ที่ปรึกษากฎหมายคดียาเสพติด ตั้งแต่ก่อนถูกจับจนพ้นโทษ · บริษัท เอกสยาม แอนด์ พาร์ทเนอร์ส จำกัด

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4000/2569: การลดโทษเพราะให้ข้อมูลตามมาตรา 100/2 ต้องนำมาใช้เมื่อศาลกำหนดโทษใหม่

เมื่อศาลกำหนดโทษใหม่ตามประมวลกฎหมายยาเสพติด ศาลบางคดีปรับบทตามกฎหมายใหม่โดยไม่นำการลดโทษเพราะให้ข้อมูลที่สำคัญซึ่งศาลเคยใช้ในคดีเดิมมาคำนวณด้วย คำพิพากษาฉบับนี้วินิจฉัยว่าการละเว้นเช่นนั้นทำให้โทษหนักกว่ากฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง และศาลต้องใช้มาตรา 100/2 ของกฎหมายเดิมซึ่งเป็นคุณ

ปรับปรุงล่าสุด · ผู้รับผิดชอบเนื้อหา เอกสยาม ชัยศร ที่ปรึกษากฎหมาย

สาระสำคัญ

  • กฎหมายที่ใช้ในขณะกระทำความผิดและกฎหมายที่ใช้ในภายหลังตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 3 หมายความรวมถึงกฎหมายที่บัญญัติถึงโทษ ซึ่งรวมบทลดโทษเพราะให้ข้อมูลที่สำคัญ1
  • มาตรา 100/2 ของพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 เป็นคุณแก่จำเลย ศาลต้องใช้ในส่วนที่เป็นคุณไม่ว่าในทางใด แม้มาตรา 153 ของประมวลกฎหมายยาเสพติดจะมีบทลดโทษทำนองเดียวกัน2
  • การกำหนดโทษใหม่โดยไม่ปรับบทตามมาตรา 100/2 ทำให้โทษหนักกว่าโทษที่กำหนดตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง
  • ศาลฎีกาปรับบทกำหนดโทษใหม่ให้จำเลยที่ 1 ซึ่งไม่ได้ฎีกาด้วย เพราะเป็นข้อกฎหมายที่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อย3
  • โทษจำคุกของจำเลยแต่ละคนลดจาก 13 ปี 6 เดือน 20 วัน ตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ เหลือ 10 ปี 2 เดือน 20 วัน

ฎีกา 4000/2569 ตัดสินเรื่องอะไร

ฎีกา 4000/2569 ตัดสินว่า เมื่อคำพิพากษาเดิมลงโทษจำเลยน้อยกว่าอัตราโทษขั้นต่ำเพราะให้ข้อมูลที่สำคัญตามมาตรา 100/2 ของกฎหมายเดิม การกำหนดโทษใหม่ตามประมวลกฎหมายยาเสพติดต้องนำมาตรา 100/2 มาใช้ด้วย การไม่ใช้บทนั้นเป็นการกำหนดโทษหนักกว่าโทษตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง

คดีนี้มีจำเลยสองคน จำเลยที่ 2 เท่านั้นที่ฎีกา แต่ศาลฎีกาแผนกคดียาเสพติดกำหนดโทษใหม่ให้จำเลยทั้งสองคนในคราวเดียว

ข้อเท็จจริงในคดี

ข้อเท็จจริงต่อไปนี้สรุปจากคำพิพากษาฉบับเต็ม

  1. ศาลชั้นต้นมีคำพิพากษาถึงที่สุดตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 ว่าจำเลยทั้งสองมีความผิดฐานเสพเมทแอมเฟตามีน ฐานร่วมกันมีเมทแอมเฟตามีนไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่าย และฐานร่วมกันจำหน่ายเมทแอมเฟตามีน โดยปรับบทตามมาตรา 100/2 ด้วย
  2. ศาลชั้นต้นลงโทษฐานมีไว้เพื่อจำหน่ายจำคุกคนละ 32 ปีและปรับคนละ 600,000 บาท เพิ่มโทษกึ่งหนึ่งตามมาตรา 97 ของกฎหมายเดิมทุกกระทง แล้วลดกึ่งหนึ่งเพราะรับสารภาพ รวมจำคุกคนละ 27 ปี 3 เดือนและปรับคนละ 690,000 บาท
  3. จำเลยทั้งสองยื่นคำร้องขอให้กำหนดโทษใหม่ ศาลชั้นต้นกำหนดโทษใหม่ คงจำคุกคนละ 21 ปี 6 เดือน 20 วันและปรับคนละ 350,000 บาท
  4. ศาลอุทธรณ์แผนกคดียาเสพติดกำหนดโทษใหม่เป็นความผิดฐานร่วมกันมีไว้เพื่อจำหน่ายตามมาตรา 90 และมาตรา 145 วรรคสอง (2) เพียงกรรมเดียว จำคุกคนละ 20 ปีและปรับคนละ 600,000 บาท เพิ่มโทษหนึ่งในสามตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 92 แล้วลดกึ่งหนึ่ง เมื่อรวมกับฐานเสพ คงจำคุกคนละ 13 ปี 6 เดือน 20 วันและปรับคนละ 400,000 บาท โดยไม่ปรับบทตามมาตรา 100/2
  5. จำเลยที่ 2 ฎีกาโดยได้รับอนุญาตจากศาลฎีกา จำเลยที่ 1 ไม่ได้ฎีกา

ประเด็นที่ศาลฎีกาต้องวินิจฉัย

ศาลฎีกาแผนกคดียาเสพติดระบุว่าการปรับบทเรื่องฐานความผิด จำนวนกรรม และการเพิ่มโทษ ยุติไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์แล้ว ประเด็นที่เหลือมีสองข้อ

  1. การที่ศาลอุทธรณ์ไม่ปรับบทกำหนดโทษจำเลยที่ 2 ในเรื่องการให้ข้อมูลที่สำคัญและเป็นประโยชน์อย่างยิ่งต่อตำรวจ ชอบด้วยกฎหมายหรือไม่
  2. ศาลฎีกาจะกำหนดโทษใหม่ให้จำเลยที่ 1 ซึ่งไม่ได้ฎีกาได้หรือไม่

ศาลฎีกาวินิจฉัยอย่างไร

ศาลฎีกาพิพากษาแก้ ให้ปรับบทกำหนดโทษจำเลยทั้งสองตามมาตรา 100/2 ของพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 ด้วย ความผิดฐานร่วมกันมีเมทแอมเฟตามีนไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่าย จำคุกคนละ 15 ปีและปรับคนละ 600,000 บาท เพิ่มโทษหนึ่งในสามเป็นจำคุก 20 ปีและปรับ 800,000 บาท ลดกึ่งหนึ่ง คงจำคุก 10 ปีและปรับ 400,000 บาท รวมกับฐานเสพเป็นจำคุกคนละ 10 ปี 2 เดือน 20 วัน

คำวินิจฉัยของศาล · คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4000/25694

คำว่า กฎหมายที่ใช้ในขณะกระทำความผิดหรือกฎหมายที่ใช้ในภายหลังการกระทำความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 3 หมายความรวมถึงกฎหมายที่บัญญัติถึงโทษที่จะลงแก่ผู้กระทำความผิด ซึ่งคดีนี้คือการลงโทษจำเลยที่ 2 น้อยกว่าอัตราโทษขั้นต่ำเพราะให้ข้อมูลที่สำคัญ5

มาตรา 153 ของประมวลกฎหมายยาเสพติดยังคงบัญญัติเรื่องการลดโทษเพราะให้ข้อมูล แต่มาตรา 100/2 ของกฎหมายเดิมเป็นคุณแก่จำเลยที่ 2 ศาลต้องใช้กฎหมายในส่วนที่เป็นคุณไม่ว่าในทางใด การไม่กำหนดโทษตามมาตรา 100/2 จึงหนักกว่าโทษตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง6

เมื่อสำนวนความปรากฏแก่ศาลฎีกาเพราะจำเลยที่ 2 ฎีกา ศาลฎีกาปรับบทกำหนดโทษจำเลยที่ 1 ใหม่ตามมาตรา 3 (1) ด้วย เพราะเป็นข้อกฎหมายที่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อย ซึ่งศาลฎีกายกขึ้นวินิจฉัยเองได้7

“หมายความรวมถึงกฎหมายที่บัญญัติถึงโทษที่จะลงแก่ผู้กระทำความผิดนั้นด้วย”

“จึงต้องใช้กฎหมายในส่วนที่เป็นคุณแก่จำเลยที่ 2 ไม่ว่าในทางใดด้วย”

“ปัญหาดังกล่าวเป็นข้อกฎหมายที่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อย ศาลฎีกามีอำนาจยกขึ้นวินิจฉัยได้”

ส่วนที่ไม่ได้แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ซึ่งรวมถึงการลงโทษฐานมีไว้เพื่อจำหน่ายกับฐานจำหน่ายเป็นกรรมเดียว และการเพิ่มโทษหนึ่งในสามตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 92

เหตุผลของศาลฎีกา

ศาลฎีกาให้เหตุผลเป็นสามขั้น และวินิจฉัยเรื่องจำเลยที่ 1 แยกไว้ท้าย

ขั้นที่หนึ่ง ความหมายของคำว่า กฎหมาย ในประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 3 ไม่จำกัดเฉพาะบทที่บัญญัติความผิด แต่รวมถึงบทที่บัญญัติถึงโทษที่จะลงแก่ผู้กระทำความผิดด้วย บทลดโทษเพราะให้ข้อมูลที่สำคัญจึงอยู่ในขอบเขตของมาตรา 3 หากบทนี้เปลี่ยนไปในทางที่ทำให้จำเลยได้รับโทษน้อยลง ศาลมีอำนาจแก้ไขโทษภายในหลักเกณฑ์ของมาตรา 3 หลักนี้สอดคล้องกับคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2610/2566 ซึ่งวินิจฉัยว่ากฎหมายตามมาตรา 3 หมายถึงกฎหมายที่บัญญัติความผิดหรือบัญญัติโทษ8

ขั้นที่สอง การเปรียบเทียบบทลดโทษ ศาลชั้นต้นในคดีเดิมลงโทษจำเลยที่ 2 น้อยกว่าอัตราขั้นต่ำตามมาตรา 100/2 แล้ว มาตรา 153 ของกฎหมายใหม่ยังคงมีบทลดโทษในเรื่องเดียวกัน แต่ศาลฎีกาเห็นว่ามาตรา 100/2 ซึ่งใช้ในขณะกระทำความผิดเป็นคุณแก่จำเลยที่ 2 เหตุที่มาตรา 100/2 เป็นคุณกว่าคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2979/2566 อธิบายไว้ว่ามาตรา 153 ต้องมีคำฟ้องหรือคำร้องระบุเรื่องการให้ข้อมูลก่อนศาลจึงใช้ดุลพินิจได้9

ขั้นที่สาม ผลต่อโทษ ศาลอุทธรณ์กำหนดโทษฐานมีไว้เพื่อจำหน่ายที่จำคุก 20 ปี ซึ่งเป็นอัตราสูงสุดของมาตรา 145 วรรคสอง โดยไม่ลดตามมาตรา 100/2 เมื่อนำมาตรา 100/2 มาใช้ ศาลฎีกากำหนดโทษก่อนเพิ่มและลดเป็นจำคุก 15 ปี ผลต่างนี้แสดงว่าการไม่ใช้มาตรา 100/2 ทำให้โทษหนักกว่าโทษที่กำหนดตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง10

ในส่วนจำเลยที่ 1 ซึ่งกำลังรับโทษและเคยยื่นคำร้องขอกำหนดโทษใหม่แต่ไม่ได้ฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่าเมื่อสำนวนความปรากฏแก่ศาลแล้ว การกำหนดโทษให้ถูกต้องตามมาตรา 3 (1) เป็นข้อกฎหมายที่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อย ศาลจึงปรับบทให้จำเลยที่ 1 ในคราวเดียวกัน

หลักกฎหมายสารบัญญัติที่คดีนี้วาง

หลักสารบัญญัติของคดีนี้อยู่ที่ขอบเขตของประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 3 และสถานะของบทลดโทษเพราะให้ข้อมูลหลังกฎหมายเปลี่ยน

ประการที่หนึ่ง มาตรา 3 ให้ใช้กฎหมายในส่วนที่เป็นคุณแก่ผู้กระทำความผิดไม่ว่าในทางใด หลักนี้ใช้กับบทที่บัญญัติถึงโทษ รวมทั้งบทลดโทษ ไม่จำกัดเฉพาะบทที่บัญญัติว่าการกระทำใดเป็นความผิด เมื่อกฎหมายเดิมมีบทลดโทษที่เป็นคุณกว่า ศาลต้องนำมาใช้แม้ฐานความผิดและอัตราโทษจะใช้ตามกฎหมายใหม่11

ประการที่สอง การกำหนดโทษใหม่ตามมาตรา 3 (1) มีเงื่อนไขว่าโทษตามคำพิพากษาหนักกว่าโทษตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง การเปรียบเทียบนี้ต้องคำนวณโทษตามกฎหมายใหม่โดยนำบทลดโทษที่เป็นคุณมาใช้ครบถ้วน ถ้าศาลคำนวณโดยไม่นำบทลดโทษมาใช้ โทษที่กำหนดใหม่ยังคงหนักกว่าที่กฎหมายให้

ประการที่สาม การเพิ่มโทษเพราะกระทำผิดซ้ำในคดีนี้ใช้ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 92 เพิ่มหนึ่งในสาม แทนการเพิ่มกึ่งหนึ่งตามมาตรา 97 ของกฎหมายเดิม ประเด็นนี้ยุติตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์และศาลฎีกาไม่ได้วินิจฉัย แนวการเพิ่มโทษหลังกฎหมายเปลี่ยนอยู่ในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2610/2566

วิธีพิจารณาความและพยานหลักฐาน

ในทางวิธีพิจารณา คดีนี้แสดงอำนาจของศาลฎีกาในการยกข้อกฎหมายที่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยขึ้นวินิจฉัยเอง และผลต่อจำเลยที่ไม่ได้ฎีกา

ศาลฎีกาอาศัยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 195 วรรคสอง ประกอบมาตรา 225 ซึ่งใช้กับคดียาเสพติดโดยผลของพระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดียาเสพติด พ.ศ. 2550 มาตรา 3 ยกปัญหาการกำหนดโทษจำเลยที่ 1 ขึ้นวินิจฉัย แม้จำเลยที่ 1 ไม่ได้ฎีกา12

ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 3 (1) ให้ศาลกำหนดโทษใหม่ได้เมื่อสำนวนความปรากฏแก่ศาล โดยไม่จำต้องมีคำร้องในชั้นนั้น คดีนี้สำนวนความปรากฏแก่ศาลฎีกาเพราะจำเลยที่ 2 ฎีกา ศาลจึงกำหนดโทษใหม่ให้จำเลยทั้งสองคนพร้อมกัน13

ในทางพยานหลักฐาน ข้อเท็จจริงเรื่องการให้ข้อมูลที่สำคัญปรากฏอยู่แล้วในคำพิพากษาเดิมของศาลชั้นต้น ศาลฎีกาใช้ข้อเท็จจริงนั้นในการกำหนดโทษใหม่ ผู้ต้องโทษที่ยื่นคำร้องจึงควรอ้างคำพิพากษาเดิมที่แสดงว่าศาลใช้มาตรา 100/2

ผลต่อคดีอื่นและข้อจำกัด

คำพิพากษานี้ใช้โดยตรงกับผู้ต้องโทษตามกฎหมายเดิมที่ได้รับการลดโทษเพราะให้ข้อมูล และได้รับการกำหนดโทษใหม่แล้วโดยไม่มีการนำบทลดโทษนั้นมาใช้

ผลต่อผู้ต้องหาและจำเลย

ผู้ที่ศาลกำหนดโทษใหม่โดยไม่ปรับบทตามมาตรา 100/2 ทั้งที่คำพิพากษาเดิมใช้บทนั้น มีข้อโต้แย้งตามคำพิพากษานี้ว่าโทษที่กำหนดใหม่ยังหนักกว่าโทษตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง

จำเลยร่วมที่ไม่ได้ฎีกาอาจได้รับผลจากการกำหนดโทษใหม่ด้วย เมื่อสำนวนความขึ้นสู่ศาลฎีกาตามฎีกาของจำเลยอีกคนหนึ่ง

ขั้นตอนหลังคำพิพากษาถึงที่สุดและการยื่นคำร้องขอกำหนดโทษใหม่ สรุปไว้ในหน้าการขอกำหนดโทษใหม่

ข้อจำกัดในการนำไปใช้

คำพิพากษานี้ใช้กับผู้ที่ได้ให้ข้อมูลที่สำคัญไว้แล้วตามที่ปรากฏในคดีเดิม ไม่ใช่ช่องทางให้ผู้ต้องโทษเริ่มให้ข้อมูลใหม่หลังคดีถึงที่สุดเพื่อขอลดโทษ

การกำหนดโทษใหม่ยังขึ้นกับเงื่อนไขของประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 3 (1) ว่าผู้นั้นยังไม่ได้รับโทษหรือกำลังรับโทษอยู่ และโทษเดิมหนักกว่าโทษตามกฎหมายใหม่

ความเห็นของสำนักงาน

สำนักงานเห็นว่าในคำร้องขอกำหนดโทษใหม่ ควรระบุให้ชัดว่าขอให้ศาลปรับบทตามมาตรา 100/2 ของกฎหมายเดิมด้วย และแสดงการคำนวณโทษเปรียบเทียบ เพราะคดีนี้แสดงว่าศาลล่างอาจคำนวณโทษใหม่โดยไม่นำบทลดโทษมาใช้ และต้องแก้ไขในชั้นฎีกา

ตัวบทที่ศาลใช้

ตัวบทที่ศาลใช้ ยกถ้อยคำตามกฎหมายที่ใช้บังคับ

ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 3 เป็นฐานของการเลือกใช้กฎหมายที่เป็นคุณและการกำหนดโทษใหม่

ตัวบท · ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓

ถ้ากฎหมายที่ใช้ในขณะกระทำความผิดแตกต่างกับกฎหมายที่ใช้ในภายหลังการกระทำความผิด ให้ใช้กฎหมายในส่วนที่เป็นคุณแก่ผู้กระทำความผิดไม่ว่าในทางใดเว้นแต่คดีถึงที่สุดแล้ว แต่ในกรณีที่คดีถึงที่สุดแล้วดังต่อไปนี้

(๑) ถ้าผู้กระทำความผิดยังไม่ได้รับโทษ หรือกำลังรับโทษอยู่ และโทษที่กำหนดตามคำพิพากษาหนักกว่าโทษที่กำหนดตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง เมื่อสำนวนความปรากฏแก่ศาลหรือเมื่อผู้กระทำความผิด ผู้แทนโดยชอบธรรมของผู้นั้น ผู้อนุบาลของผู้นั้นหรือพนักงานอัยการร้องขอ ให้ศาลกำหนดโทษเสียใหม่ตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง ในการที่ศาลจะกำหนดโทษใหม่นี้ ถ้าปรากฏว่า ผู้กระทำความผิดได้รับโทษมาบ้างแล้ว เมื่อได้คำนึงถึงโทษตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง หากเห็นเป็นการสมควร ศาลจะกำหนดโทษน้อยกว่าโทษขั้นต่ำที่กฎหมายที่บัญญัติในภายหลังกำหนดไว้ถ้าหากมีก็ได้ หรือถ้าเห็นว่าโทษที่ผู้กระทำความผิดได้รับมาแล้วเป็นการเพียงพอ ศาลจะปล่อยผู้กระทำความผิดไปก็ได้

(๒) ถ้าศาลพิพากษาให้ประหารชีวิตผู้กระทำความผิดและตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง โทษที่จะลงแก่ผู้กระทำความผิดไม่ถึงประหารชีวิต ให้งดการประหารชีวิตผู้กระทำความผิด และให้ถือว่าโทษประหารชีวิตตามคำพิพากษาได้เปลี่ยนเป็นโทษสูงสุดที่จะพึงลงได้ตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง

มาตรา 153 ของประมวลกฎหมายยาเสพติด เป็นบทลดโทษเพราะให้ข้อมูลตามกฎหมายใหม่

ตัวบท · ประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา ๑๕๓

ถ้าศาลเห็นว่าผู้กระทำความผิดผู้ใดได้ให้ข้อมูลที่สำคัญและเป็นประโยชน์อย่างยิ่งในการปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับยาเสพติดต่อเจ้าพนักงาน ป.ป.ส. หรือพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจซึ่งเป็นผู้จับกุม หรือพนักงานสอบสวนในคดีนั้น เมื่อพนักงานอัยการระบุในคำฟ้องหรือยื่นคำร้องต่อศาล ศาลจะลงโทษผู้นั้นน้อยกว่าอัตราโทษที่กฎหมายกำหนดไว้สำหรับความผิดนั้นก็ได้

กรณีที่ผู้กระทำความผิดได้เคยให้ข้อมูลที่สำคัญและเป็นประโยชน์อย่างยิ่งในการปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับยาเสพติดตามวรรคหนึ่ง ถ้าพนักงานอัยการไม่ระบุในคำฟ้องหรือยื่นคำร้องต่อศาล ผู้กระทำความผิดนั้นอาจยื่นคำร้องต่อศาลตามมาตรานี้ได้

มาตรา 145 กำหนดอัตราโทษความผิดฐานจำหน่ายและมีไว้เพื่อจำหน่าย คดีนี้ปรับบทตามวรรคสอง (2)

ตัวบท · ประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา ๑๔๕

ผู้ใดผลิต นำเข้า ส่งออก จำหน่าย หรือมีไว้ในครอบครองซึ่งยาเสพติดให้โทษในประเภท ๑ อันเป็นการฝ่าฝืนมาตรา ๙๐ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสิบห้าปี และปรับไม่เกินหนึ่งล้านห้าแสนบาท

ถ้าการกระทำความผิดตามวรรคหนึ่งเป็นการกระทำดังต่อไปนี้ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สองปีถึงยี่สิบปี และปรับตั้งแต่สองแสนบาทถึงสองล้านบาท

(๑) การกระทำเพื่อการค้า

(๒) การก่อให้เกิดการแพร่กระจายในกลุ่มประชาชน

(๓) การจำหน่ายแก่บุคคลอายุไม่เกินสิบแปดปี

(๔) การจำหน่ายในบริเวณสถานศึกษา สถานอันเป็นที่เคารพในทางศาสนาของหมู่ชนใด หรือสถานที่ราชการ

(๕) การกระทำโดยใช้กำลังประทุษร้ายหรือขู่เข็ญว่าจะใช้กำลังประทุษร้าย

(๖) การกระทำโดยมีอาวุธหรือใช้อาวุธ

ถ้าการกระทำความผิดตามวรรคหนึ่งหรือวรรคสองเป็นการกระทำดังต่อไปนี้ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่ห้าปีถึงจำคุกตลอดชีวิต และปรับตั้งแต่ห้าแสนบาทถึงห้าล้านบาท หรือประหารชีวิต

(๑) การกระทำโดยหัวหน้า ผู้มีหน้าที่สั่งการ หรือผู้มีหน้าที่จัดการในเครือข่ายอาชญากรรม

(๒) การทำให้เกิดผลกระทบต่อความมั่นคงของรัฐหรือความปลอดภัยของประชาชนทั่วไป

พระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดียาเสพติด มาตรา 3 นำประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาใช้กับคดียาเสพติด

ตัวบท · พระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดียาเสพติด พ.ศ. 2550 มาตรา ๓

บทบัญญัติหรือวิธีพิจารณาใดซึ่งพระราชบัญญัตินี้มิได้บัญญัติไว้โดยเฉพาะ ให้นำบทบัญญัติหรือวิธีพิจารณาแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา กฎหมายว่าด้วยศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว กฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งศาลแขวงและวิธีพิจารณาความอาญาในศาลแขวง หรือกฎหมายว่าด้วยธรรมนูญศาลทหาร มาใช้บังคับเท่าที่ไม่ขัดหรือแย้งกับพระราชบัญญัตินี้

คำพิพากษาต่อไปนี้เกี่ยวกับการกำหนดโทษใหม่และบทลดโทษ

  • คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2979/2566 (มาตรา 153 กับมาตรา 100/2 ของกฎหมายเดิม): อธิบายเหตุที่มาตรา 100/2 เป็นคุณกว่ามาตรา 153
  • คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2610/2566 (กำหนดโทษใหม่ได้เฉพาะเมื่อโทษเดิมหนักกว่ากฎหมายใหม่): อธิบายความหมายของกฎหมายตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 3 และการเพิ่มโทษหลังกฎหมายเปลี่ยน
  • คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 246/2567 (ขายให้สายลับโดยไม่มีพฤติการณ์อื่นยังไม่ใช่การกระทำเพื่อการค้า): กำหนดโทษใหม่เพราะการมีไว้เพื่อจำหน่ายกับการจำหน่ายเป็นกรรมเดียว
  • คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 65/2569 (ขอกำหนดโทษใหม่ไม่ได้เมื่อศาลใช้กฎหมายใหม่แล้ว): กรณีที่ขอกำหนดโทษใหม่ไม่ได้เพราะศาลใช้กฎหมายใหม่ในการพิพากษาแล้ว

คำพิพากษาศาลฎีกาคดียาเสพติดทั้ง 18 เรื่องพร้อมสรุปสั้นอยู่ในหน้าคลังคำพิพากษาศาลฎีกาคดียาเสพติด ส่วนลำดับขั้นของคดีตั้งแต่ถูกจับจนพ้นโทษอยู่ในหน้าเส้นทางคดี 9 ช่วง

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับฎีกา 4000/2569

คำถามที่ผู้ต้องโทษและครอบครัวมักถามเกี่ยวกับคำพิพากษานี้

ศาลกำหนดโทษใหม่แล้ว แต่ไม่ได้ลดโทษเพราะให้ข้อมูลเหมือนคดีเดิม โต้แย้งได้หรือไม่

คำพิพากษานี้วินิจฉัยว่าการไม่ปรับบทตามมาตรา 100/2 ทำให้โทษหนักกว่ากฎหมายใหม่ ผู้ต้องโทษโต้แย้งได้ในชั้นอุทธรณ์หรือฎีกาของคำสั่งกำหนดโทษใหม่ ภายใต้หลักเกณฑ์การอุทธรณ์ฎีกาตามกฎหมาย

จำเลยร่วมที่ไม่ได้ฎีกาจะได้ลดโทษด้วยหรือไม่

คดีนี้ศาลฎีกากำหนดโทษใหม่ให้จำเลยที่ไม่ได้ฎีกาด้วย เพราะเป็นข้อกฎหมายที่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยและสำนวนความปรากฏแก่ศาลแล้ว

ให้ข้อมูลหลังคดีถึงที่สุดแล้วจะขอลดโทษตามคำพิพากษานี้ได้หรือไม่

คำพิพากษานี้ไม่ได้รองรับกรณีนั้น ศาลใช้การให้ข้อมูลที่ปรากฏในคดีเดิมแล้วเท่านั้น

เชิงอรรถและแหล่งที่มา

เชิงอรรถต่อไปนี้ยกถ้อยคำตัวบทคำต่อคำจากแหล่งทางการ พร้อมแหล่งที่มาของคำพิพากษาศาลฎีกาและเอกสารอ้างอิงอื่นที่หน้านี้อ้างถึง ตามลำดับที่ปรากฏในเนื้อหา

  1. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓ บัญญัติว่า “ถ้ากฎหมายที่ใช้ในขณะกระทำความผิดแตกต่างกับกฎหมายที่ใช้ในภายหลังการกระทำความผิด ให้ใช้กฎหมายในส่วนที่เป็นคุณแก่ผู้กระทำความผิดไม่ว่าในทางใดเว้นแต่คดีถึงที่สุดแล้ว แต่ในกรณีที่คดีถึงที่สุดแล้วดังต่อไปนี้ (๑) ถ้าผู้กระทำความผิดยังไม่ได้รับโทษ หรือกำลังรับโทษอยู่ และโทษที่กำหนดตามคำพิพากษาหนักกว่าโทษที่กำหนดตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง เมื่อสำนวนความปรากฏแก่ศาลหรือเมื่อผู้กระทำความผิด ผู้แทนโดยชอบธรรมของผู้นั้น ผู้อนุบาลของผู้นั้นหรือพนักงานอัยการร้องขอ ให้ศาลกำหนดโทษเสียใหม่ตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง ในการที่ศาลจะกำหนดโทษใหม่นี้ ถ้าปรากฏว่า ผู้กระทำความผิดได้รับโทษมาบ้างแล้ว เมื่อได้คำนึงถึงโทษตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง หากเห็นเป็นการสมควร ศาลจะกำหนดโทษน้อยกว่าโทษขั้นต่ำที่กฎหมายที่บัญญัติในภายหลังกำหนดไว้ถ้าหากมีก็ได้ หรือถ้าเห็นว่าโทษที่ผู้กระทำความผิดได้รับมาแล้วเป็นการเพียงพอ ศาลจะปล่อยผู้กระทำความผิดไปก็ได้ (๒) ถ้าศาลพิพากษาให้ประหารชีวิตผู้กระทำความผิดและตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง โทษที่จะลงแก่ผู้กระทำความผิดไม่ถึงประหารชีวิต ให้งดการประหารชีวิตผู้กระทำความผิด และให้ถือว่าโทษประหารชีวิตตามคำพิพากษาได้เปลี่ยนเป็นโทษสูงสุดที่จะพึงลงได้ตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง”ที่มา ฉบับปรับปรุงล่าสุด ระบบค้นหากฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา · ระบบค้นหากฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. ตรวจถ้อยคำเมื่อ 4 ตุลาคม 2569
  2. ประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา ๑๕๓ บัญญัติว่า “ถ้าศาลเห็นว่าผู้กระทำความผิดผู้ใดได้ให้ข้อมูลที่สำคัญและเป็นประโยชน์อย่างยิ่งในการปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับยาเสพติดต่อเจ้าพนักงาน ป.ป.ส. หรือพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจซึ่งเป็นผู้จับกุม หรือพนักงานสอบสวนในคดีนั้น เมื่อพนักงานอัยการระบุในคำฟ้องหรือยื่นคำร้องต่อศาล ศาลจะลงโทษผู้นั้นน้อยกว่าอัตราโทษที่กฎหมายกำหนดไว้สำหรับความผิดนั้นก็ได้ กรณีที่ผู้กระทำความผิดได้เคยให้ข้อมูลที่สำคัญและเป็นประโยชน์อย่างยิ่งในการปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับยาเสพติดตามวรรคหนึ่ง ถ้าพนักงานอัยการไม่ระบุในคำฟ้องหรือยื่นคำร้องต่อศาล ผู้กระทำความผิดนั้นอาจยื่นคำร้องต่อศาลตามมาตรานี้ได้”ที่มา ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๘ ตอนที่ ๗๓ ก หน้า ๑ วันที่ ๘ พฤศจิกายน ๒๕๖๔ (ประมวลกฎหมายท้ายพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายยาเสพติด พ.ศ. ๒๕๖๔) · ระบบค้นหากฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา · สำเนาราชกิจจานุเบกษาในเว็บไซต์สำนักงาน ป.ป.ส.. ตรวจถ้อยคำเมื่อ 4 ตุลาคม 2569
  3. พระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดียาเสพติด พ.ศ. 2550 มาตรา ๓ บัญญัติว่า “บทบัญญัติหรือวิธีพิจารณาใดซึ่งพระราชบัญญัตินี้มิได้บัญญัติไว้โดยเฉพาะ ให้นำบทบัญญัติหรือวิธีพิจารณาแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา กฎหมายว่าด้วยศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว กฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งศาลแขวงและวิธีพิจารณาความอาญาในศาลแขวง หรือกฎหมายว่าด้วยธรรมนูญศาลทหาร มาใช้บังคับเท่าที่ไม่ขัดหรือแย้งกับพระราชบัญญัตินี้”ที่มา ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๕ ตอนที่ ๙ ก หน้า ๔๕ วันที่ ๑๔ มกราคม ๒๕๕๑ แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดียาเสพติด (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๔ ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๘ ตอนที่ ๗๓ ก หน้า ๘๑ วันที่ ๘ พฤศจิกายน ๒๕๖๔ · ระบบค้นหากฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. มาตรา ๓ แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดียาเสพติด (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๔ ตรวจถ้อยคำเมื่อ 4 ตุลาคม 2569
  4. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4000/2569 (กฎหมายที่ศาลอ้าง: ป.อ. ม. 3 (1) · ป.ยาเสพติด ม. 153 · ป.วิ.อ. ม. 195 วรรคสอง, ม. 225 · พ.ร.บ.ยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 ม. 100/2 · พ.ร.บ.วิธีพิจารณาคดียาเสพติด พ.ศ. 2550 ม. 3). ถ้อยคำที่ยกจากคำพิพากษา: “หมายความรวมถึงกฎหมายที่บัญญัติถึงโทษที่จะลงแก่ผู้กระทำความผิดนั้นด้วย” “จึงต้องใช้กฎหมายในส่วนที่เป็นคุณแก่จำเลยที่ 2 ไม่ว่าในทางใดด้วย” “ปัญหาดังกล่าวเป็นข้อกฎหมายที่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อย ศาลฎีกามีอำนาจยกขึ้นวินิจฉัยได้”ที่มา ระบบสืบค้นคำพิพากษา คำสั่งคำร้องและคำวินิจฉัยศาลฎีกา (ค้นด้วยเลขคำพิพากษา) เปิดอ่านคำพิพากษาฉบับเต็มเมื่อ 13 พฤศจิกายน 2569
  5. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓ อ้างแล้วในเชิงอรรถที่ 1
  6. ประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา ๑๕๓ อ้างแล้วในเชิงอรรถที่ 2
  7. พระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดียาเสพติด พ.ศ. 2550 มาตรา ๓ อ้างแล้วในเชิงอรรถที่ 3
  8. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓ อ้างแล้วในเชิงอรรถที่ 1
  9. ประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา ๑๕๓ อ้างแล้วในเชิงอรรถที่ 2
  10. ประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา ๑๔๕ บัญญัติว่า “ผู้ใดผลิต นำเข้า ส่งออก จำหน่าย หรือมีไว้ในครอบครองซึ่งยาเสพติดให้โทษในประเภท ๑ อันเป็นการฝ่าฝืนมาตรา ๙๐ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสิบห้าปี และปรับไม่เกินหนึ่งล้านห้าแสนบาท ถ้าการกระทำความผิดตามวรรคหนึ่งเป็นการกระทำดังต่อไปนี้ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สองปีถึงยี่สิบปี และปรับตั้งแต่สองแสนบาทถึงสองล้านบาท (๑) การกระทำเพื่อการค้า (๒) การก่อให้เกิดการแพร่กระจายในกลุ่มประชาชน (๓) การจำหน่ายแก่บุคคลอายุไม่เกินสิบแปดปี (๔) การจำหน่ายในบริเวณสถานศึกษา สถานอันเป็นที่เคารพในทางศาสนาของหมู่ชนใด หรือสถานที่ราชการ (๕) การกระทำโดยใช้กำลังประทุษร้ายหรือขู่เข็ญว่าจะใช้กำลังประทุษร้าย (๖) การกระทำโดยมีอาวุธหรือใช้อาวุธ ถ้าการกระทำความผิดตามวรรคหนึ่งหรือวรรคสองเป็นการกระทำดังต่อไปนี้ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่ห้าปีถึงจำคุกตลอดชีวิต และปรับตั้งแต่ห้าแสนบาทถึงห้าล้านบาท หรือประหารชีวิต (๑) การกระทำโดยหัวหน้า ผู้มีหน้าที่สั่งการ หรือผู้มีหน้าที่จัดการในเครือข่ายอาชญากรรม (๒) การทำให้เกิดผลกระทบต่อความมั่นคงของรัฐหรือความปลอดภัยของประชาชนทั่วไป”ที่มา ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๘ ตอนที่ ๗๓ ก หน้า ๑ วันที่ ๘ พฤศจิกายน ๒๕๖๔ (ประมวลกฎหมายท้ายพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายยาเสพติด พ.ศ. ๒๕๖๔) · ระบบค้นหากฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา · สำเนาราชกิจจานุเบกษาในเว็บไซต์สำนักงาน ป.ป.ส.. ตรวจถ้อยคำเมื่อ 4 ตุลาคม 2569
  11. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓ อ้างแล้วในเชิงอรรถที่ 1
  12. พระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดียาเสพติด พ.ศ. 2550 มาตรา ๓ อ้างแล้วในเชิงอรรถที่ 3
  13. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓ อ้างแล้วในเชิงอรรถที่ 1

ปรึกษาเรื่องคดียาเสพติดกับสำนักงาน

กรณีมีผู้ถูกจับ ขอให้แจ้งชื่อผู้ถูกจับ สถานีตำรวจหรือสถานที่ที่ถูกควบคุม เวลาที่ถูกจับ และข้อหาที่ได้รับแจ้ง กรณีคดีอยู่ในศาลหรือมีคำพิพากษาแล้ว ขอให้แจ้งชื่อศาล หมายเลขคดี และวันนัดถัดไป ข้อมูลของผู้ติดต่อเก็บเป็นความลับ และสำนักงานจะตรวจผลประโยชน์ขัดกันก่อนขอรับเอกสารในคดี

ช่องทางติดต่อสำนักงาน

โทรศัพท์
081 654 5922
LINE
@507btqsu
WhatsApp
+66 87 989 6536
อีเมล
contact@eksiamlegal.com
สำนักงาน
บริษัท เอกสยาม แอนด์ พาร์ทเนอร์ส จำกัด
300/90 ถนนนวมินทร์ แขวงนวมินทร์ เขตบึงกุ่ม กรุงเทพมหานคร 10240
ค่าบริการ
สำนักงานแจ้งขอบเขตงาน ผลส่งมอบ ระยะเวลา และค่าบริการเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มงานทุกครั้ง
คิวอาร์โค้ดสำหรับเพิ่มบัญชี LINE Official ของสำนักงาน
LINE Official Accountปรึกษาทาง LINE @507btqsu
เปิดในแอป LINE
คิวอาร์โค้ดสำหรับติดต่อสำนักงานทาง WhatsApp
WhatsAppสำหรับผู้ติดต่อจากต่างประเทศ
เปิดใน WhatsApp

ส่งรายละเอียดเรื่องถึงสำนักงาน

แบบฟอร์มนี้เป็นช่องทางเพิ่มจากโทรศัพท์ LINE WhatsApp และอีเมล กรอกเฉพาะข้อเท็จจริงโดยย่อ สำนักงานจะติดต่อกลับตามช่องทางที่ระบุ กรุณายังไม่ส่งเอกสารลับจนกว่าสำนักงานจะยืนยันว่าไม่มีผลประโยชน์ขัดกัน

เมื่อกดส่ง ระบบรับแบบฟอร์มของสำนักงานซึ่งให้บริการโดย Cloudflare จะบันทึกข้อมูลที่กรอก หมายเลข IP และเวลาที่ส่ง เพื่อให้สำนักงานติดต่อกลับเกี่ยวกับเรื่องที่แจ้ง ระบบอาจเก็บข้อมูลบนเครื่องแม่ข่ายนอกประเทศไทย