ที่ปรึกษากฎหมายคดียาเสพติด ตั้งแต่ก่อนถูกจับจนพ้นโทษ · บริษัท เอกสยาม แอนด์ พาร์ทเนอร์ส จำกัด

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 272/2565 (ประชุมใหญ่): โทษตามมาตรา 145 ขึ้นกับพฤติการณ์และบทบาท ไม่ใช่ปริมาณ

คำพิพากษาฉบับนี้เป็นหลักแรกของศาลฎีกาโดยมติที่ประชุมใหญ่หลังประมวลกฎหมายยาเสพติดใช้บังคับ ศาลอธิบายว่าเหตุที่ทำให้โทษหนักขึ้นเปลี่ยนจากปริมาณยาเสพติดเป็นพฤติการณ์และบทบาทของผู้กระทำ และวางวิธีเลือกกฎหมายที่เป็นคุณแก่จำเลยในคดีที่ค้างอยู่ระหว่างการเปลี่ยนกฎหมาย

ปรับปรุงล่าสุด · ผู้รับผิดชอบเนื้อหา เอกสยาม ชัยศร ที่ปรึกษากฎหมาย

สาระสำคัญ

  • ศาลฎีกาโดยมติที่ประชุมใหญ่วินิจฉัยว่า มาตรา 145 ของประมวลกฎหมายยาเสพติดลงโทษหนักขึ้นโดยถือพฤติการณ์และบทบาทหน้าที่ของผู้กระทำเป็นสำคัญ ไม่ได้ถือปริมาณดังกฎหมายเดิม1
  • ถ้ายาเสพติดมีปริมาณถึงเกณฑ์ของกฎหมายเดิม แต่ผู้กระทำไม่มีพฤติการณ์หรือบทบาทตามมาตรา 145 วรรคสองหรือวรรคสาม ศาลปรับบทได้เพียงวรรคหนึ่ง
  • ข้อสันนิษฐานว่ามีไว้เพื่อจำหน่ายตามปริมาณของกฎหมายเดิมยังใช้กับคดีที่ศาลชั้นต้นพิพากษาก่อนประมวลกฎหมายใช้บังคับ จนกว่าคดีถึงที่สุด2
  • การกำหนดโทษต้องใช้กฎหมายส่วนที่เป็นคุณแก่ผู้กระทำความผิดไม่ว่าในทางใดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 33
  • คดีนี้จำเลยจำหน่ายแก่ผู้ล่อซื้อ 1,000 เม็ด และเคยจำหน่ายแก่ผู้อื่นมาก่อน ศาลฟังว่าก่อให้เกิดการแพร่กระจายในกลุ่มประชาชน จึงลงโทษตามมาตรา 145 วรรคสอง (2) ซึ่งเบากว่าโทษจำคุกตลอดชีวิตตามกฎหมายเดิม

ฎีกา 272/2565 ตัดสินเรื่องอะไร

ฎีกา 272/2565 ตัดสินว่า เมื่อประมวลกฎหมายยาเสพติดใช้บังคับระหว่างที่คดีค้างอยู่ในศาลฎีกา ศาลต้องเทียบกฎหมายเดิมกับมาตรา 145 ของกฎหมายใหม่ และเลือกส่วนที่เป็นคุณแก่จำเลย โดยการปรับบทตามวรรคสองหรือวรรคสามของมาตรา 145 ต้องมีพฤติการณ์หรือบทบาทตามที่กฎหมายใหม่กำหนด ปริมาณยาเสพติดเพียงอย่างเดียวไม่พอ

กฎหมายเดิม คือพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 แบ่งอัตราโทษความผิดฐานจำหน่ายหรือมีไว้เพื่อจำหน่ายตามปริมาณสารบริสุทธิ์ เมื่อปริมาณถึงเกณฑ์ที่กำหนด อัตราโทษจะสูงถึงจำคุกตลอดชีวิตหรือประหารชีวิต ส่วนประมวลกฎหมายยาเสพติดเปลี่ยนแนวคิดโดยกำหนดโทษพื้นฐานไว้ในมาตรา 145 วรรคหนึ่ง แล้วเพิ่มโทษเมื่อการกระทำมีลักษณะร้ายแรงตามที่ระบุไว้ เช่น การกระทำเพื่อการค้า การก่อให้เกิดการแพร่กระจายในกลุ่มประชาชน หรือการกระทำโดยหัวหน้าเครือข่ายอาชญากรรม

คำพิพากษาฉบับนี้จึงตอบคำถามที่เกิดขึ้นในคดียาเสพติดจำนวนมากช่วงเปลี่ยนกฎหมาย ว่าจำเลยที่มียาเสพติดปริมาณมากจะถูกลงโทษตามวรรคใดของมาตรา 145 และการเทียบโทษระหว่างกฎหมายสองฉบับต้องทำอย่างไร หลักที่ศาลวางไว้ถูกนำไปใช้ต่อในคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับหลัง เช่น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 246/2567 และ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 31/2567

ข้อเท็จจริงในคดี

ข้อเท็จจริงต่อไปนี้สรุปจากคำพิพากษาฉบับเต็ม โดยไม่ระบุชื่อบุคคลในคดี จำเลยมีสองคน จำเลยที่ 1 รับสารภาพ ส่วนจำเลยที่ 2 ปฏิเสธและเป็นผู้ฎีกา

  1. ผู้ต้องหาในคดียาเสพติดอีกคดีหนึ่งแจ้งเจ้าพนักงานตำรวจว่าติดต่อซื้อเมทแอมเฟตามีนจากจำเลยที่ 1 ได้ เจ้าพนักงานจึงวางแผนล่อซื้อเมทแอมเฟตามีน 1,000 เม็ด ราคา 60,000 บาท นัดส่งมอบที่สถานีขนส่งผู้โดยสารแห่งหนึ่งในยามวิกาล
  2. จำเลยทั้งสองโดยสารรถกระบะของบุคคลอื่นมาถึงจุดนัด เมื่อผู้ล่อซื้อเดินเข้าไปหา จำเลยที่ 2 ลงจากรถเป็นคนแรก เจ้าพนักงานแสดงตัวและตรวจค้น พบเมทแอมเฟตามีน 1,000 เม็ดในกระเป๋าที่สอดไว้ใต้เบาะ คำนวณเป็นสารบริสุทธิ์ได้ 22.927 กรัม
  3. ผู้โดยสารอีกคนหนึ่งเบิกความว่าได้ยินจำเลยทั้งสองคุยกันว่ารอคนมารับ และมีการโทรศัพท์แจ้งบุคคลปลายสายว่ามาถึงแล้ว ในชั้นสอบสวน จำเลยทั้งสองให้การถึงแหล่งที่มาของยาเสพติดสอดคล้องกัน
  4. ศาลชั้นต้นลงโทษจำเลยที่ 1 ตามมาตรา 15 วรรคสาม (2) และมาตรา 66 วรรคสามของกฎหมายเดิม จำคุกตลอดชีวิตและปรับ 1,000,000 บาท ลดโทษกึ่งหนึ่งเพราะรับสารภาพ คงจำคุก 25 ปี และยกฟ้องจำเลยที่ 2
  5. ศาลอุทธรณ์แผนกคดียาเสพติดพิพากษาแก้ให้ลงโทษจำเลยที่ 2 ตามบทเดียวกัน ลดโทษหนึ่งในสี่เพราะคำให้การชั้นจับกุมเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา คงจำคุก 37 ปี 6 เดือน จำเลยที่ 2 ฎีกาโดยได้รับอนุญาต และระหว่างพิจารณาของศาลฎีกา ประมวลกฎหมายยาเสพติดใช้บังคับ

ประเด็นที่ศาลฎีกาต้องวินิจฉัย

ศาลฎีกาวินิจฉัยสองเรื่อง เรื่องแรกเป็นข้อเท็จจริงตามฎีกาของจำเลยที่ 2 เรื่องที่สองเป็นข้อกฎหมายที่ศาลยกขึ้นเองเพราะเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อย

  1. จำเลยที่ 2 เป็นตัวการร่วมกับจำเลยที่ 1 ในความผิดฐานมีเมทแอมเฟตามีนไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่ายหรือไม่ ทั้งที่พยานโจทก์ไม่ปรากฏว่าจำเลยที่ 2 ติดต่อหรือนัดหมายกับผู้ล่อซื้อ
  2. เมื่อประมวลกฎหมายยาเสพติดใช้บังคับระหว่างพิจารณา ศาลต้องปรับบทและกำหนดโทษตามกฎหมายใด และการกระทำของจำเลยเข้าวรรคใดของมาตรา 145

ศาลฎีกาวินิจฉัยอย่างไร

ศาลฎีกาฟังว่าจำเลยที่ 2 เป็นตัวการร่วม แต่แก้บทลงโทษเป็นประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา 90 และมาตรา 145 วรรคสอง (2) จำคุกคนละ 15 ปี และปรับคนละ 1,000,000 บาท ก่อนลดโทษ และพิพากษาตลอดไปถึงจำเลยที่ 1 ซึ่งไม่ได้ฎีกา

คำวินิจฉัยของศาล · คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 272/2565 (ประชุมใหญ่)4

ข้อสันนิษฐานว่าเป็นการกระทำเพื่อจำหน่ายตามปริมาณของกฎหมายเดิมยังใช้แก่คดีนี้ เพราะศาลชั้นต้นพิพากษาก่อนวันที่ประมวลกฎหมายยาเสพติดใช้บังคับ และคดียังไม่ถึงที่สุด

มาตรา 145 ของกฎหมายใหม่ไม่ได้ลงโทษหนักขึ้นเพราะปริมาณดังกฎหมายเดิม แต่ปริมาณที่มากขึ้นอาจบ่งชี้พฤติการณ์และบทบาทได้ กฎหมายใหม่จึงไม่ได้ยกเลิกความผิดตามกฎหมายเดิมเสียทีเดียว การปรับบทตามวรรคสองหรือวรรคสามต้องมีพฤติการณ์หรือบทบาทตามที่กฎหมายใหม่กำหนด ถ้าไม่มี ศาลปรับบทได้เพียงวรรคหนึ่ง

คดีนี้จำเลยทั้งสองจำหน่ายแก่ผู้ล่อซื้อ 1,000 เม็ด และเคยจำหน่ายแก่ผู้ต้องหาคดีอื่นมาก่อน ศาลจึงฟังว่าเป็นการก่อให้เกิดการแพร่กระจายในกลุ่มประชาชน และลงโทษตามมาตรา 145 วรรคสอง (2) ซึ่งเป็นคุณกว่ากฎหมายเดิม

“ป.ยาเสพติด มาตรา 145 ซึ่งเป็นกฎหมายใหม่ บัญญัติให้ลงโทษหนักขึ้นโดยถือเอาพฤติการณ์ในการกระทำความผิดและบทบาทหน้าที่ในการกระทำความผิดเป็นสำคัญ”

“ผู้กระทำความผิดไม่มีพฤติการณ์ในการกระทำความผิดและบทบาทหน้าที่ตามที่บัญญัติไว้ในกฎหมายใหม่ มาตรา 145 วรรคสองหรือวรรคสาม ศาลย่อมไม่อาจปรับบทความผิดตามมาตรา 145 วรรคสองหรือวรรคสามได้ คงปรับบทความผิดได้เพียงตามมาตรา 145 วรรคหนึ่ง”

“ย่อมทำให้เกิดการแพร่กระจายแก่ผู้เสพหลายคนโดยสภาพ ถือเป็นการกระทำที่ก่อให้เกิดการแพร่กระจายในกลุ่มประชาชนแล้ว”

ผลในทางโทษ ศาลฎีกาจำคุกจำเลยทั้งสองคนละ 15 ปี และปรับคนละ 1,000,000 บาท จำเลยที่ 1 รับสารภาพ ลดโทษกึ่งหนึ่ง คงจำคุก 7 ปี 6 เดือน ปรับ 500,000 บาท จำเลยที่ 2 ลดโทษหนึ่งในสี่ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 คงจำคุก 11 ปี 3 เดือน ปรับ 750,000 บาท5 เทียบกับโทษเดิมของจำเลยที่ 2 ซึ่งจำคุก 37 ปี 6 เดือน โทษลดลงเพราะการเปลี่ยนบทกฎหมาย ไม่ใช่เพราะข้อเท็จจริงเปลี่ยน

เหตุผลของศาลฎีกา

เหตุผลของศาลแยกเป็นสองชั้น ชั้นแรกเป็นการชั่งพยานหลักฐานเรื่องความเป็นตัวการร่วม ชั้นที่สองเป็นการตีความความสัมพันธ์ระหว่างกฎหมายเดิมกับมาตรา 145

เรื่องความเป็นตัวการร่วม ศาลฎีกาเห็นว่าเจ้าพนักงานผู้จับสองนายเบิกความสอดคล้องกัน ขั้นตอนการจับต่อเนื่องในระยะเวลาใกล้ชิด และเมื่อจำเลยทั้งสองยืนยันว่าผู้ขับรถกับผู้โดยสารอีกคนไม่เกี่ยวข้อง เจ้าพนักงานก็แจ้งข้อหาเฉพาะจำเลยทั้งสอง แสดงว่าไม่มีเหตุระแวงว่าพยานจะปรักปรำจำเลยที่ 2 ผู้โดยสารซึ่งเดินทางมาด้วยเบิกความยืนยันการสนทนาและการโทรศัพท์แจ้งว่ามาถึงจุดนัดแล้ว

ศาลรับฟังคำให้การชั้นสอบสวนของจำเลยทั้งสองซึ่งเล่าแหล่งที่มาของยาเสพติดสอดคล้องกัน โดยเห็นว่าเป็นข้อเท็จจริงที่อยู่ในความรู้เห็นของจำเลยโดยเฉพาะ ยากที่พนักงานสอบสวนจะปั้นแต่งขึ้นเอง และคำให้การของจำเลยที่ 1 ไม่ใช่การซัดทอดเพื่อให้ตนพ้นผิด ศาลจึงรับฟังพยานบอกเล่าดังกล่าวตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 226/3 วรรคสอง (1) ประกอบพระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดียาเสพติด มาตรา 36

ศาลยังให้น้ำหนักแก่พฤติการณ์แวดล้อม ได้แก่ การเดินทางร่วมกันในยามวิกาลไปยังจุดนัดส่งมอบ การที่จำเลยที่ 2 ลงจากรถทันทีเมื่อผู้ล่อซื้อเดินเข้ามา ทั้งที่อ้างว่าไม่รู้จักผู้ล่อซื้อ และเหตุผลว่าการมียาเสพติดเพื่อจำหน่ายเป็นความผิดที่มีโทษสูง ผู้กระทำย่อมปกปิด หากจำเลยที่ 2 ไม่ได้ร่วมกระทำ จำเลยที่ 1 คงไม่ให้ไปรู้เห็นด้วย คำเบิกความของจำเลยที่ 1 ที่มาเป็นพยานให้จำเลยที่ 2 ศาลเห็นว่าเป็นผู้ร่วมกระทำผิดและรู้จักกัน อาจช่วยเหลือกันได้

เรื่องการใช้กฎหมาย ศาลฎีกาโดยมติที่ประชุมใหญ่เริ่มจากพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา 21 วรรคหนึ่ง ซึ่งคงข้อสันนิษฐานเพื่อจำหน่ายของกฎหมายเดิมไว้สำหรับคดีที่ศาลชั้นต้นพิพากษาแล้วก่อนประมวลกฎหมายใช้บังคับ เมื่อคดีนี้เข้าเงื่อนไขดังกล่าว ข้อสันนิษฐานตามมาตรา 15 ของกฎหมายเดิมจึงยังใช้ได้

จากนั้นศาลเทียบโครงสร้างโทษ กฎหมายเดิมเพิ่มโทษตามปริมาณ ส่วนมาตรา 145 เพิ่มโทษตามพฤติการณ์และบทบาท ศาลเห็นว่าปริมาณที่มากขึ้นบ่งชี้พฤติการณ์ได้อยู่ในตัว กฎหมายใหม่จึงไม่ได้ยกเลิกความผิดตามมาตรา 66 วรรคสองและวรรคสามเสียทีเดียว แต่ศาลจะลงโทษหนักขึ้นตามวรรคสองหรือวรรคสามได้ก็ต่อเมื่อพิสูจน์พฤติการณ์หรือบทบาทตามที่กฎหมายใหม่กำหนด ส่วนการกำหนดโทษต้องใช้กฎหมายในส่วนที่เป็นคุณแก่ผู้กระทำความผิดไม่ว่าในทางใด

เมื่อข้อเท็จจริงฟังได้ว่าจำเลยทั้งสองจำหน่ายแก่ผู้ต้องหาคดีอื่นและนำยาเสพติดมาส่งผู้ล่อซื้ออีก 1,000 เม็ด ศาลเห็นว่าการกระทำเช่นนี้ทำให้ยาเสพติดกระจายถึงผู้เสพหลายคนโดยสภาพ จึงเข้ามาตรา 145 วรรคสอง (2) ซึ่งมีโทษจำคุกตั้งแต่สองปีถึงยี่สิบปี เบากว่ามาตรา 66 วรรคสามของกฎหมายเดิมซึ่งมีโทษจำคุกตลอดชีวิตหรือประหารชีวิต

หลักกฎหมายสารบัญญัติที่คดีนี้วาง

หลักสารบัญญัติของคดีนี้มีสามเรื่อง คือ ความผิดฐานจำหน่ายยาเสพติดให้โทษประเภท 1 ตามประมวลกฎหมายยาเสพติด โครงสร้างเหตุเพิ่มโทษตามมาตรา 145 และการใช้กฎหมายที่เป็นคุณเมื่อกฎหมายเปลี่ยนตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 3

ฐานความผิด มาตรา 90 ห้ามผู้ใดผลิต นำเข้า ส่งออก จำหน่าย หรือมีไว้ในครอบครองซึ่งยาเสพติดให้โทษประเภท 1 เว้นแต่ได้รับอนุญาต7 และมาตรา 145 วรรคหนึ่งกำหนดโทษผู้ฝ่าฝืนไว้จำคุกไม่เกินสิบห้าปี และปรับไม่เกินหนึ่งล้านห้าแสนบาท คำว่า จำหน่าย ในประมวลกฎหมายนี้รวมถึงการมีไว้เพื่อจำหน่ายด้วย ซึ่งศาลฎีกาใช้เป็นฐานของการวินิจฉัยในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2609/2566

เหตุเพิ่มโทษสองระดับ มาตรา 145 วรรคสองเพิ่มโทษเป็นจำคุกตั้งแต่สองปีถึงยี่สิบปี เมื่อการกระทำเป็นการกระทำเพื่อการค้า การก่อให้เกิดการแพร่กระจายในกลุ่มประชาชน การจำหน่ายแก่บุคคลอายุไม่เกินสิบแปดปี การจำหน่ายในสถานศึกษา ศาสนสถาน หรือสถานที่ราชการ การใช้กำลังประทุษร้าย หรือการมีหรือใช้อาวุธ ส่วนวรรคสามเพิ่มโทษเป็นจำคุกตั้งแต่ห้าปีถึงตลอดชีวิตหรือประหารชีวิต เมื่อเป็นการกระทำของหัวหน้าหรือผู้สั่งการในเครือข่ายอาชญากรรม หรือการกระทำที่มีผลกระทบร้ายแรงตามที่ระบุไว้ ศาลฎีกาในคดีนี้ชี้ว่าเหตุทุกข้อเป็นข้อเท็จจริงเกี่ยวกับพฤติการณ์และบทบาท ที่โจทก์ต้องพิสูจน์

ความหมายของการแพร่กระจายในกลุ่มประชาชน ศาลฟังจากสองข้อเท็จจริงประกอบกัน คือ จำเลยเคยจำหน่ายแก่ผู้อื่นมาก่อน และนำยาเสพติดมาส่งอีกเป็นจำนวนพันเม็ด การกระทำที่ทำให้ยาเสพติดไปถึงผู้เสพหลายคนจึงเข้าเหตุฉกรรจ์ตามวรรคสอง (2) ได้ แม้ไม่มีหลักฐานว่าจำเลยเป็นผู้จัดการเครือข่าย

การใช้กฎหมายที่เป็นคุณ ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 3 กำหนดว่า ถ้ากฎหมายที่ใช้ขณะกระทำผิดแตกต่างกับกฎหมายในภายหลัง ให้ใช้กฎหมายส่วนที่เป็นคุณแก่ผู้กระทำความผิดไม่ว่าในทางใด เว้นแต่คดีถึงที่สุดแล้ว ศาลฎีกาใช้หลักนี้ทั้งกับโทษจำคุกและโทษปรับ โดยเทียบอัตราของมาตรา 145 วรรคสองกับมาตรา 66 วรรคสามของกฎหมายเดิมแยกกันทีละส่วน

วิธีพิจารณาความและพยานหลักฐาน

คดีนี้มีประเด็นวิธีพิจารณาความอาญาสามเรื่อง ได้แก่ การรับฟังคำให้การชั้นสอบสวนซึ่งเป็นพยานบอกเล่า อำนาจของศาลฎีกาที่ยกปัญหาความสงบเรียบร้อยขึ้นเอง และการพิพากษาตลอดไปถึงจำเลยที่ไม่ได้ฎีกา

พยานบอกเล่าและคำซัดทอด คำให้การชั้นสอบสวนของจำเลยเป็นพยานบอกเล่า ซึ่งโดยหลักรับฟังไม่ได้ เว้นแต่เข้าข้อยกเว้นตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 226/3 วรรคสอง ศาลฎีกาพิจารณาสภาพ ลักษณะ แหล่งที่มา และข้อเท็จจริงแวดล้อม แล้วเห็นว่าน่าเชื่อว่าพิสูจน์ความจริงได้ จึงรับฟังทั้งคำให้การของจำเลยที่ 2 เองและคำซัดทอดของจำเลยที่ 1 ประเด็นนี้ต่างจากถ้อยคำรับสารภาพต่อเจ้าพนักงานผู้จับ ซึ่งกฎหมายห้ามรับฟังเป็นพยานหลักฐาน ตามที่วินิจฉัยในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 642/2567

การชั่งน้ำหนักพยาน ศาลให้น้ำหนักแก่เจ้าพนักงานผู้จับเพราะเบิกความสอดคล้องกัน ไม่มีสาเหตุโกรธเคืองกับจำเลย และพฤติการณ์การจับต่อเนื่อง ส่วนข้อต่อสู้ที่ว่าจำเลยที่ 2 ไม่ได้ลงชื่อในภาพถ่ายและบัญชีของกลาง ศาลเห็นว่าไม่พอหักล้าง เมื่อข้อเท็จจริงอื่นชี้ว่าจำเลยรู้เห็น การพิสูจน์ความเป็นตัวการร่วมจึงอาศัยพฤติการณ์แวดล้อมได้ แม้ไม่มีพยานว่าจำเลยติดต่อซื้อขายเอง

ปัญหาความสงบเรียบร้อยและการพิพากษาตลอดไปถึงจำเลยอื่น การปรับบทและการกำหนดโทษตามกฎหมายที่เป็นคุณเป็นข้อกฎหมายเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อย ศาลฎีกายกขึ้นวินิจฉัยเองได้แม้คู่ความไม่ฎีกา และเมื่อเป็นเหตุในส่วนลักษณะคดี ศาลพิพากษาตลอดไปถึงจำเลยที่ 1 ซึ่งคดีของตนยุติไปตั้งแต่ศาลชั้นต้นได้ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 195 วรรคสอง มาตรา 213 และมาตรา 225 ประกอบพระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดียาเสพติด มาตรา 3

การสืบพยานเพิ่มเติมเรื่องเจตนาจำหน่าย พระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา 21 วรรคสอง เปิดให้คู่ความในคดีที่ค้างอยู่ในศาลชั้นต้นขอสืบพยานเพิ่มเติมว่าการกระทำเป็นการกระทำเพื่อจำหน่ายหรือไม่ บทนี้ไม่ใช้กับคดีนี้เพราะศาลชั้นต้นพิพากษาไปแล้ว แต่เป็นช่องทางสำคัญของคดีที่ยังอยู่ในศาลชั้นต้นในช่วงเปลี่ยนกฎหมาย

ผลต่อคดีอื่นและข้อจำกัด

หลักของคดีนี้ใช้กับคดีที่จำเลยมียาเสพติดปริมาณมากและโจทก์ขอให้ลงโทษตามเหตุฉกรรจ์ของมาตรา 145 ผลต่อจำเลยขึ้นกับว่าโจทก์พิสูจน์พฤติการณ์หรือบทบาทได้เพียงใด

ผลต่อผู้ต้องหาและจำเลย

จำเลยที่ถูกฟ้องตามมาตรา 145 วรรคสองหรือวรรคสาม มีข้อต่อสู้ว่าโจทก์ต้องพิสูจน์พฤติการณ์หรือบทบาทตามที่กฎหมายระบุ ปริมาณยาเสพติดเป็นเพียงข้อบ่งชี้ ถ้าโจทก์ไม่มีพยานเรื่องการกระทำเพื่อการค้า การแพร่กระจาย หรือบทบาทในเครือข่าย ศาลปรับบทได้เพียงวรรคหนึ่ง ซึ่งมีโทษจำคุกไม่เกินสิบห้าปี

ในคดีที่ความผิดเกิดก่อนประมวลกฎหมายใช้บังคับ จำเลยมีสิทธิได้รับการเทียบโทษจำคุกและโทษปรับแยกกัน และศาลต้องใช้ส่วนที่เป็นคุณทุกส่วน คดีที่ถึงที่สุดแล้วต้องใช้ช่องทางกำหนดโทษใหม่ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 3 (1) ซึ่งมีเงื่อนไขของตนเอง ตามที่วินิจฉัยในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2610/2566

ฝ่ายโจทก์ต้องนำสืบให้เห็นพฤติการณ์ เช่น ประวัติการจำหน่ายแก่ผู้อื่น จำนวนผู้ซื้อ การติดต่อซื้อขายซ้ำ หรือบทบาทในการสั่งการ การนำสืบเฉพาะปริมาณที่ตรวจพบไม่เพียงพอสำหรับวรรคสองและวรรคสามอีกต่อไป

ข้อจำกัดในการนำไปใช้

ข้อสันนิษฐานตามปริมาณของกฎหมายเดิมใช้ได้เฉพาะคดีที่ศาลชั้นต้นพิพากษาก่อนวันที่ประมวลกฎหมายยาเสพติดใช้บังคับ คดีที่เกิดหลังจากนั้นใช้ข้อสันนิษฐานตามประมวลกฎหมายใหม่ ซึ่งเป็นข้อสันนิษฐานเพื่อเสพตามปริมาณเล็กน้อยที่กฎกระทรวงกำหนด

การที่ศาลฟังว่ามีการแพร่กระจายในกลุ่มประชาชนในคดีนี้ อาศัยข้อเท็จจริงว่าจำเลยเคยจำหน่ายแก่ผู้อื่นมาก่อนด้วย คดีที่มีเพียงการขายแก่ผู้ล่อซื้อโดยไม่ปรากฏพฤติการณ์อื่นได้ผลต่างออกไป ดังที่ศาลฎีกาวินิจฉัยในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 246/2567

ความเห็นของสำนักงาน

หลักของคดีนี้เปลี่ยนน้ำหนักของการนำสืบในคดียาเสพติดจากผลตรวจปริมาณสารไปสู่พยานหลักฐานเรื่องพฤติการณ์ สำนักงานเห็นว่าในชั้นสอบสวนและชั้นพิจารณา ฝ่ายจำเลยควรตรวจว่าพยานโจทก์เรื่องพฤติการณ์แต่ละข้อมาจากแหล่งใด เป็นพยานบอกเล่าหรือไม่ และเข้าข้อยกเว้นตามมาตรา 226/3 หรือไม่ เพราะผลต่างของโทษระหว่างวรรคหนึ่งกับวรรคสองหรือวรรคสามสูงมาก

ตัวบทที่ศาลใช้

ถ้อยคำต่อไปนี้คัดคำต่อคำจากฐานข้อมูลกฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาและราชกิจจานุเบกษา เป็นบทที่ศาลฎีกาใช้เป็นฐานของการวินิจฉัยในคดีนี้

มาตรา 145 เป็นบทกำหนดโทษความผิดเกี่ยวกับยาเสพติดให้โทษประเภท 1 ซึ่งศาลใช้ปรับบทในคดีนี้

ตัวบท · ประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา ๑๔๕

ผู้ใดผลิต นำเข้า ส่งออก จำหน่าย หรือมีไว้ในครอบครองซึ่งยาเสพติดให้โทษในประเภท ๑ อันเป็นการฝ่าฝืนมาตรา ๙๐ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสิบห้าปี และปรับไม่เกินหนึ่งล้านห้าแสนบาท

ถ้าการกระทำความผิดตามวรรคหนึ่งเป็นการกระทำดังต่อไปนี้ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สองปีถึงยี่สิบปี และปรับตั้งแต่สองแสนบาทถึงสองล้านบาท

(๑) การกระทำเพื่อการค้า

(๒) การก่อให้เกิดการแพร่กระจายในกลุ่มประชาชน

(๓) การจำหน่ายแก่บุคคลอายุไม่เกินสิบแปดปี

(๔) การจำหน่ายในบริเวณสถานศึกษา สถานอันเป็นที่เคารพในทางศาสนาของหมู่ชนใด หรือสถานที่ราชการ

(๕) การกระทำโดยใช้กำลังประทุษร้ายหรือขู่เข็ญว่าจะใช้กำลังประทุษร้าย

(๖) การกระทำโดยมีอาวุธหรือใช้อาวุธ

ถ้าการกระทำความผิดตามวรรคหนึ่งหรือวรรคสองเป็นการกระทำดังต่อไปนี้ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่ห้าปีถึงจำคุกตลอดชีวิต และปรับตั้งแต่ห้าแสนบาทถึงห้าล้านบาท หรือประหารชีวิต

(๑) การกระทำโดยหัวหน้า ผู้มีหน้าที่สั่งการ หรือผู้มีหน้าที่จัดการในเครือข่ายอาชญากรรม

(๒) การทำให้เกิดผลกระทบต่อความมั่นคงของรัฐหรือความปลอดภัยของประชาชนทั่วไป

มาตรา 21 ของพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายยาเสพติด เป็นบทเฉพาะกาลที่คงข้อสันนิษฐานเพื่อจำหน่ายของกฎหมายเดิมไว้

ตัวบท · พระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายยาเสพติด พ.ศ. 2564 มาตรา ๒๑

ให้บทบัญญัติที่ให้สันนิษฐานว่าเป็นการกระทำเพื่อจำหน่ายซึ่งยาเสพติดให้โทษตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. ๒๕๒๒ และเพื่อขายซึ่งวัตถุออกฤทธิ์ตามพระราชบัญญัติวัตถุที่ออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาท พ.ศ. ๒๕๕๙ ซึ่งถูกยกเลิกโดยพระราชบัญญัตินี้ยังคงมีผลใช้บังคับแก่คดีที่ศาลชั้นต้นมีคำพิพากษาแล้วก่อนวันที่ประมวลกฎหมายยาเสพติดท้ายพระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ แล้วแต่กรณี จนกว่าคดีถึงที่สุด

คดีซึ่งค้างพิจารณาอยู่ในศาลชั้นต้นอยู่ในวันก่อนวันที่ประมวลกฎหมายยาเสพติดท้ายพระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ ถ้าคู่ความฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งหรือทั้งสองฝ่ายยื่นคำแถลงขอสืบพยานหลักฐานเพิ่มเติมว่าการกระทำของจำเลยเป็นการกระทำเพื่อจำหน่ายหรือเพื่อขายหรือไม่ แล้วแต่กรณี ก็ให้ศาลสืบพยานหลักฐานเพิ่มเติมได้ตามที่เห็นสมควร

มาตรา 3 ของประมวลกฎหมายอาญา เป็นหลักเลือกกฎหมายที่เป็นคุณเมื่อกฎหมายเปลี่ยน

ตัวบท · ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓

ถ้ากฎหมายที่ใช้ในขณะกระทำความผิดแตกต่างกับกฎหมายที่ใช้ในภายหลังการกระทำความผิด ให้ใช้กฎหมายในส่วนที่เป็นคุณแก่ผู้กระทำความผิดไม่ว่าในทางใดเว้นแต่คดีถึงที่สุดแล้ว แต่ในกรณีที่คดีถึงที่สุดแล้วดังต่อไปนี้

(๑) ถ้าผู้กระทำความผิดยังไม่ได้รับโทษ หรือกำลังรับโทษอยู่ และโทษที่กำหนดตามคำพิพากษาหนักกว่าโทษที่กำหนดตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง เมื่อสำนวนความปรากฏแก่ศาลหรือเมื่อผู้กระทำความผิด ผู้แทนโดยชอบธรรมของผู้นั้น ผู้อนุบาลของผู้นั้นหรือพนักงานอัยการร้องขอ ให้ศาลกำหนดโทษเสียใหม่ตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง ในการที่ศาลจะกำหนดโทษใหม่นี้ ถ้าปรากฏว่า ผู้กระทำความผิดได้รับโทษมาบ้างแล้ว เมื่อได้คำนึงถึงโทษตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง หากเห็นเป็นการสมควร ศาลจะกำหนดโทษน้อยกว่าโทษขั้นต่ำที่กฎหมายที่บัญญัติในภายหลังกำหนดไว้ถ้าหากมีก็ได้ หรือถ้าเห็นว่าโทษที่ผู้กระทำความผิดได้รับมาแล้วเป็นการเพียงพอ ศาลจะปล่อยผู้กระทำความผิดไปก็ได้

(๒) ถ้าศาลพิพากษาให้ประหารชีวิตผู้กระทำความผิดและตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง โทษที่จะลงแก่ผู้กระทำความผิดไม่ถึงประหารชีวิต ให้งดการประหารชีวิตผู้กระทำความผิด และให้ถือว่าโทษประหารชีวิตตามคำพิพากษาได้เปลี่ยนเป็นโทษสูงสุดที่จะพึงลงได้ตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง

คำพิพากษาต่อไปนี้ใช้หรือขยายหลักของฎีกา 272/2565 ในข้อเท็จจริงที่ต่างกัน อ่านเทียบกันจะเห็นขอบเขตของเหตุฉกรรจ์ตามมาตรา 145

  • คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 246/2567 (ขายให้สายลับโดยไม่มีพฤติการณ์อื่นยังไม่ใช่การกระทำเพื่อการค้า): การขายแก่สายลับผู้ล่อซื้อโดยไม่มีพฤติการณ์อื่นยังไม่เป็นการกระทำเพื่อการค้า ศาลปรับบทได้เพียงวรรคหนึ่ง
  • คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 31/2567 (ปริมาณที่มากบ่งชี้พฤติการณ์และผลกระทบต่อความมั่นคงของรัฐ): ปริมาณเมทแอมเฟตามีน 300,000 เม็ดบ่งชี้พฤติการณ์ที่ทำให้เกิดผลกระทบต่อความมั่นคงของรัฐตามวรรคสาม (2)
  • คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3479/2569 (เหตุฉกรรจ์เชิงนามธรรมไม่ผูกกับคำฟ้องและคำรับสารภาพ): เหตุฉกรรจ์ตามวรรคสอง (2) และวรรคสาม (2) เป็นเหตุเชิงนามธรรมที่ศาลวินิจฉัยจากความร้ายแรงของคดีนั้นเอง
  • คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2610/2566 (กำหนดโทษใหม่ได้เฉพาะเมื่อโทษเดิมหนักกว่ากฎหมายใหม่): เงื่อนไขของการกำหนดโทษใหม่สำหรับคดีที่ถึงที่สุดแล้ว
  • คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 65/2569 (ขอกำหนดโทษใหม่ไม่ได้เมื่อศาลใช้กฎหมายใหม่แล้ว): คดีที่ศาลชั้นต้นใช้กฎหมายใหม่ที่เป็นคุณแล้ว ขอกำหนดโทษใหม่ไม่ได้

คำพิพากษาศาลฎีกาคดียาเสพติดทั้ง 18 เรื่องพร้อมสรุปสั้นอยู่ในหน้าคลังคำพิพากษาศาลฎีกาคดียาเสพติด ส่วนลำดับขั้นของคดีตั้งแต่ถูกจับจนพ้นโทษอยู่ในหน้าเส้นทางคดี 9 ช่วง

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับฎีกา 272/2565

คำตอบต่อไปนี้สรุปจากคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 272/2565 และตัวบทที่อ้างในหน้านี้ ผลของแต่ละคดียังขึ้นกับข้อเท็จจริงและพยานหลักฐาน

ยาเสพติดปริมาณมากจะถูกลงโทษตามมาตรา 145 วรรคสามเสมอหรือไม่

ไม่เสมอ ศาลฎีกาโดยมติที่ประชุมใหญ่ในฎีกา 272/2565 วินิจฉัยว่ามาตรา 145 ถือพฤติการณ์และบทบาทของผู้กระทำเป็นสำคัญ ปริมาณเป็นเพียงข้อบ่งชี้ ถ้าไม่มีพฤติการณ์หรือบทบาทตามวรรคสองหรือวรรคสาม ศาลปรับบทได้เพียงวรรคหนึ่ง

ข้อสันนิษฐานว่ามีไว้เพื่อจำหน่ายตามปริมาณยังใช้ได้หรือไม่

ใช้ได้เฉพาะคดีที่ศาลชั้นต้นพิพากษาก่อนวันที่ประมวลกฎหมายยาเสพติดใช้บังคับ และคดียังไม่ถึงที่สุด ตามพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา 21 วรรคหนึ่ง

ศาลฎีกาลดโทษให้จำเลยที่ไม่ได้ฎีกาได้หรือไม่

ได้ เมื่อเหตุที่ศาลวินิจฉัยเป็นข้อกฎหมายเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยและอยู่ในส่วนลักษณะคดี คดีนี้ศาลฎีกาพิพากษาตลอดไปถึงจำเลยที่ 1 ซึ่งรับสารภาพและไม่ได้อุทธรณ์หรือฎีกา

การแพร่กระจายในกลุ่มประชาชนหมายถึงอะไรในคดีนี้

ศาลฟังจากการที่จำเลยเคยจำหน่ายแก่ผู้อื่นมาก่อน และนำยาเสพติดมาส่งผู้ล่อซื้ออีก 1,000 เม็ด ซึ่งทำให้ยาเสพติดไปถึงผู้เสพหลายคนโดยสภาพ

เชิงอรรถและแหล่งที่มา

เชิงอรรถต่อไปนี้ยกถ้อยคำตัวบทคำต่อคำจากแหล่งทางการ พร้อมแหล่งที่มาของคำพิพากษาศาลฎีกาและเอกสารอ้างอิงอื่นที่หน้านี้อ้างถึง ตามลำดับที่ปรากฏในเนื้อหา

  1. ประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา ๑๔๕ บัญญัติว่า “ผู้ใดผลิต นำเข้า ส่งออก จำหน่าย หรือมีไว้ในครอบครองซึ่งยาเสพติดให้โทษในประเภท ๑ อันเป็นการฝ่าฝืนมาตรา ๙๐ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสิบห้าปี และปรับไม่เกินหนึ่งล้านห้าแสนบาท ถ้าการกระทำความผิดตามวรรคหนึ่งเป็นการกระทำดังต่อไปนี้ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สองปีถึงยี่สิบปี และปรับตั้งแต่สองแสนบาทถึงสองล้านบาท (๑) การกระทำเพื่อการค้า (๒) การก่อให้เกิดการแพร่กระจายในกลุ่มประชาชน (๓) การจำหน่ายแก่บุคคลอายุไม่เกินสิบแปดปี (๔) การจำหน่ายในบริเวณสถานศึกษา สถานอันเป็นที่เคารพในทางศาสนาของหมู่ชนใด หรือสถานที่ราชการ (๕) การกระทำโดยใช้กำลังประทุษร้ายหรือขู่เข็ญว่าจะใช้กำลังประทุษร้าย (๖) การกระทำโดยมีอาวุธหรือใช้อาวุธ ถ้าการกระทำความผิดตามวรรคหนึ่งหรือวรรคสองเป็นการกระทำดังต่อไปนี้ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่ห้าปีถึงจำคุกตลอดชีวิต และปรับตั้งแต่ห้าแสนบาทถึงห้าล้านบาท หรือประหารชีวิต (๑) การกระทำโดยหัวหน้า ผู้มีหน้าที่สั่งการ หรือผู้มีหน้าที่จัดการในเครือข่ายอาชญากรรม (๒) การทำให้เกิดผลกระทบต่อความมั่นคงของรัฐหรือความปลอดภัยของประชาชนทั่วไป”ที่มา ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๘ ตอนที่ ๗๓ ก หน้า ๑ วันที่ ๘ พฤศจิกายน ๒๕๖๔ (ประมวลกฎหมายท้ายพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายยาเสพติด พ.ศ. ๒๕๖๔) · ระบบค้นหากฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา · สำเนาราชกิจจานุเบกษาในเว็บไซต์สำนักงาน ป.ป.ส.. ตรวจถ้อยคำเมื่อ 4 ตุลาคม 2569
  2. พระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายยาเสพติด พ.ศ. 2564 มาตรา ๒๑ บัญญัติว่า “ให้บทบัญญัติที่ให้สันนิษฐานว่าเป็นการกระทำเพื่อจำหน่ายซึ่งยาเสพติดให้โทษตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. ๒๕๒๒ และเพื่อขายซึ่งวัตถุออกฤทธิ์ตามพระราชบัญญัติวัตถุที่ออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาท พ.ศ. ๒๕๕๙ ซึ่งถูกยกเลิกโดยพระราชบัญญัตินี้ยังคงมีผลใช้บังคับแก่คดีที่ศาลชั้นต้นมีคำพิพากษาแล้วก่อนวันที่ประมวลกฎหมายยาเสพติดท้ายพระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ แล้วแต่กรณี จนกว่าคดีถึงที่สุด คดีซึ่งค้างพิจารณาอยู่ในศาลชั้นต้นอยู่ในวันก่อนวันที่ประมวลกฎหมายยาเสพติดท้ายพระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ ถ้าคู่ความฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งหรือทั้งสองฝ่ายยื่นคำแถลงขอสืบพยานหลักฐานเพิ่มเติมว่าการกระทำของจำเลยเป็นการกระทำเพื่อจำหน่ายหรือเพื่อขายหรือไม่ แล้วแต่กรณี ก็ให้ศาลสืบพยานหลักฐานเพิ่มเติมได้ตามที่เห็นสมควร”ที่มา ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๘ ตอนที่ ๗๓ ก หน้า ๑ วันที่ ๘ พฤศจิกายน ๒๕๖๔ · ราชกิจจานุเบกษา (สำเนาในเว็บไซต์สำนักงาน ป.ป.ส.). ตรวจถ้อยคำเมื่อ 4 ตุลาคม 2569
  3. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓ บัญญัติว่า “ถ้ากฎหมายที่ใช้ในขณะกระทำความผิดแตกต่างกับกฎหมายที่ใช้ในภายหลังการกระทำความผิด ให้ใช้กฎหมายในส่วนที่เป็นคุณแก่ผู้กระทำความผิดไม่ว่าในทางใดเว้นแต่คดีถึงที่สุดแล้ว แต่ในกรณีที่คดีถึงที่สุดแล้วดังต่อไปนี้ (๑) ถ้าผู้กระทำความผิดยังไม่ได้รับโทษ หรือกำลังรับโทษอยู่ และโทษที่กำหนดตามคำพิพากษาหนักกว่าโทษที่กำหนดตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง เมื่อสำนวนความปรากฏแก่ศาลหรือเมื่อผู้กระทำความผิด ผู้แทนโดยชอบธรรมของผู้นั้น ผู้อนุบาลของผู้นั้นหรือพนักงานอัยการร้องขอ ให้ศาลกำหนดโทษเสียใหม่ตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง ในการที่ศาลจะกำหนดโทษใหม่นี้ ถ้าปรากฏว่า ผู้กระทำความผิดได้รับโทษมาบ้างแล้ว เมื่อได้คำนึงถึงโทษตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง หากเห็นเป็นการสมควร ศาลจะกำหนดโทษน้อยกว่าโทษขั้นต่ำที่กฎหมายที่บัญญัติในภายหลังกำหนดไว้ถ้าหากมีก็ได้ หรือถ้าเห็นว่าโทษที่ผู้กระทำความผิดได้รับมาแล้วเป็นการเพียงพอ ศาลจะปล่อยผู้กระทำความผิดไปก็ได้ (๒) ถ้าศาลพิพากษาให้ประหารชีวิตผู้กระทำความผิดและตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง โทษที่จะลงแก่ผู้กระทำความผิดไม่ถึงประหารชีวิต ให้งดการประหารชีวิตผู้กระทำความผิด และให้ถือว่าโทษประหารชีวิตตามคำพิพากษาได้เปลี่ยนเป็นโทษสูงสุดที่จะพึงลงได้ตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง”ที่มา ฉบับปรับปรุงล่าสุด ระบบค้นหากฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา · ระบบค้นหากฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. ตรวจถ้อยคำเมื่อ 4 ตุลาคม 2569
  4. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 272/2565 (ประชุมใหญ่) (กฎหมายที่ศาลอ้าง: ป.อ. ม. 3, ม. 83 · ป.วิ.อ. ม. 195 วรรคสอง, ม. 213, ม. 225 · พ.ร.บ.ยาเสพติดให้โทษ พ.ศ.2522 ม. 15 วรรคสาม (2), ม. 66 วรรคสาม · พ.ร.บ.วิธีพิจารณาคดียาเสพติด พ.ศ.2550 ม. 3). ถ้อยคำที่ยกจากคำพิพากษา: “ป.ยาเสพติด มาตรา 145 ซึ่งเป็นกฎหมายใหม่ บัญญัติให้ลงโทษหนักขึ้นโดยถือเอาพฤติการณ์ในการกระทำความผิดและบทบาทหน้าที่ในการกระทำความผิดเป็นสำคัญ” “ผู้กระทำความผิดไม่มีพฤติการณ์ในการกระทำความผิดและบทบาทหน้าที่ตามที่บัญญัติไว้ในกฎหมายใหม่ มาตรา 145 วรรคสองหรือวรรคสาม ศาลย่อมไม่อาจปรับบทความผิดตามมาตรา 145 วรรคสองหรือวรรคสามได้ คงปรับบทความผิดได้เพียงตามมาตรา 145 วรรคหนึ่ง” “ย่อมทำให้เกิดการแพร่กระจายแก่ผู้เสพหลายคนโดยสภาพ ถือเป็นการกระทำที่ก่อให้เกิดการแพร่กระจายในกลุ่มประชาชนแล้ว”ที่มา ระบบสืบค้นคำพิพากษา คำสั่งคำร้องและคำวินิจฉัยศาลฎีกา (ค้นด้วยเลขคำพิพากษา) เปิดอ่านคำพิพากษาฉบับเต็มเมื่อ 10 พฤศจิกายน 2569
  5. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๗๘ บัญญัติว่า “เมื่อปรากฏว่ามีเหตุบรรเทาโทษ ไม่ว่าจะได้มีการเพิ่มหรือการลดโทษตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้ หรือกฎหมายอื่นแล้วหรือไม่ ถ้าศาลเห็นสมควรจะลดโทษไม่เกินกึ่งหนึ่งของโทษที่จะลงแก่ผู้กระทำความผิดนั้นก็ได้ เหตุบรรเทาโทษนั้นได้แก่ผู้กระทำความผิดเป็นผู้โฉดเขลาเบาปัญญาตกอยู่ในความทุกข์อย่างสาหัส มีคุณความดีมาแต่ก่อน รู้สึกความผิดและพยายามบรรเทาผลร้ายแห่งความผิดนั้น ลุแก่โทษต่อเจ้าพนักงานหรือให้ความรู้แก่ศาลอันเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา หรือเหตุอื่นที่ศาลเห็นว่ามีลักษณะทำนองเดียวกัน”ที่มา ฉบับปรับปรุงล่าสุด ระบบค้นหากฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา · ระบบค้นหากฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. ตรวจถ้อยคำเมื่อ 4 ตุลาคม 2569
  6. พระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดียาเสพติด พ.ศ. 2550 มาตรา ๓ บัญญัติว่า “บทบัญญัติหรือวิธีพิจารณาใดซึ่งพระราชบัญญัตินี้มิได้บัญญัติไว้โดยเฉพาะ ให้นำบทบัญญัติหรือวิธีพิจารณาแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา กฎหมายว่าด้วยศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว กฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งศาลแขวงและวิธีพิจารณาความอาญาในศาลแขวง หรือกฎหมายว่าด้วยธรรมนูญศาลทหาร มาใช้บังคับเท่าที่ไม่ขัดหรือแย้งกับพระราชบัญญัตินี้”ที่มา ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๕ ตอนที่ ๙ ก หน้า ๔๕ วันที่ ๑๔ มกราคม ๒๕๕๑ แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดียาเสพติด (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๔ ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๘ ตอนที่ ๗๓ ก หน้า ๘๑ วันที่ ๘ พฤศจิกายน ๒๕๖๔ · ระบบค้นหากฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. มาตรา ๓ แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดียาเสพติด (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๔ ตรวจถ้อยคำเมื่อ 4 ตุลาคม 2569
  7. ประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา ๙๐ บัญญัติว่า “ห้ามผู้ใดผลิต นำเข้า ส่งออก จำหน่าย หรือมีไว้ในครอบครองซึ่งยาเสพติดให้โทษในประเภท ๑ เว้นแต่เป็นกรณีที่ได้รับอนุญาตตามมาตรา ๓๔ หรือมาตรา ๓๕ (๓)”ที่มา ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๘ ตอนที่ ๗๓ ก หน้า ๑ วันที่ ๘ พฤศจิกายน ๒๕๖๔ (ประมวลกฎหมายท้ายพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายยาเสพติด พ.ศ. ๒๕๖๔) · ระบบค้นหากฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา · สำเนาราชกิจจานุเบกษาในเว็บไซต์สำนักงาน ป.ป.ส.. ตรวจถ้อยคำเมื่อ 4 ตุลาคม 2569

ปรึกษาเรื่องคดียาเสพติดกับสำนักงาน

กรณีมีผู้ถูกจับ ขอให้แจ้งชื่อผู้ถูกจับ สถานีตำรวจหรือสถานที่ที่ถูกควบคุม เวลาที่ถูกจับ และข้อหาที่ได้รับแจ้ง กรณีคดีอยู่ในศาลหรือมีคำพิพากษาแล้ว ขอให้แจ้งชื่อศาล หมายเลขคดี และวันนัดถัดไป ข้อมูลของผู้ติดต่อเก็บเป็นความลับ และสำนักงานจะตรวจผลประโยชน์ขัดกันก่อนขอรับเอกสารในคดี

ช่องทางติดต่อสำนักงาน

โทรศัพท์
081 654 5922
LINE
@507btqsu
WhatsApp
+66 87 989 6536
อีเมล
contact@eksiamlegal.com
สำนักงาน
บริษัท เอกสยาม แอนด์ พาร์ทเนอร์ส จำกัด
300/90 ถนนนวมินทร์ แขวงนวมินทร์ เขตบึงกุ่ม กรุงเทพมหานคร 10240
ค่าบริการ
สำนักงานแจ้งขอบเขตงาน ผลส่งมอบ ระยะเวลา และค่าบริการเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มงานทุกครั้ง
คิวอาร์โค้ดสำหรับเพิ่มบัญชี LINE Official ของสำนักงาน
LINE Official Accountปรึกษาทาง LINE @507btqsu
เปิดในแอป LINE
คิวอาร์โค้ดสำหรับติดต่อสำนักงานทาง WhatsApp
WhatsAppสำหรับผู้ติดต่อจากต่างประเทศ
เปิดใน WhatsApp

ส่งรายละเอียดเรื่องถึงสำนักงาน

แบบฟอร์มนี้เป็นช่องทางเพิ่มจากโทรศัพท์ LINE WhatsApp และอีเมล กรอกเฉพาะข้อเท็จจริงโดยย่อ สำนักงานจะติดต่อกลับตามช่องทางที่ระบุ กรุณายังไม่ส่งเอกสารลับจนกว่าสำนักงานจะยืนยันว่าไม่มีผลประโยชน์ขัดกัน

เมื่อกดส่ง ระบบรับแบบฟอร์มของสำนักงานซึ่งให้บริการโดย Cloudflare จะบันทึกข้อมูลที่กรอก หมายเลข IP และเวลาที่ส่ง เพื่อให้สำนักงานติดต่อกลับเกี่ยวกับเรื่องที่แจ้ง ระบบอาจเก็บข้อมูลบนเครื่องแม่ข่ายนอกประเทศไทย