ที่ปรึกษากฎหมายคดียาเสพติด ตั้งแต่ก่อนถูกจับจนพ้นโทษ · บริษัท เอกสยาม แอนด์ พาร์ทเนอร์ส จำกัด

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 65/2569: ขอกำหนดโทษใหม่ไม่ได้ เมื่อศาลชั้นต้นใช้ประมวลกฎหมายยาเสพติดในการพิพากษาแล้ว

คำร้องขอกำหนดโทษใหม่ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 3 (1) ไม่ใช่ช่องทางทบทวนว่าโทษหนักเกินไปหรือไม่ คำพิพากษาฉบับนี้แยกให้เห็นว่าเมื่อใดต้องใช้สิทธิอุทธรณ์ และเมื่อใดใช้คำร้องขอกำหนดโทษใหม่

ปรับปรุงล่าสุด · ผู้รับผิดชอบเนื้อหา เอกสยาม ชัยศร ที่ปรึกษากฎหมาย

สาระสำคัญ

  • การกำหนดโทษใหม่ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 3 (1) ต้องเป็นกรณีที่ศาลพิพากษาตามกฎหมายเดิม และโทษที่กำหนดหนักกว่ากฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง1
  • คดีนี้ศาลชั้นต้นพิพากษาหลังประมวลกฎหมายยาเสพติดใช้บังคับ และปรับบทตามมาตรา 145 วรรคสาม (2) ซึ่งเป็นคุณกว่ากฎหมายเดิมแล้ว2
  • ถ้าจำเลยเห็นว่าโทษหนักเกินไป ต้องใช้สิทธิอุทธรณ์และฎีกาตามขั้นตอน เมื่อปล่อยให้คดีถึงที่สุด จะขอกำหนดโทษใหม่ไม่ได้
  • การขอกำหนดโทษใหม่ในกรณีนี้มีผลเป็นการแก้ไขคำพิพากษา ซึ่งต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 190

ฎีกา 65/2569 ตัดสินเรื่องอะไร

ฎีกา 65/2569 ตัดสินว่า จำเลยซึ่งศาลชั้นต้นลงโทษตามประมวลกฎหมายยาเสพติดเพราะเป็นคุณกว่ากฎหมายเดิมแล้ว และไม่อุทธรณ์จนคดีถึงที่สุด ไม่มีสิทธิขอให้ศาลกำหนดโทษใหม่ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 3 (1) เพราะไม่มีกฎหมายที่บัญญัติในภายหลังซึ่งเป็นคุณกว่าเหลืออยู่ให้ใช้

คดีนี้เป็นคดีสมคบกันกระทำความผิดร้ายแรงเกี่ยวกับยาเสพติด ศาลชั้นต้นจำคุกตลอดชีวิตก่อนลดโทษ จำเลยเห็นว่าโทษสูงเกินไปจึงยื่นคำร้องขอให้กำหนดโทษใหม่หลังคดีถึงที่สุด ศาลทุกชั้นยกคำร้อง ศาลฎีกาแผนกคดียาเสพติดอธิบายว่าคำร้องประเภทนี้มีขอบเขตจำกัดอยู่ที่การเปลี่ยนกฎหมาย ไม่ใช่การทบทวนดุลพินิจในการลงโทษ

ข้อเท็จจริงในคดี

ข้อเท็จจริงต่อไปนี้สรุปจากคำพิพากษาฉบับเต็ม

  1. ขณะกระทำความผิด การกระทำของจำเลยที่ 1 ต้องด้วยพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 มาตรา 66 วรรคสาม ซึ่งมีโทษจำคุกตลอดชีวิตและปรับ 1,000,000 ถึง 5,000,000 บาท หรือประหารชีวิต
  2. ระหว่างพิจารณาของศาลชั้นต้น ประมวลกฎหมายยาเสพติดใช้บังคับ ศาลชั้นต้นพิพากษาลงโทษจำเลยทั้งสองตามมาตรา 90 มาตรา 127 วรรคสอง และมาตรา 145 วรรคสาม (2) ฐานสมคบกันกระทำความผิดร้ายแรงเกี่ยวกับยาเสพติดและได้มีการกระทำความผิดตามที่สมคบ จำคุกตลอดชีวิตและปรับคนละ 1,000,000 บาท จำเลยรับสารภาพ ลดโทษกึ่งหนึ่ง คงจำคุกคนละ 25 ปี
  3. จำเลยที่ 1 ยังถูกลงโทษฐานผู้ขับขี่เสพเมทแอมเฟตามีนอีกกรรมหนึ่ง และศาลบวกโทษที่รอการลงโทษไว้ในคดีก่อน รวมจำคุก 25 ปี 7 เดือน
  4. จำเลยที่ 1 ไม่อุทธรณ์ คดีถึงที่สุด แล้วยื่นคำร้องขอให้กำหนดโทษใหม่ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 3 (1) ศาลชั้นต้นยกคำร้อง ศาลอุทธรณ์แผนกคดียาเสพติดพิพากษายืน จำเลยที่ 1 ฎีกาโดยได้รับอนุญาต

ประเด็นที่ศาลฎีกาต้องวินิจฉัย

ศาลฎีกาแผนกคดียาเสพติดวินิจฉัยประเด็นเดียว

  1. จำเลยที่ 1 มีสิทธิร้องขอให้ศาลกำหนดโทษใหม่ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 3 (1) หรือไม่ ในเมื่อศาลชั้นต้นพิพากษาตามประมวลกฎหมายยาเสพติดแล้ว

ศาลฎีกาวินิจฉัยอย่างไร

ศาลฎีกาพิพากษายืน จำเลยที่ 1 ไม่มีสิทธิขอให้กำหนดโทษใหม่

คำวินิจฉัยของศาล · คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 65/25693

การกำหนดโทษใหม่ตามมาตรา 3 (1) ต้องเป็นกรณีกฎหมายในขณะกระทำความผิดแตกต่างกับกฎหมายในภายหลัง และโทษที่กำหนดตามคำพิพากษาถึงที่สุดหนักกว่าโทษตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง

ศาลชั้นต้นได้เลือกใช้ประมวลกฎหมายยาเสพติดซึ่งเป็นคุณแก่จำเลยในการพิพากษาแล้วตามมาตรา 3 ตอนต้น คำพิพากษาจึงไม่ใช่การลงโทษตามกฎหมายในขณะกระทำความผิดที่หนักกว่ากฎหมายในภายหลัง

ถ้าจำเลยเห็นว่าโทษหนักเกินไป ชอบที่จะอุทธรณ์และฎีกา เมื่อไม่ใช้สิทธิจนคดีถึงที่สุด การขอให้กำหนดโทษใหม่มีผลเป็นการแก้ไขคำพิพากษา ซึ่งต้องห้าม

“จำเลยที่ 1 จึงไม่มีสิทธิร้องขอให้ศาลชั้นต้นกำหนดโทษใหม่ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 3 (1) ได้ เพราะศาลชั้นต้นได้ใช้กฎหมายใหม่ที่เป็นคุณแก่จำเลยที่ 1 ในการพิพากษาลงโทษไปแล้ว”

“การขอให้ศาลกำหนดโทษใหม่ดังกล่าวมีผลเป็นการแก้ไขคำพิพากษา อันเป็นการต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 190”

เหตุผลของศาลฎีกา

ศาลให้เหตุผลสองข้อ ข้อแรกเกี่ยวกับเงื่อนไขของมาตรา 3 (1) ข้อที่สองเกี่ยวกับข้อห้ามแก้ไขคำพิพากษาและช่องทางอุทธรณ์

เงื่อนไขของมาตรา 3 (1) ไม่ครบ มาตรา 3 (1) ใช้เมื่อคำพิพากษาที่ถึงที่สุดลงโทษตามกฎหมายที่ใช้ในขณะกระทำความผิด แล้วกฎหมายภายหลังมีโทษเบากว่า คดีนี้ศาลชั้นต้นเปรียบเทียบกฎหมายเดิมกับประมวลกฎหมายยาเสพติดในขณะพิพากษาแล้ว และเลือกมาตรา 145 วรรคสาม (2) ซึ่งมีโทษจำคุกตั้งแต่ 5 ปีถึงตลอดชีวิต หรือประหารชีวิต เพราะเห็นว่าเป็นคุณกว่ามาตรา 66 วรรคสามของกฎหมายเดิม เมื่อไม่มีกฎหมายใหม่อีกฉบับที่เบากว่า จึงไม่มีอะไรให้เทียบตามมาตรา 3 (1)

การไม่เห็นด้วยกับดุลพินิจในการกำหนดโทษเป็นเรื่องของการอุทธรณ์ จำเลยเห็นว่าการจำคุกตลอดชีวิตก่อนลดโทษไม่เหมาะสมแก่พฤติการณ์ ศาลฎีกาเห็นว่าข้อโต้แย้งนี้เป็นเรื่องที่ต้องยกขึ้นในการอุทธรณ์และฎีกาตามขั้นตอน เมื่อจำเลยไม่ใช้สิทธิจนคดีถึงที่สุด จะใช้คำร้องตามมาตรา 3 (1) แทนการอุทธรณ์ไม่ได้

ข้อห้ามแก้ไขคำพิพากษา ถ้าศาลรับคำร้องเช่นนี้ ผลคือศาลชั้นต้นแก้ไขโทษในคำพิพากษาของตนเองโดยไม่มีกฎหมายให้อำนาจ ซึ่งต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 190 ประกอบพระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดียาเสพติด มาตรา 34

หลักกฎหมายสารบัญญัติที่คดีนี้วาง

หลักสารบัญญัติของคดีนี้คือขอบเขตของประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 3 และอัตราโทษของความผิดฐานสมคบตามประมวลกฎหมายยาเสพติด

มาตรา 3 ตอนต้นกับมาตรา 3 (1) ตอนต้นของมาตรา 3 ใช้ในขณะที่คดียังไม่ถึงที่สุด ศาลต้องใช้กฎหมายส่วนที่เป็นคุณแก่ผู้กระทำความผิดไม่ว่าในทางใด ส่วนมาตรา 3 (1) ใช้หลังคดีถึงที่สุด เมื่อโทษตามคำพิพากษาหนักกว่ากฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง คดีนี้ศาลชั้นต้นใช้ตอนต้นของมาตรา 3 ไปแล้ว ช่องทางตาม (1) จึงไม่เปิด

ความผิดฐานสมคบและโทษตามที่ได้กระทำ ประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา 127 วรรคหนึ่งลงโทษผู้สมคบกันตั้งแต่สองคนขึ้นไปเพื่อกระทำความผิดร้ายแรงเกี่ยวกับยาเสพติด และวรรคสองให้ผู้สมคบรับโทษตามที่กำหนดไว้สำหรับความผิดนั้น เมื่อได้มีการกระทำความผิดเพราะการสมคบ5 คดีนี้ความผิดที่กระทำเข้ามาตรา 145 วรรคสาม (2) โทษของผู้สมคบจึงเป็นโทษตามวรรคสามนั้น

เหตุฉกรรจ์ตามมาตรา 145 วรรคสาม (2) วรรคสามกำหนดโทษจำคุกตั้งแต่ห้าปีถึงจำคุกตลอดชีวิต และปรับตั้งแต่ห้าแสนบาทถึงห้าล้านบาท หรือประหารชีวิต ศาลจะปรับบทวรรคนี้ได้เมื่อการกระทำมีผลกระทบร้ายแรงตามที่ระบุ หลักการวินิจฉัยเหตุฉกรรจ์เชิงนามธรรมนี้อธิบายไว้ในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 531/2569 และคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3479/2569

วิธีพิจารณาความและพยานหลักฐาน

คดีนี้แสดงความแตกต่างระหว่างการอุทธรณ์คำพิพากษากับคำร้องขอกำหนดโทษใหม่ ซึ่งเป็นสองช่องทางที่มีระยะเวลาและเงื่อนไขต่างกัน

การอุทธรณ์เรื่องโทษ จำเลยที่เห็นว่าศาลลงโทษหนักเกินไปต้องอุทธรณ์ภายในระยะเวลาที่กฎหมายกำหนดนับแต่วันอ่านคำพิพากษา คดียาเสพติดอุทธรณ์ไปยังศาลอุทธรณ์แผนกคดียาเสพติด และการฎีกาต้องได้รับอนุญาตจากศาลฎีกา เมื่อพ้นระยะเวลาโดยไม่อุทธรณ์ คำพิพากษาถึงที่สุด ข้อโต้แย้งเรื่องความเหมาะสมของโทษเป็นอันยุติ

คำร้องขอกำหนดโทษใหม่ คำร้องตามมาตรา 3 (1) ยื่นได้หลังคดีถึงที่สุด แต่ศาลพิจารณาได้เฉพาะผลของการเปลี่ยนกฎหมาย ไม่ทบทวนดุลพินิจในการลงโทษ คดีนี้ศาลยกคำร้องทุกชั้น

ผลเฉพาะตัวผู้ร้อง คำร้องในคดีนี้ยื่นโดยจำเลยที่ 1 คนเดียว คำพิพากษาของศาลฎีกาวินิจฉัยเฉพาะสิทธิของจำเลยที่ 1

ผลต่อคดีอื่นและข้อจำกัด

หลักของคดีนี้ใช้กับจำเลยที่ศาลชั้นต้นพิพากษาหลังวันที่ประมวลกฎหมายยาเสพติดใช้บังคับ และศาลได้เปรียบเทียบกฎหมายเดิมกับกฎหมายใหม่ไว้ในคำพิพากษาแล้ว

ผลต่อผู้ต้องหาและจำเลย

ถ้าศาลชั้นต้นเปรียบเทียบกฎหมายเดิมกับกฎหมายใหม่ในคำพิพากษาแล้ว ข้อโต้แย้งเรื่องการปรับบทหรือความเหมาะสมของโทษต้องยกขึ้นในการอุทธรณ์ภายในกำหนดเวลา การรอให้คดีถึงที่สุดแล้วยื่นคำร้องตามมาตรา 3 (1) จะไม่ได้ผล

จำเลยที่ศาลปรับบทตามมาตรา 145 วรรคสาม ควรตรวจในชั้นอุทธรณ์ว่าโจทก์พิสูจน์เหตุฉกรรจ์ตามวรรคสามแล้วหรือไม่ เพราะผลต่างของโทษกับวรรคหนึ่งหรือวรรคสองสูงมาก ตามหลักของคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 272/2565

ข้อจำกัดในการนำไปใช้

คดีนี้ต่างจากคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2610/2566 และคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2609/2566 ซึ่งศาลเดิมพิพากษาตามกฎหมายเดิมก่อนประมวลกฎหมายใช้บังคับ คำร้องในสองคดีนั้นจึงอยู่ในขอบเขตของมาตรา 3 (1)

ถ้ามีการแก้ไขประมวลกฎหมายยาเสพติดในภายหลังให้โทษเบาลงอีก คำร้องตามมาตรา 3 (1) อาจเปิดขึ้นใหม่สำหรับการแก้ไขครั้งนั้น

ความเห็นของสำนักงาน

ในทางปฏิบัติ สำนักงานเห็นว่าการตัดสินใจไม่อุทธรณ์ในคดียาเสพติดที่โทษสูงต้องทำหลังจากตรวจการปรับบทตามมาตรา 145 อย่างละเอียด เพราะคำพิพากษาฉบับนี้ปิดช่องทางขอกำหนดโทษใหม่ในกรณีที่ศาลใช้กฎหมายใหม่แล้ว

ตัวบทที่ศาลใช้

ถ้อยคำต่อไปนี้คัดคำต่อคำจากฐานข้อมูลกฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา

ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 3 เป็นบทที่จำเลยใช้ยื่นคำร้อง ศาลวินิจฉัยว่าคดีนี้ไม่เข้าเงื่อนไขของ (1)

ตัวบท · ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓

ถ้ากฎหมายที่ใช้ในขณะกระทำความผิดแตกต่างกับกฎหมายที่ใช้ในภายหลังการกระทำความผิด ให้ใช้กฎหมายในส่วนที่เป็นคุณแก่ผู้กระทำความผิดไม่ว่าในทางใดเว้นแต่คดีถึงที่สุดแล้ว แต่ในกรณีที่คดีถึงที่สุดแล้วดังต่อไปนี้

(๑) ถ้าผู้กระทำความผิดยังไม่ได้รับโทษ หรือกำลังรับโทษอยู่ และโทษที่กำหนดตามคำพิพากษาหนักกว่าโทษที่กำหนดตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง เมื่อสำนวนความปรากฏแก่ศาลหรือเมื่อผู้กระทำความผิด ผู้แทนโดยชอบธรรมของผู้นั้น ผู้อนุบาลของผู้นั้นหรือพนักงานอัยการร้องขอ ให้ศาลกำหนดโทษเสียใหม่ตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง ในการที่ศาลจะกำหนดโทษใหม่นี้ ถ้าปรากฏว่า ผู้กระทำความผิดได้รับโทษมาบ้างแล้ว เมื่อได้คำนึงถึงโทษตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง หากเห็นเป็นการสมควร ศาลจะกำหนดโทษน้อยกว่าโทษขั้นต่ำที่กฎหมายที่บัญญัติในภายหลังกำหนดไว้ถ้าหากมีก็ได้ หรือถ้าเห็นว่าโทษที่ผู้กระทำความผิดได้รับมาแล้วเป็นการเพียงพอ ศาลจะปล่อยผู้กระทำความผิดไปก็ได้

(๒) ถ้าศาลพิพากษาให้ประหารชีวิตผู้กระทำความผิดและตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง โทษที่จะลงแก่ผู้กระทำความผิดไม่ถึงประหารชีวิต ให้งดการประหารชีวิตผู้กระทำความผิด และให้ถือว่าโทษประหารชีวิตตามคำพิพากษาได้เปลี่ยนเป็นโทษสูงสุดที่จะพึงลงได้ตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง

ประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา 145 เป็นบทที่ศาลชั้นต้นใช้ลงโทษ (วรรคสาม (2))

ตัวบท · ประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา ๑๔๕

ผู้ใดผลิต นำเข้า ส่งออก จำหน่าย หรือมีไว้ในครอบครองซึ่งยาเสพติดให้โทษในประเภท ๑ อันเป็นการฝ่าฝืนมาตรา ๙๐ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสิบห้าปี และปรับไม่เกินหนึ่งล้านห้าแสนบาท

ถ้าการกระทำความผิดตามวรรคหนึ่งเป็นการกระทำดังต่อไปนี้ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สองปีถึงยี่สิบปี และปรับตั้งแต่สองแสนบาทถึงสองล้านบาท

(๑) การกระทำเพื่อการค้า

(๒) การก่อให้เกิดการแพร่กระจายในกลุ่มประชาชน

(๓) การจำหน่ายแก่บุคคลอายุไม่เกินสิบแปดปี

(๔) การจำหน่ายในบริเวณสถานศึกษา สถานอันเป็นที่เคารพในทางศาสนาของหมู่ชนใด หรือสถานที่ราชการ

(๕) การกระทำโดยใช้กำลังประทุษร้ายหรือขู่เข็ญว่าจะใช้กำลังประทุษร้าย

(๖) การกระทำโดยมีอาวุธหรือใช้อาวุธ

ถ้าการกระทำความผิดตามวรรคหนึ่งหรือวรรคสองเป็นการกระทำดังต่อไปนี้ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่ห้าปีถึงจำคุกตลอดชีวิต และปรับตั้งแต่ห้าแสนบาทถึงห้าล้านบาท หรือประหารชีวิต

(๑) การกระทำโดยหัวหน้า ผู้มีหน้าที่สั่งการ หรือผู้มีหน้าที่จัดการในเครือข่ายอาชญากรรม

(๒) การทำให้เกิดผลกระทบต่อความมั่นคงของรัฐหรือความปลอดภัยของประชาชนทั่วไป

ประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา 127 เป็นบทความผิดฐานสมคบซึ่งจำเลยถูกลงโทษ

ตัวบท · ประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา ๑๒๗

ผู้ใดสมคบโดยการตกลงกันตั้งแต่สองคนขึ้นไป เพื่อกระทำความผิดร้ายแรงเกี่ยวกับยาเสพติด ผู้นั้นสมคบกันกระทำความผิดร้ายแรงเกี่ยวกับยาเสพติด ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินห้าปี และปรับไม่เกินห้าแสนบาท

ถ้าได้มีการกระทำความผิดร้ายแรงเกี่ยวกับยาเสพติดเพราะเหตุที่ได้มีการสมคบกันตามวรรคหนึ่ง ผู้สมคบกันนั้นต้องระวางโทษตามที่กำหนดไว้สำหรับความผิดนั้น

ในกรณีที่การกระทำตามวรรคหนึ่งมีลักษณะเป็นการกระทำขององค์กรอาชญากรรม ผู้กระทำความผิดต้องระวางโทษสองเท่าของโทษที่กำหนดไว้ในวรรคหนึ่ง

เพื่อประโยชน์แห่งมาตรานี้ คำว่า “องค์กรอาชญากรรม” หมายความว่า คณะบุคคลตั้งแต่สามคนขึ้นไปที่รวมตัวกันช่วงระยะเวลาหนึ่งและร่วมกันกระทำการใด โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อกระทำความผิดร้ายแรงเกี่ยวกับยาเสพติดและเพื่อได้มาซึ่งผลประโยชน์ทางการเงิน ทรัพย์สิน หรือผลประโยชน์ทางวัตถุอย่างอื่น

คำพิพากษาต่อไปนี้วินิจฉัยการกำหนดโทษใหม่ในกรณีที่ศาลเดิมพิพากษาตามกฎหมายเดิม

  • คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2610/2566 (กำหนดโทษใหม่ได้เฉพาะเมื่อโทษเดิมหนักกว่ากฎหมายใหม่): การกำหนดโทษใหม่เมื่อศาลเดิมใช้กฎหมายเดิม และการเพิ่มโทษตามมาตรา 92
  • คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2609/2566 (มีไว้เพื่อจำหน่ายกับพยายามจำหน่ายเป็นความผิดเดียวกัน): การลงโทษหลายกรรมตามกฎหมายเดิมหนักกว่า จึงกำหนดโทษใหม่ได้
  • คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 531/2569 (ส่งออกยาเสพติดเป็นผลกระทบต่อความมั่นคงของรัฐ): เหตุฉกรรจ์ตามมาตรา 145 วรรคสาม (2) เป็นเหตุเชิงนามธรรมที่ศาลวินิจฉัยจากพฤติการณ์ของคดี

คำพิพากษาศาลฎีกาคดียาเสพติดทั้ง 18 เรื่องพร้อมสรุปสั้นอยู่ในหน้าคลังคำพิพากษาศาลฎีกาคดียาเสพติด ส่วนลำดับขั้นของคดีตั้งแต่ถูกจับจนพ้นโทษอยู่ในหน้าเส้นทางคดี 9 ช่วง

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับฎีกา 65/2569

คำตอบต่อไปนี้สรุปจากคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 65/2569 และตัวบทที่อ้างในหน้านี้

ศาลพิพากษาตามประมวลกฎหมายยาเสพติดแล้ว ขอกำหนดโทษใหม่ได้หรือไม่

ไม่ได้ ตามฎีกา 65/2569 เพราะศาลใช้กฎหมายใหม่ที่เป็นคุณในการพิพากษาแล้ว ไม่มีกฎหมายภายหลังที่เบากว่าให้เทียบตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 3 (1)

เห็นว่าโทษหนักเกินไปต้องทำอย่างไร

ต้องอุทธรณ์ภายในกำหนดเวลานับแต่วันอ่านคำพิพากษา เมื่อคดีถึงที่สุดแล้ว คำร้องขอกำหนดโทษใหม่ใช้แทนการอุทธรณ์ไม่ได้

ทำไมการกำหนดโทษใหม่ในกรณีนี้จึงต้องห้าม

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่ามีผลเป็นการแก้ไขคำพิพากษาที่ถึงที่สุด ซึ่งต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 190

เชิงอรรถและแหล่งที่มา

เชิงอรรถต่อไปนี้ยกถ้อยคำตัวบทคำต่อคำจากแหล่งทางการ พร้อมแหล่งที่มาของคำพิพากษาศาลฎีกาและเอกสารอ้างอิงอื่นที่หน้านี้อ้างถึง ตามลำดับที่ปรากฏในเนื้อหา

  1. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓ บัญญัติว่า “ถ้ากฎหมายที่ใช้ในขณะกระทำความผิดแตกต่างกับกฎหมายที่ใช้ในภายหลังการกระทำความผิด ให้ใช้กฎหมายในส่วนที่เป็นคุณแก่ผู้กระทำความผิดไม่ว่าในทางใดเว้นแต่คดีถึงที่สุดแล้ว แต่ในกรณีที่คดีถึงที่สุดแล้วดังต่อไปนี้ (๑) ถ้าผู้กระทำความผิดยังไม่ได้รับโทษ หรือกำลังรับโทษอยู่ และโทษที่กำหนดตามคำพิพากษาหนักกว่าโทษที่กำหนดตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง เมื่อสำนวนความปรากฏแก่ศาลหรือเมื่อผู้กระทำความผิด ผู้แทนโดยชอบธรรมของผู้นั้น ผู้อนุบาลของผู้นั้นหรือพนักงานอัยการร้องขอ ให้ศาลกำหนดโทษเสียใหม่ตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง ในการที่ศาลจะกำหนดโทษใหม่นี้ ถ้าปรากฏว่า ผู้กระทำความผิดได้รับโทษมาบ้างแล้ว เมื่อได้คำนึงถึงโทษตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง หากเห็นเป็นการสมควร ศาลจะกำหนดโทษน้อยกว่าโทษขั้นต่ำที่กฎหมายที่บัญญัติในภายหลังกำหนดไว้ถ้าหากมีก็ได้ หรือถ้าเห็นว่าโทษที่ผู้กระทำความผิดได้รับมาแล้วเป็นการเพียงพอ ศาลจะปล่อยผู้กระทำความผิดไปก็ได้ (๒) ถ้าศาลพิพากษาให้ประหารชีวิตผู้กระทำความผิดและตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง โทษที่จะลงแก่ผู้กระทำความผิดไม่ถึงประหารชีวิต ให้งดการประหารชีวิตผู้กระทำความผิด และให้ถือว่าโทษประหารชีวิตตามคำพิพากษาได้เปลี่ยนเป็นโทษสูงสุดที่จะพึงลงได้ตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง”ที่มา ฉบับปรับปรุงล่าสุด ระบบค้นหากฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา · ระบบค้นหากฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. ตรวจถ้อยคำเมื่อ 4 ตุลาคม 2569
  2. ประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา ๑๔๕ บัญญัติว่า “ผู้ใดผลิต นำเข้า ส่งออก จำหน่าย หรือมีไว้ในครอบครองซึ่งยาเสพติดให้โทษในประเภท ๑ อันเป็นการฝ่าฝืนมาตรา ๙๐ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสิบห้าปี และปรับไม่เกินหนึ่งล้านห้าแสนบาท ถ้าการกระทำความผิดตามวรรคหนึ่งเป็นการกระทำดังต่อไปนี้ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สองปีถึงยี่สิบปี และปรับตั้งแต่สองแสนบาทถึงสองล้านบาท (๑) การกระทำเพื่อการค้า (๒) การก่อให้เกิดการแพร่กระจายในกลุ่มประชาชน (๓) การจำหน่ายแก่บุคคลอายุไม่เกินสิบแปดปี (๔) การจำหน่ายในบริเวณสถานศึกษา สถานอันเป็นที่เคารพในทางศาสนาของหมู่ชนใด หรือสถานที่ราชการ (๕) การกระทำโดยใช้กำลังประทุษร้ายหรือขู่เข็ญว่าจะใช้กำลังประทุษร้าย (๖) การกระทำโดยมีอาวุธหรือใช้อาวุธ ถ้าการกระทำความผิดตามวรรคหนึ่งหรือวรรคสองเป็นการกระทำดังต่อไปนี้ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่ห้าปีถึงจำคุกตลอดชีวิต และปรับตั้งแต่ห้าแสนบาทถึงห้าล้านบาท หรือประหารชีวิต (๑) การกระทำโดยหัวหน้า ผู้มีหน้าที่สั่งการ หรือผู้มีหน้าที่จัดการในเครือข่ายอาชญากรรม (๒) การทำให้เกิดผลกระทบต่อความมั่นคงของรัฐหรือความปลอดภัยของประชาชนทั่วไป”ที่มา ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๘ ตอนที่ ๗๓ ก หน้า ๑ วันที่ ๘ พฤศจิกายน ๒๕๖๔ (ประมวลกฎหมายท้ายพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายยาเสพติด พ.ศ. ๒๕๖๔) · ระบบค้นหากฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา · สำเนาราชกิจจานุเบกษาในเว็บไซต์สำนักงาน ป.ป.ส.. ตรวจถ้อยคำเมื่อ 4 ตุลาคม 2569
  3. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 65/2569 (กฎหมายที่ศาลอ้าง: ป.อ. ม. 3 (1) · ป.ยาเสพติด ม. 90, ม. 145 วรรคสาม (2) · ป.วิ.อ. ม. 190 · พ.ร.บ.ยาเสพติดให้โทษ พ.ศ.2522 ม. 66 วรรคสาม · พ.ร.บ.วิธีพิจารณาคดียาเสพติด พ.ศ.2550 ม. 3). ถ้อยคำที่ยกจากคำพิพากษา: “จำเลยที่ 1 จึงไม่มีสิทธิร้องขอให้ศาลชั้นต้นกำหนดโทษใหม่ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 3 (1) ได้ เพราะศาลชั้นต้นได้ใช้กฎหมายใหม่ที่เป็นคุณแก่จำเลยที่ 1 ในการพิพากษาลงโทษไปแล้ว” “การขอให้ศาลกำหนดโทษใหม่ดังกล่าวมีผลเป็นการแก้ไขคำพิพากษา อันเป็นการต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 190”ที่มา ระบบสืบค้นคำพิพากษา คำสั่งคำร้องและคำวินิจฉัยศาลฎีกา (ค้นด้วยเลขคำพิพากษา) เปิดอ่านคำพิพากษาฉบับเต็มเมื่อ 10 พฤศจิกายน 2569
  4. พระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดียาเสพติด พ.ศ. 2550 มาตรา ๓ บัญญัติว่า “บทบัญญัติหรือวิธีพิจารณาใดซึ่งพระราชบัญญัตินี้มิได้บัญญัติไว้โดยเฉพาะ ให้นำบทบัญญัติหรือวิธีพิจารณาแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา กฎหมายว่าด้วยศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว กฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งศาลแขวงและวิธีพิจารณาความอาญาในศาลแขวง หรือกฎหมายว่าด้วยธรรมนูญศาลทหาร มาใช้บังคับเท่าที่ไม่ขัดหรือแย้งกับพระราชบัญญัตินี้”ที่มา ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๕ ตอนที่ ๙ ก หน้า ๔๕ วันที่ ๑๔ มกราคม ๒๕๕๑ แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดียาเสพติด (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๔ ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๘ ตอนที่ ๗๓ ก หน้า ๘๑ วันที่ ๘ พฤศจิกายน ๒๕๖๔ · ระบบค้นหากฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. มาตรา ๓ แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดียาเสพติด (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๔ ตรวจถ้อยคำเมื่อ 4 ตุลาคม 2569
  5. ประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา ๑๒๗ บัญญัติว่า “ผู้ใดสมคบโดยการตกลงกันตั้งแต่สองคนขึ้นไป เพื่อกระทำความผิดร้ายแรงเกี่ยวกับยาเสพติด ผู้นั้นสมคบกันกระทำความผิดร้ายแรงเกี่ยวกับยาเสพติด ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินห้าปี และปรับไม่เกินห้าแสนบาท ถ้าได้มีการกระทำความผิดร้ายแรงเกี่ยวกับยาเสพติดเพราะเหตุที่ได้มีการสมคบกันตามวรรคหนึ่ง ผู้สมคบกันนั้นต้องระวางโทษตามที่กำหนดไว้สำหรับความผิดนั้น ในกรณีที่การกระทำตามวรรคหนึ่งมีลักษณะเป็นการกระทำขององค์กรอาชญากรรม ผู้กระทำความผิดต้องระวางโทษสองเท่าของโทษที่กำหนดไว้ในวรรคหนึ่ง เพื่อประโยชน์แห่งมาตรานี้ คำว่า “องค์กรอาชญากรรม” หมายความว่า คณะบุคคลตั้งแต่สามคนขึ้นไปที่รวมตัวกันช่วงระยะเวลาหนึ่งและร่วมกันกระทำการใด โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อกระทำความผิดร้ายแรงเกี่ยวกับยาเสพติดและเพื่อได้มาซึ่งผลประโยชน์ทางการเงิน ทรัพย์สิน หรือผลประโยชน์ทางวัตถุอย่างอื่น”ที่มา ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๘ ตอนที่ ๗๓ ก หน้า ๑ วันที่ ๘ พฤศจิกายน ๒๕๖๔ (ประมวลกฎหมายท้ายพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายยาเสพติด พ.ศ. ๒๕๖๔) · ระบบค้นหากฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา · สำเนาราชกิจจานุเบกษาในเว็บไซต์สำนักงาน ป.ป.ส.. ตรวจถ้อยคำเมื่อ 4 ตุลาคม 2569

ปรึกษาเรื่องคดียาเสพติดกับสำนักงาน

กรณีมีผู้ถูกจับ ขอให้แจ้งชื่อผู้ถูกจับ สถานีตำรวจหรือสถานที่ที่ถูกควบคุม เวลาที่ถูกจับ และข้อหาที่ได้รับแจ้ง กรณีคดีอยู่ในศาลหรือมีคำพิพากษาแล้ว ขอให้แจ้งชื่อศาล หมายเลขคดี และวันนัดถัดไป ข้อมูลของผู้ติดต่อเก็บเป็นความลับ และสำนักงานจะตรวจผลประโยชน์ขัดกันก่อนขอรับเอกสารในคดี

ช่องทางติดต่อสำนักงาน

โทรศัพท์
081 654 5922
LINE
@507btqsu
WhatsApp
+66 87 989 6536
อีเมล
contact@eksiamlegal.com
สำนักงาน
บริษัท เอกสยาม แอนด์ พาร์ทเนอร์ส จำกัด
300/90 ถนนนวมินทร์ แขวงนวมินทร์ เขตบึงกุ่ม กรุงเทพมหานคร 10240
ค่าบริการ
สำนักงานแจ้งขอบเขตงาน ผลส่งมอบ ระยะเวลา และค่าบริการเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มงานทุกครั้ง
คิวอาร์โค้ดสำหรับเพิ่มบัญชี LINE Official ของสำนักงาน
LINE Official Accountปรึกษาทาง LINE @507btqsu
เปิดในแอป LINE
คิวอาร์โค้ดสำหรับติดต่อสำนักงานทาง WhatsApp
WhatsAppสำหรับผู้ติดต่อจากต่างประเทศ
เปิดใน WhatsApp

ส่งรายละเอียดเรื่องถึงสำนักงาน

แบบฟอร์มนี้เป็นช่องทางเพิ่มจากโทรศัพท์ LINE WhatsApp และอีเมล กรอกเฉพาะข้อเท็จจริงโดยย่อ สำนักงานจะติดต่อกลับตามช่องทางที่ระบุ กรุณายังไม่ส่งเอกสารลับจนกว่าสำนักงานจะยืนยันว่าไม่มีผลประโยชน์ขัดกัน

เมื่อกดส่ง ระบบรับแบบฟอร์มของสำนักงานซึ่งให้บริการโดย Cloudflare จะบันทึกข้อมูลที่กรอก หมายเลข IP และเวลาที่ส่ง เพื่อให้สำนักงานติดต่อกลับเกี่ยวกับเรื่องที่แจ้ง ระบบอาจเก็บข้อมูลบนเครื่องแม่ข่ายนอกประเทศไทย