง ผลอาจต่างไปเมื่อปริมาณเกินเกณฑ์ หรือมีพยานหลักฐานแสดงเจตนาอื่นนอกจากการเสพ
คดีนี้การกระทำเกิดภายใต้กฎหมายเดิม การกระทำที่เกิดหลังประมวลกฎหมายยาเสพติดใช้บังคับต้องพิจารณาตามมาตรา 90 มาตรา 107 และข้อสันนิษฐานตามกฎกระทรวงโดยตรง
ความเห็นของสำนักงาน
สำนักงานเห็นว่าในคดีครอบครองจำนวนเล็กน้อยที่การกระทำเกิดก่อนกฎหมายใหม่ ควรตรวจบทที่ศาลล่างใช้ทุกครั้ง เพราะคดีนี้ศาลอุทธรณ์ปรับบทเป็นมาตรา 145 ซึ่งเป็นบทความผิดร้ายแรง และศาลฎีกาต้องแก้ให้ถูกต้อง การปรับบทผิดมีผลต่ออัตราโทษ การรอการลงโทษ และผลทางทรัพย์สิน
ตัวบทที่ศาลใช้
ตัวบทที่ศาลใช้ ยกถ้อยคำตามกฎหมายที่ใช้บังคับ
มาตรา 107 ของประมวลกฎหมายยาเสพติด วรรคสองเป็นข้อสันนิษฐานเรื่องปริมาณที่ศาลใช้
ตัวบท · ประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา ๑๐๗ห้ามผู้ใดมีไว้ในครอบครองซึ่งยาเสพติดให้โทษในประเภท ๑ ประเภท ๒ หรือประเภท ๕ หรือวัตถุออกฤทธิ์ในประเภท ๑ หรือประเภท ๒ เพื่อเสพ
การมีไว้ในครอบครองซึ่งยาเสพติดให้โทษในประเภท ๑ ประเภท ๒ หรือประเภท ๕ หรือวัตถุออกฤทธิ์ในประเภท ๑ หรือประเภท ๒ ในปริมาณเล็กน้อยซึ่งไม่เกินปริมาณที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขกำหนดในกฎกระทรวง ให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่ามีไว้ในครอบครองเพื่อเสพ
มาตรา 164 เป็นบทกำหนดโทษที่ศาลลงแก่จำเลย
ตัวบท · ประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา ๑๖๔ผู้ใดมีไว้ในครอบครองซึ่งยาเสพติดให้โทษในประเภท ๑ ประเภท ๒ หรือประเภท ๕ หรือวัตถุออกฤทธิ์ในประเภท ๑ หรือประเภท ๒ เพื่อเสพ อันเป็นการฝ่าฝืนมาตรา ๑๐๗ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสองปี หรือปรับไม่เกินสี่หมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
มาตรา 145 วรรคหนึ่ง เป็นบทที่ศาลอุทธรณ์ใช้และศาลฎีกาแก้
ตัวบท · ประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา ๑๔๕ผู้ใดผลิต นำเข้า ส่งออก จำหน่าย หรือมีไว้ในครอบครองซึ่งยาเสพติดให้โทษในประเภท ๑ อันเป็นการฝ่าฝืนมาตรา ๙๐ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสิบห้าปี และปรับไม่เกินหนึ่งล้านห้าแสนบาท
ถ้าการกระทำความผิดตามวรรคหนึ่งเป็นการกระทำดังต่อไปนี้ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สองปีถึงยี่สิบปี และปรับตั้งแต่สองแสนบาทถึงสองล้านบาท
(๑) การกระทำเพื่อการค้า
(๒) การก่อให้เกิดการแพร่กระจายในกลุ่มประชาชน
(๓) การจำหน่ายแก่บุคคลอายุไม่เกินสิบแปดปี
(๔) การจำหน่ายในบริเวณสถานศึกษา สถานอันเป็นที่เคารพในทางศาสนาของหมู่ชนใด หรือสถานที่ราชการ
(๕) การกระทำโดยใช้กำลังประทุษร้ายหรือขู่เข็ญว่าจะใช้กำลังประทุษร้าย
(๖) การกระทำโดยมีอาวุธหรือใช้อาวุธ
ถ้าการกระทำความผิดตามวรรคหนึ่งหรือวรรคสองเป็นการกระทำดังต่อไปนี้ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่ห้าปีถึงจำคุกตลอดชีวิต และปรับตั้งแต่ห้าแสนบาทถึงห้าล้านบาท หรือประหารชีวิต
(๑) การกระทำโดยหัวหน้า ผู้มีหน้าที่สั่งการ หรือผู้มีหน้าที่จัดการในเครือข่ายอาชญากรรม
(๒) การทำให้เกิดผลกระทบต่อความมั่นคงของรัฐหรือความปลอดภัยของประชาชนทั่วไป
ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 3 เป็นฐานของการเลือกบทที่เป็นคุณ
ตัวบท · ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓ถ้ากฎหมายที่ใช้ในขณะกระทำความผิดแตกต่างกับกฎหมายที่ใช้ในภายหลังการกระทำความผิด ให้ใช้กฎหมายในส่วนที่เป็นคุณแก่ผู้กระทำความผิดไม่ว่าในทางใดเว้นแต่คดีถึงที่สุดแล้ว แต่ในกรณีที่คดีถึงที่สุดแล้วดังต่อไปนี้
(๑) ถ้าผู้กระทำความผิดยังไม่ได้รับโทษ หรือกำลังรับโทษอยู่ และโทษที่กำหนดตามคำพิพากษาหนักกว่าโทษที่กำหนดตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง เมื่อสำนวนความปรากฏแก่ศาลหรือเมื่อผู้กระทำความผิด ผู้แทนโดยชอบธรรมของผู้นั้น ผู้อนุบาลของผู้นั้นหรือพนักงานอัยการร้องขอ ให้ศาลกำหนดโทษเสียใหม่ตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง ในการที่ศาลจะกำหนดโทษใหม่นี้ ถ้าปรากฏว่า ผู้กระทำความผิดได้รับโทษมาบ้างแล้ว เมื่อได้คำนึงถึงโทษตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง หากเห็นเป็นการสมควร ศาลจะกำหนดโทษน้อยกว่าโทษขั้นต่ำที่กฎหมายที่บัญญัติในภายหลังกำหนดไว้ถ้าหากมีก็ได้ หรือถ้าเห็นว่าโทษที่ผู้กระทำความผิดได้รับมาแล้วเป็นการเพียงพอ ศาลจะปล่อยผู้กระทำความผิดไปก็ได้
(๒) ถ้าศาลพิพากษาให้ประหารชีวิตผู้กระทำความผิดและตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง โทษที่จะลงแก่ผู้กระทำความผิดไม่ถึงประหารชีวิต ให้งดการประหารชีวิตผู้กระทำความผิด และให้ถือว่าโทษประหารชีวิตตามคำพิพากษาได้เปลี่ยนเป็นโทษสูงสุดที่จะพึงลงได้ตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง
มาตรา 165 เป็นหลักที่ศาลอ้างประกอบการรอการลงโทษ
ตัวบท · ประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา ๑๖๕ในการพิจารณาและพิพากษาคดีตามลักษณะนี้ ให้ศาลมีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีโดยคำนึงถึงการสงเคราะห์ให้จำเลยเลิกเสพยาเสพติดโดยการบำบัดรักษายิ่งกว่าการลงโทษ หากจะลงโทษจำเลยก็ให้พิจารณาลงโทษให้เหมาะสมกับจำเลยแต่ละคน แม้จำเลยจะได้กระทำผิดร่วมกัน โดยคำนึงถึงความร้ายแรงตามลักษณะของความผิดที่แตกต่างกันในแต่ละคดี ผลร้ายแรงตามประเภทและปริมาณของยาเสพติดที่เกี่ยวพันกับผู้กระทำความผิด และข้อเท็จจริงที่เกี่ยวกับผู้กระทำความผิด เช่น อายุ ประวัติ ความประพฤติ นิสัย สติปัญญา การศึกษาอบรม ภาระในการเลี้ยงดูครอบครัว การเสพเพื่อรักษาโรคบรรเทาความเจ็บปวด ความจำเป็นต้องเสพด้วยเหตุอื่น สภาพร่างกาย และสภาพจิตใจ สิ่งแวดล้อม การถูกบังคับขู่เข็ญหลอกลวงให้เสพยาเสพติด หรือตกเป็นเครื่องมือของผู้ค้ายาเสพติด หรือเหตุอันควรปรานีอื่นใด
นอกจากนั้นการลงโทษควรได้คำนึงถึงชนิดของยาเสพติดที่เสพหรือครอบครองเพื่อเสพ จำนวนยาเสพติดที่เสพหรือครอบครองเพื่อเสพ การเสพยาเสพติดเป็นครั้งคราวหรือประจำ หรือเสพยาเสพติดเพื่อประโยชน์ในการปฏิบัติงานบางอย่าง
ในกรณีที่ศาลมีคำสั่งให้พนักงานคุมประพฤติแสวงหาข้อเท็จจริงตามวรรคหนึ่ง ให้ผู้มีหน้าที่รับผิดชอบส่งคำสั่งศาลและเอกสารที่เกี่ยวข้องไปยังสำนักงานคุมประพฤติภายในสามวันนับแต่วันที่ศาลมีคำสั่ง เว้นแต่ศาลมีคำสั่งเป็นอย่างอื่น
เมื่อสำนักงานคุมประพฤติได้รับคำสั่งตามวรรคสาม ให้พนักงานคุมประพฤติดำเนินการแสวงหาข้อเท็จจริง แล้วทำรายงานและความเห็นให้แล้วเสร็จภายในสามสิบวันนับแต่วันที่สำนักงานคุมประพฤติได้รับหนังสือ ในกรณีที่มีเหตุจำเป็นพนักงานคุมประพฤติอาจร้องขอต่อศาลเพื่อขยายระยะเวลาออกไปได้อีกไม่เกินสิบห้าวัน
คำพิพากษาศาลฎีกาเรื่องอื่นที่เกี่ยวข้อง
คำพิพากษาต่อไปนี้เกี่ยวกับผู้เสพและการเลือกบทที่เป็นคุณ
- คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1855/2567 (ผู้เสพกับเงื่อนไขคุมความประพฤติแทนการจำคุก): ใช้มาตรา 166 กับผู้เสพที่รอการลงโทษไม่ได้
- คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2610/2566 (กำหนดโทษใหม่ได้เฉพาะเมื่อโทษเดิมหนักกว่ากฎหมายใหม่): อธิบายความหมายของกฎหมายตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 3
- คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 272/2565 (มาตรา 145 ถือพฤติการณ์และบทบาท ไม่ถือปริมาณ): อธิบายการเปลี่ยนจากเกณฑ์ปริมาณของกฎหมายเดิมเป็นเกณฑ์พฤติการณ์ของมาตรา 145
คำพิพากษาศาลฎีกาคดียาเสพติดทั้ง 18 เรื่องพร้อมสรุปสั้นอยู่ในหน้าคลังคำพิพากษาศาลฎีกาคดียาเสพติด ส่วนลำดับขั้นของคดีตั้งแต่ถูกจับจนพ้นโทษอยู่ในหน้าเส้นทางคดี 9 ช่วง
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับฎีกา 5547/2567
คำถามที่ผู้ต้องหาและครอบครัวมักถามเกี่ยวกับคำพิพากษานี้
ถูกจับพร้อมเมทแอมเฟตามีนจำนวนเล็กน้อยก่อนกฎหมายใหม่ใช้บังคับ ต้องรับโทษตามมาตรา 145 หรือไม่
ตามคำพิพากษานี้ ศาลลงโทษตามมาตรา 107 วรรคสอง และมาตรา 164 เมื่อปริมาณต้องด้วยข้อสันนิษฐานว่ามีไว้เพื่อเสพ ไม่ใช่มาตรา 145
ศาลฎีกาแก้บทลงโทษเองได้หรือไม่ แม้ไม่มีคู่ความฝ่ายใดฎีกาเรื่องนั้น
ได้ ศาลฎีกาเห็นว่าการปรับบทเป็นข้อกฎหมายที่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อย และยกขึ้นวินิจฉัยเองได้
คดีก่อนศาลรอการลงโทษ ถือว่าเคยรับโทษจำคุกหรือไม่
คดีนี้ศาลถือว่าจำเลยไม่เคยรับโทษจำคุกมาก่อน เพราะคดีก่อนศาลอุทธรณ์รอการลงโทษจำคุก