ที่ปรึกษากฎหมายคดียาเสพติด ตั้งแต่ก่อนถูกจับจนพ้นโทษ · บริษัท เอกสยาม แอนด์ พาร์ทเนอร์ส จำกัด

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 218/2567: คำขอลดโทษตามมาตรา 152 วรรคสอง หลังคดีถึงที่สุด ไม่ใช่การกำหนดโทษใหม่

ผู้ต้องโทษที่ยื่นคำร้องขอกำหนดโทษใหม่มักขอให้ศาลลดโทษต่ำกว่าอัตราขั้นต่ำโดยอ้างฐานะ อายุ และครอบครัวไปพร้อมกัน คำพิพากษาฉบับนี้แยกสองเรื่องออกจากกัน ศาลกำหนดโทษใหม่ให้เพราะโทษเดิมหนักกว่ากฎหมายใหม่ แต่ไม่รับวินิจฉัยคำขอตามมาตรา 152 วรรคสอง เพราะไม่ใช่ปัญหาในการกำหนดโทษใหม่

ปรับปรุงล่าสุด · ผู้รับผิดชอบเนื้อหา เอกสยาม ชัยศร ที่ปรึกษากฎหมาย

สาระสำคัญ

  • คำขอให้ลงโทษน้อยกว่าอัตราโทษขั้นต่ำตามมาตรา 152 วรรคสอง ในคดีที่ถึงที่สุดแล้ว ไม่ใช่การกำหนดโทษใหม่ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 3 (1) ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัย1
  • เมทแอมเฟตามีน 8,375 เม็ดกับชนิดผงและชนิดเกล็ด สารบริสุทธิ์รวม 220.217 กรัม ประกอบกับมีผู้แจ้งว่าจำเลยจำหน่ายยาเสพติด ศาลฟังว่าเป็นการก่อให้เกิดการแพร่กระจายในกลุ่มประชาชนตามมาตรา 145 วรรคสอง (2)2
  • ศาลปรับบทตามวรรคสอง (2) จากพฤติการณ์ที่ได้ความในคดีเดิม แม้จำเลยฎีกาว่าโจทก์ไม่ได้บรรยายฟ้องและนำสืบเหตุที่ต้องรับโทษหนักขึ้น
  • การกระทำยังไม่ถึงขั้นทำให้เกิดผลกระทบต่อความปลอดภัยของประชาชนทั่วไปตามวรรคสาม (2) ตามที่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัย
  • โทษจำคุกตลอดชีวิตในฐานมีไว้เพื่อจำหน่ายหนักกว่ากฎหมายใหม่ ศาลกำหนดโทษใหม่เป็นจำคุก 20 ปี ลดกึ่งหนึ่ง คงจำคุก 10 ปี รวมกับฐานอื่นเป็นจำคุก 10 ปี 7 เดือน3

ฎีกา 218/2567 ตัดสินเรื่องอะไร

ฎีกา 218/2567 ตัดสินว่า ในชั้นกำหนดโทษใหม่ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 3 (1) ศาลพิจารณาว่าโทษตามคำพิพากษาถึงที่สุดหนักกว่าโทษตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลังหรือไม่ คำขอให้ลงโทษน้อยกว่าอัตราขั้นต่ำเพราะเหตุเฉพาะรายตามมาตรา 152 วรรคสอง ไม่ใช่ปัญหาในการกำหนดโทษใหม่ ศาลฎีกาจึงไม่รับวินิจฉัย

ศาลฎีกายังคงกำหนดโทษใหม่ให้ในฐานมีเมทแอมเฟตามีนไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่าย เพราะโทษจำคุกตลอดชีวิตตามกฎหมายเดิมหนักกว่าเพดานจำคุก 20 ปีของมาตรา 145 วรรคสอง

ข้อเท็จจริงในคดี

ข้อเท็จจริงต่อไปนี้สรุปจากคำพิพากษาฉบับเต็ม

  1. ศาลชั้นต้นพิพากษาตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 และพระราชบัญญัติยา พ.ศ. 2510 ว่าจำเลยมีความผิดหลายกรรม ฐานมีเมทแอมเฟตามีนไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่าย จำคุกตลอดชีวิตและปรับ 2,000,000 บาท ฐานเสพเมทแอมเฟตามีน จำคุก 6 เดือน ฐานผลิตพืชกระท่อม จำคุก 3 เดือนและปรับ 3,000 บาท และฐานขายยาแผนปัจจุบันโดยไม่ได้รับใบอนุญาต จำคุก 8 เดือนและปรับ 5,000 บาท
  2. จำเลยให้การรับสารภาพ ศาลลดโทษกระทงละกึ่งหนึ่ง ฐานมีไว้เพื่อจำหน่ายคงจำคุก 25 ปีและปรับ 1,000,000 บาท รวมทุกกระทงจำคุก 25 ปี 8 เดือน 15 วันและปรับ 1,004,000 บาท คดีถึงที่สุด
  3. เมทแอมเฟตามีนที่จำเลยมีไว้เพื่อจำหน่ายมี 8,375 เม็ด ชนิดผงสีส้ม 1 กล่อง และชนิดเกล็ดสีขาว 10 ถุง สารบริสุทธิ์รวม 220.217 กรัม ก่อนเกิดเหตุมีผู้แจ้งว่าจำเลยมีพฤติการณ์จำหน่ายยาเสพติด เจ้าพนักงานตำรวจจึงขอหมายค้นและตรวจค้นจับกุม
  4. จำเลยยื่นคำร้องขอให้กำหนดโทษใหม่ ศาลชั้นต้นยกคำร้อง ศาลอุทธรณ์แผนกคดียาเสพติดพิพากษายืน โดยวินิจฉัยว่าการกระทำเป็นการทำให้เกิดผลกระทบต่อความปลอดภัยของประชาชนทั่วไปตามมาตรา 145 วรรคสาม (2) จำเลยฎีกาโดยได้รับอนุญาตจากศาลฎีกา

ประเด็นที่ศาลฎีกาต้องวินิจฉัย

ประเด็นตามฎีกาของจำเลยคือมีเหตุกำหนดโทษใหม่ในความผิดฐานมีเมทแอมเฟตามีนไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่ายตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 3 (1) หรือไม่ จำเลยยกข้อโต้แย้งสองข้อ

  1. การกระทำต้องปรับบทตามมาตรา 145 วรรคหนึ่ง เพราะโจทก์ไม่ได้บรรยายฟ้องและนำสืบพฤติการณ์ที่ต้องรับโทษหนักขึ้นตามวรรคสองและวรรคสาม ใช่หรือไม่
  2. ศาลควรลงโทษน้อยกว่าอัตราโทษขั้นต่ำตามมาตรา 152 วรรคสอง โดยพิเคราะห์ฐานะทางเศรษฐกิจ การศึกษา อายุ สภาพครอบครัว และพฤติการณ์ของจำเลย หรือไม่

ศาลฎีกาวินิจฉัยอย่างไร

ศาลฎีกาพิพากษากลับ ให้กำหนดโทษใหม่สำหรับความผิดฐานมีเมทแอมเฟตามีนไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่ายตามประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา 90 และมาตรา 145 วรรคสอง (2) จำคุก 20 ปีและปรับ 2,000,000 บาท ลดกึ่งหนึ่ง คงจำคุก 10 ปีและปรับ 1,000,000 บาท เมื่อรวมกับโทษฐานเสพเมทแอมเฟตามีนและฐานขายยาแผนปัจจุบันโดยไม่ได้รับใบอนุญาต เป็นจำคุก 10 ปี 7 เดือนและปรับ 1,002,500 บาท

คำวินิจฉัยของศาล · คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 218/25674

ปริมาณสารบริสุทธิ์ 220.217 กรัม ประกอบกับการที่มีผู้แจ้งว่าจำเลยมีพฤติการณ์จำหน่าย และเจ้าพนักงานขอหมายค้นแล้วจับกุมได้พร้อมของกลาง ทำให้เชื่อได้ว่าหากจำเลยไม่ถูกจับเสียก่อน เมทแอมเฟตามีนย่อมแพร่กระจายไปในกลุ่มผู้เสพ การกระทำจึงเข้ามาตรา 145 วรรคสอง (2)5

อัตราโทษตามมาตรา 145 วรรคสอง คือจำคุก 2 ปีถึง 20 ปี และปรับ 200,000 บาทถึง 2,000,000 บาท โทษจำคุกตลอดชีวิตตามคำพิพากษาจึงหนักกว่า มีเหตุกำหนดโทษใหม่ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 3 (1) แต่การกระทำยังไม่ร้ายแรงถึงขนาดเป็นการทำให้เกิดผลกระทบต่อความปลอดภัยของประชาชนทั่วไปตามวรรคสาม (2)6

คำขอให้ลงโทษน้อยกว่าอัตราโทษขั้นต่ำตามมาตรา 152 วรรคสอง ไม่ใช่ปัญหาในการกำหนดโทษใหม่ตามมาตรา 3 (1) ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัย7

“การขอให้ศาลลงโทษน้อยกว่าอัตราโทษที่กฎหมายกำหนดไว้ตาม ป.ยาเสพติด มาตรา 152 วรรคสอง ในคดีที่ศาลมีคำพิพากษาถึงที่สุดแล้ว ไม่ใช่การกำหนดโทษใหม่ตาม ป.อ. มาตรา 3 (1)”

“หากจำเลยไม่ถูกเจ้าพนักงานตำรวจจับกุมและยึดเมทแอมเฟตามีนของกลางได้เสียก่อน ย่อมก่อให้เกิดการแพร่กระจายของเมทแอมเฟตามีนไปในกลุ่มผู้เสพอย่างแน่นอน”

ผลรวมตามคำพิพากษาศาลฎีการวมโทษที่กำหนดใหม่เข้ากับโทษฐานเสพเมทแอมเฟตามีนและฐานขายยาแผนปัจจุบันโดยไม่ได้รับใบอนุญาตตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น ค่าปรับที่ไม่ชำระให้จัดการตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 29 และมาตรา 30 และกักขังแทนค่าปรับได้เกิน 1 ปีแต่ไม่เกิน 2 ปี

เหตุผลของศาลฎีกา

เหตุผลของศาลแบ่งเป็นสองส่วน ตามข้อโต้แย้งสองข้อของจำเลย

ส่วนที่หนึ่ง วรรคของมาตรา 145 จำเลยอ้างว่าโจทก์ไม่ได้บรรยายฟ้องและนำสืบพฤติการณ์ตามวรรคสองและวรรคสาม ศาลจึงต้องใช้วรรคหนึ่ง ศาลฎีกาไม่วินิจฉัยตามแนวนั้น แต่พิจารณาข้อเท็จจริงที่ได้ความในคดีเดิม ได้แก่ ปริมาณสารบริสุทธิ์ ชนิดและจำนวนของกลาง และการที่มีผู้แจ้งเบาะแสก่อนขอหมายค้น แล้วฟังว่าการกระทำเป็นการก่อให้เกิดการแพร่กระจายในกลุ่มประชาชน8

ศาลยังแยกวรรคสองออกจากวรรคสาม ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนให้ยกคำร้องโดยวินิจฉัยว่าการกระทำเข้าวรรคสาม (2) ซึ่งมีโทษจำคุกตั้งแต่ห้าปีถึงจำคุกตลอดชีวิตหรือประหารชีวิต ศาลฎีกาเห็นว่าการกระทำยังไม่ร้ายแรงถึงขนาดนั้นและเข้าวรรคสอง ซึ่งมีเพดานจำคุก 20 ปี โทษจำคุกตลอดชีวิตตามคำพิพากษาเดิมจึงหนักกว่า

ส่วนที่สอง คำขอตามมาตรา 152 วรรคสอง บทนี้ให้ศาลลงโทษน้อยกว่าอัตราขั้นต่ำได้เมื่อพิเคราะห์ความร้ายแรงของการกระทำ ฐานะทางเศรษฐกิจ และพฤติการณ์ที่เกี่ยวข้อง แล้วมีเหตุอันสมควรเป็นการเฉพาะราย ศาลฎีกาเห็นว่าคำขอนี้ไม่ใช่ปัญหาในการกำหนดโทษใหม่ตามมาตรา 3 (1) ซึ่งพิจารณาว่าโทษตามคำพิพากษาหนักกว่าโทษตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลังหรือไม่ จึงไม่รับวินิจฉัย9

หลักกฎหมายสารบัญญัติที่คดีนี้วาง

หลักสารบัญญัติของคดีนี้มีสามเรื่อง คือขอบเขตของมาตรา 152 วรรคสอง เกณฑ์ของมาตรา 145 วรรคสอง (2) เมื่อเทียบกับวรรคสาม (2) และระดับโทษที่ศาลกำหนดใหม่

ประการที่หนึ่ง มาตรา 152 วรรคสอง เป็นดุลพินิจของศาลในการลงโทษความผิดร้ายแรงเกี่ยวกับยาเสพติดให้ต่ำกว่าอัตราขั้นต่ำเป็นการเฉพาะราย โดยพิเคราะห์ความร้ายแรงของการกระทำ ฐานะทางเศรษฐกิจ และพฤติการณ์ที่เกี่ยวข้อง ศาลฎีกาไม่ถือว่าคำขอนี้เป็นส่วนของการเปรียบเทียบโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 3 (1) หลังคดีถึงที่สุด10

ประการที่สอง มาตรา 145 วรรคสอง (2) ใช้เมื่อพฤติการณ์แสดงว่ายาเสพติดจะแพร่ไปในกลุ่มผู้เสพ ศาลอนุมานจากปริมาณ ของกลางหลายรูปแบบ และข้อมูลที่มีผู้แจ้งว่าจำเลยจำหน่าย ส่วนวรรคสาม (2) ต้องมีความร้ายแรงในระดับที่กระทบความปลอดภัยของประชาชนทั่วไป ซึ่งคดีนี้ไม่ถึง แม้ปริมาณจะมากกว่าคดีในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2979/2566

ประการที่สาม ศาลกำหนดโทษใหม่ที่อัตราสูงสุดของวรรคสอง คือจำคุก 20 ปีและปรับ 2,000,000 บาท ก่อนลดกึ่งหนึ่ง การกำหนดโทษใหม่จึงไม่ได้หมายความว่าศาลจะลงโทษในอัตราต่ำ ศาลยังใช้ดุลพินิจตามพฤติการณ์ภายในกรอบของกฎหมายใหม่11

วิธีพิจารณาความและพยานหลักฐาน

ในทางวิธีพิจารณา คดีนี้แสดงขอบเขตของประเด็นที่ศาลรับวินิจฉัยในชั้นกำหนดโทษใหม่ และการใช้ข้อเท็จจริงจากคดีเดิม

ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัยคำขอตามมาตรา 152 วรรคสอง เพราะอยู่นอกประเด็นของคำร้องตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 3 (1) ผลในทางปฏิบัติคือเหตุเฉพาะรายควรเสนอต่อศาลในระหว่างการพิจารณาคดีเดิม ซึ่งสอดคล้องกับคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 531/2569 ที่วินิจฉัยว่าจำเลยที่ไม่อุทธรณ์ไม่มีสิทธิฎีกาขอให้ลงโทษต่ำกว่าอัตราขั้นต่ำตามมาตรา 152 วรรคสอง

ศาลใช้ข้อเท็จจริงที่ได้ความในคดีเดิม ได้แก่ จำนวนและชนิดของของกลาง ผลการคำนวณสารบริสุทธิ์ และพฤติการณ์ก่อนการขอหมายค้น มาปรับบทตามกฎหมายใหม่ ข้อเท็จจริงเหล่านี้ปรากฏในสำนวนคดีเดิม ผู้ต้องโทษจึงควรตรวจคำพิพากษาและเอกสารในสำนวนเดิมก่อนยื่นคำร้อง

การที่ศาลอุทธรณ์ปรับบทเป็นวรรคสาม (2) ทำให้คำร้องถูกยก ศาลฎีกาแก้ผลนี้ด้วยการวินิจฉัยวรรคของมาตรา 145 ใหม่ การโต้แย้งเรื่องวรรคจึงเป็นประเด็นหลักของคำร้องขอกำหนดโทษใหม่ในคดีที่ศาลลงโทษจำคุกตลอดชีวิต12

ผลต่อคดีอื่นและข้อจำกัด

คำพิพากษานี้มีผลต่อการเตรียมคำร้องขอกำหนดโทษใหม่ และต่อการเลือกเวลาที่จะยกเหตุบรรเทาโทษเฉพาะราย

ผลต่อผู้ต้องหาและจำเลย

คำร้องขอกำหนดโทษใหม่ควรมุ่งที่การเปรียบเทียบโทษตามคำพิพากษากับโทษตามกฎหมายใหม่ โดยเฉพาะวรรคของมาตรา 145 ที่ใช้กับพฤติการณ์ของคดี

เหตุเฉพาะราย เช่น ฐานะ การศึกษา อายุ และภาระครอบครัว ควรเสนอต่อศาลตั้งแต่ชั้นพิจารณา เพื่อให้ศาลใช้ดุลพินิจตามมาตรา 152 วรรคสอง ลำดับขั้นของคดีอยู่ในหน้าเส้นทางคดี 9 ช่วง

ผู้ที่ถูกลงโทษจำคุกตลอดชีวิตตามกฎหมายเดิม และพฤติการณ์ไม่ถึงวรรคสามของมาตรา 145 มีเหตุขอกำหนดโทษใหม่ เพราะเพดานของวรรคสองคือจำคุก 20 ปี ขั้นตอนอยู่ในหน้าการขอกำหนดโทษใหม่

ข้อจำกัดในการนำไปใช้

คดีนี้ศาลไม่ได้วินิจฉัยการใช้มาตรา 152 วรรคสองกับคดีที่ยังไม่ถึงที่สุด คำพิพากษาตัดเฉพาะการยกบทนี้ในชั้นกำหนดโทษใหม่

ผลการปรับบทตามวรรคสองหรือวรรคสามขึ้นกับพฤติการณ์เฉพาะคดี ปริมาณใกล้เคียงกันอาจได้ผลต่างกันเมื่อมีข้อเท็จจริงเรื่องเครือข่ายหรือการส่งออก

ความเห็นของสำนักงาน

สำนักงานเห็นว่าในคดีที่ศาลลงโทษจำคุกตลอดชีวิตตามกฎหมายเดิม ประเด็นที่ชี้ขาดผลของคำร้องคือวรรคของมาตรา 145 คำร้องจึงควรวิเคราะห์ข้อเท็จจริงในสำนวนเดิมว่าแสดงผลกระทบต่อความมั่นคงของรัฐหรือความปลอดภัยของประชาชนทั่วไปหรือไม่ แทนการขอให้ศาลลดโทษด้วยเหตุเฉพาะราย

ตัวบทที่ศาลใช้

ตัวบทที่ศาลใช้ ยกถ้อยคำตามกฎหมายที่ใช้บังคับ

มาตรา 152 ของประมวลกฎหมายยาเสพติด วรรคสองเป็นบทที่จำเลยขอให้ศาลใช้ลดโทษ

ตัวบท · ประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา ๑๕๒

ความผิดร้ายแรงเกี่ยวกับยาเสพติดตามประมวลกฎหมายนี้ที่มีโทษจำคุกและปรับ ให้ศาลลงโทษจำคุกและปรับด้วยเสมอ โดยคำนึงถึงการลงโทษในทางทรัพย์สินเพื่อป้องกันและปราบปรามการกระทำความผิดร้ายแรงเกี่ยวกับยาเสพติด

ถ้าศาลเห็นว่าการกระทำความผิดตามวรรคหนึ่งของผู้ใดเมื่อได้พิเคราะห์ถึงความร้ายแรงของการกระทำความผิด ฐานะทางเศรษฐกิจของผู้กระทำความผิดและพฤติการณ์ที่เกี่ยวข้องประกอบแล้ว กรณีมีเหตุอันสมควรเป็นการเฉพาะราย ศาลจะลงโทษจำคุกหรือปรับน้อยกว่าอัตราโทษที่กฎหมายกำหนดไว้สำหรับความผิดนั้นก็ได้

ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 3 (1) เป็นฐานของการกำหนดโทษใหม่

ตัวบท · ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓

ถ้ากฎหมายที่ใช้ในขณะกระทำความผิดแตกต่างกับกฎหมายที่ใช้ในภายหลังการกระทำความผิด ให้ใช้กฎหมายในส่วนที่เป็นคุณแก่ผู้กระทำความผิดไม่ว่าในทางใดเว้นแต่คดีถึงที่สุดแล้ว แต่ในกรณีที่คดีถึงที่สุดแล้วดังต่อไปนี้

(๑) ถ้าผู้กระทำความผิดยังไม่ได้รับโทษ หรือกำลังรับโทษอยู่ และโทษที่กำหนดตามคำพิพากษาหนักกว่าโทษที่กำหนดตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง เมื่อสำนวนความปรากฏแก่ศาลหรือเมื่อผู้กระทำความผิด ผู้แทนโดยชอบธรรมของผู้นั้น ผู้อนุบาลของผู้นั้นหรือพนักงานอัยการร้องขอ ให้ศาลกำหนดโทษเสียใหม่ตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง ในการที่ศาลจะกำหนดโทษใหม่นี้ ถ้าปรากฏว่า ผู้กระทำความผิดได้รับโทษมาบ้างแล้ว เมื่อได้คำนึงถึงโทษตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง หากเห็นเป็นการสมควร ศาลจะกำหนดโทษน้อยกว่าโทษขั้นต่ำที่กฎหมายที่บัญญัติในภายหลังกำหนดไว้ถ้าหากมีก็ได้ หรือถ้าเห็นว่าโทษที่ผู้กระทำความผิดได้รับมาแล้วเป็นการเพียงพอ ศาลจะปล่อยผู้กระทำความผิดไปก็ได้

(๒) ถ้าศาลพิพากษาให้ประหารชีวิตผู้กระทำความผิดและตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง โทษที่จะลงแก่ผู้กระทำความผิดไม่ถึงประหารชีวิต ให้งดการประหารชีวิตผู้กระทำความผิด และให้ถือว่าโทษประหารชีวิตตามคำพิพากษาได้เปลี่ยนเป็นโทษสูงสุดที่จะพึงลงได้ตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง

มาตรา 145 กำหนดอัตราโทษ คดีนี้ศาลปรับบทตามวรรคสอง (2)

ตัวบท · ประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา ๑๔๕

ผู้ใดผลิต นำเข้า ส่งออก จำหน่าย หรือมีไว้ในครอบครองซึ่งยาเสพติดให้โทษในประเภท ๑ อันเป็นการฝ่าฝืนมาตรา ๙๐ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสิบห้าปี และปรับไม่เกินหนึ่งล้านห้าแสนบาท

ถ้าการกระทำความผิดตามวรรคหนึ่งเป็นการกระทำดังต่อไปนี้ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สองปีถึงยี่สิบปี และปรับตั้งแต่สองแสนบาทถึงสองล้านบาท

(๑) การกระทำเพื่อการค้า

(๒) การก่อให้เกิดการแพร่กระจายในกลุ่มประชาชน

(๓) การจำหน่ายแก่บุคคลอายุไม่เกินสิบแปดปี

(๔) การจำหน่ายในบริเวณสถานศึกษา สถานอันเป็นที่เคารพในทางศาสนาของหมู่ชนใด หรือสถานที่ราชการ

(๕) การกระทำโดยใช้กำลังประทุษร้ายหรือขู่เข็ญว่าจะใช้กำลังประทุษร้าย

(๖) การกระทำโดยมีอาวุธหรือใช้อาวุธ

ถ้าการกระทำความผิดตามวรรคหนึ่งหรือวรรคสองเป็นการกระทำดังต่อไปนี้ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่ห้าปีถึงจำคุกตลอดชีวิต และปรับตั้งแต่ห้าแสนบาทถึงห้าล้านบาท หรือประหารชีวิต

(๑) การกระทำโดยหัวหน้า ผู้มีหน้าที่สั่งการ หรือผู้มีหน้าที่จัดการในเครือข่ายอาชญากรรม

(๒) การทำให้เกิดผลกระทบต่อความมั่นคงของรัฐหรือความปลอดภัยของประชาชนทั่วไป

คำพิพากษาต่อไปนี้เกี่ยวกับมาตรา 152 และการปรับบทมาตรา 145

  • คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 531/2569 (ส่งออกยาเสพติดเป็นผลกระทบต่อความมั่นคงของรัฐ): วินิจฉัยเรื่องสิทธิฎีกาขอให้ลงโทษต่ำกว่าอัตราขั้นต่ำตามมาตรา 152 วรรคสอง
  • คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3479/2569 (เหตุฉกรรจ์เชิงนามธรรมไม่ผูกกับคำฟ้องและคำรับสารภาพ): วินิจฉัยว่าเหตุฉกรรจ์ตามมาตรา 145 วรรคสอง (2) และวรรคสาม (2) ไม่ผูกกับคำบรรยายฟ้อง
  • คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 272/2565 (มาตรา 145 ถือพฤติการณ์และบทบาท ไม่ถือปริมาณ): วินิจฉัยว่ามาตรา 145 ถือพฤติการณ์และบทบาทเป็นสำคัญ
  • คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2979/2566 (มาตรา 153 กับมาตรา 100/2 ของกฎหมายเดิม): กำหนดโทษใหม่ตามมาตรา 145 วรรคสอง (2) ในคดีที่ปริมาณน้อยกว่า

คำพิพากษาศาลฎีกาคดียาเสพติดทั้ง 18 เรื่องพร้อมสรุปสั้นอยู่ในหน้าคลังคำพิพากษาศาลฎีกาคดียาเสพติด ส่วนลำดับขั้นของคดีตั้งแต่ถูกจับจนพ้นโทษอยู่ในหน้าเส้นทางคดี 9 ช่วง

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับฎีกา 218/2567

คำถามที่ผู้ต้องโทษและครอบครัวมักถามเกี่ยวกับคำพิพากษานี้

ยื่นคำร้องขอกำหนดโทษใหม่แล้วขอให้ศาลลดโทษเพราะฐานะหรือภาระครอบครัวได้หรือไม่

คำพิพากษานี้วินิจฉัยว่าคำขอตามมาตรา 152 วรรคสอง ไม่ใช่ปัญหาในการกำหนดโทษใหม่ ศาลจึงไม่รับวินิจฉัย

ถูกลงโทษจำคุกตลอดชีวิตตามกฎหมายเดิม จะขอกำหนดโทษใหม่ได้เมื่อใด

เมื่อพฤติการณ์ของคดีเข้ามาตรา 145 วรรคหนึ่งหรือวรรคสอง ซึ่งมีโทษจำคุกสูงสุด 15 ปีและ 20 ปีตามลำดับ ถ้าเข้าวรรคสาม ซึ่งมีโทษถึงจำคุกตลอดชีวิตหรือประหารชีวิต โทษเดิมอาจไม่หนักกว่า

โจทก์ไม่ได้บรรยายฟ้องเรื่องการแพร่กระจาย ศาลยังปรับบทตามมาตรา 145 วรรคสองได้หรือไม่

คดีนี้ศาลฎีกาปรับบทตามวรรคสอง (2) จากข้อเท็จจริงที่ได้ความในคดีเดิม แม้จำเลยโต้แย้งเรื่องคำฟ้อง

เชิงอรรถและแหล่งที่มา

เชิงอรรถต่อไปนี้ยกถ้อยคำตัวบทคำต่อคำจากแหล่งทางการ พร้อมแหล่งที่มาของคำพิพากษาศาลฎีกาและเอกสารอ้างอิงอื่นที่หน้านี้อ้างถึง ตามลำดับที่ปรากฏในเนื้อหา

  1. ประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา ๑๕๒ บัญญัติว่า “ความผิดร้ายแรงเกี่ยวกับยาเสพติดตามประมวลกฎหมายนี้ที่มีโทษจำคุกและปรับ ให้ศาลลงโทษจำคุกและปรับด้วยเสมอ โดยคำนึงถึงการลงโทษในทางทรัพย์สินเพื่อป้องกันและปราบปรามการกระทำความผิดร้ายแรงเกี่ยวกับยาเสพติด ถ้าศาลเห็นว่าการกระทำความผิดตามวรรคหนึ่งของผู้ใดเมื่อได้พิเคราะห์ถึงความร้ายแรงของการกระทำความผิด ฐานะทางเศรษฐกิจของผู้กระทำความผิดและพฤติการณ์ที่เกี่ยวข้องประกอบแล้ว กรณีมีเหตุอันสมควรเป็นการเฉพาะราย ศาลจะลงโทษจำคุกหรือปรับน้อยกว่าอัตราโทษที่กฎหมายกำหนดไว้สำหรับความผิดนั้นก็ได้”ที่มา ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๘ ตอนที่ ๗๓ ก หน้า ๑ วันที่ ๘ พฤศจิกายน ๒๕๖๔ (ประมวลกฎหมายท้ายพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายยาเสพติด พ.ศ. ๒๕๖๔) · ระบบค้นหากฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา · สำเนาราชกิจจานุเบกษาในเว็บไซต์สำนักงาน ป.ป.ส.. ตรวจถ้อยคำเมื่อ 4 ตุลาคม 2569
  2. ประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา ๑๔๕ บัญญัติว่า “ผู้ใดผลิต นำเข้า ส่งออก จำหน่าย หรือมีไว้ในครอบครองซึ่งยาเสพติดให้โทษในประเภท ๑ อันเป็นการฝ่าฝืนมาตรา ๙๐ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสิบห้าปี และปรับไม่เกินหนึ่งล้านห้าแสนบาท ถ้าการกระทำความผิดตามวรรคหนึ่งเป็นการกระทำดังต่อไปนี้ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สองปีถึงยี่สิบปี และปรับตั้งแต่สองแสนบาทถึงสองล้านบาท (๑) การกระทำเพื่อการค้า (๒) การก่อให้เกิดการแพร่กระจายในกลุ่มประชาชน (๓) การจำหน่ายแก่บุคคลอายุไม่เกินสิบแปดปี (๔) การจำหน่ายในบริเวณสถานศึกษา สถานอันเป็นที่เคารพในทางศาสนาของหมู่ชนใด หรือสถานที่ราชการ (๕) การกระทำโดยใช้กำลังประทุษร้ายหรือขู่เข็ญว่าจะใช้กำลังประทุษร้าย (๖) การกระทำโดยมีอาวุธหรือใช้อาวุธ ถ้าการกระทำความผิดตามวรรคหนึ่งหรือวรรคสองเป็นการกระทำดังต่อไปนี้ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่ห้าปีถึงจำคุกตลอดชีวิต และปรับตั้งแต่ห้าแสนบาทถึงห้าล้านบาท หรือประหารชีวิต (๑) การกระทำโดยหัวหน้า ผู้มีหน้าที่สั่งการ หรือผู้มีหน้าที่จัดการในเครือข่ายอาชญากรรม (๒) การทำให้เกิดผลกระทบต่อความมั่นคงของรัฐหรือความปลอดภัยของประชาชนทั่วไป”ที่มา ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๘ ตอนที่ ๗๓ ก หน้า ๑ วันที่ ๘ พฤศจิกายน ๒๕๖๔ (ประมวลกฎหมายท้ายพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายยาเสพติด พ.ศ. ๒๕๖๔) · ระบบค้นหากฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา · สำเนาราชกิจจานุเบกษาในเว็บไซต์สำนักงาน ป.ป.ส.. ตรวจถ้อยคำเมื่อ 4 ตุลาคม 2569
  3. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓ บัญญัติว่า “ถ้ากฎหมายที่ใช้ในขณะกระทำความผิดแตกต่างกับกฎหมายที่ใช้ในภายหลังการกระทำความผิด ให้ใช้กฎหมายในส่วนที่เป็นคุณแก่ผู้กระทำความผิดไม่ว่าในทางใดเว้นแต่คดีถึงที่สุดแล้ว แต่ในกรณีที่คดีถึงที่สุดแล้วดังต่อไปนี้ (๑) ถ้าผู้กระทำความผิดยังไม่ได้รับโทษ หรือกำลังรับโทษอยู่ และโทษที่กำหนดตามคำพิพากษาหนักกว่าโทษที่กำหนดตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง เมื่อสำนวนความปรากฏแก่ศาลหรือเมื่อผู้กระทำความผิด ผู้แทนโดยชอบธรรมของผู้นั้น ผู้อนุบาลของผู้นั้นหรือพนักงานอัยการร้องขอ ให้ศาลกำหนดโทษเสียใหม่ตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง ในการที่ศาลจะกำหนดโทษใหม่นี้ ถ้าปรากฏว่า ผู้กระทำความผิดได้รับโทษมาบ้างแล้ว เมื่อได้คำนึงถึงโทษตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง หากเห็นเป็นการสมควร ศาลจะกำหนดโทษน้อยกว่าโทษขั้นต่ำที่กฎหมายที่บัญญัติในภายหลังกำหนดไว้ถ้าหากมีก็ได้ หรือถ้าเห็นว่าโทษที่ผู้กระทำความผิดได้รับมาแล้วเป็นการเพียงพอ ศาลจะปล่อยผู้กระทำความผิดไปก็ได้ (๒) ถ้าศาลพิพากษาให้ประหารชีวิตผู้กระทำความผิดและตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง โทษที่จะลงแก่ผู้กระทำความผิดไม่ถึงประหารชีวิต ให้งดการประหารชีวิตผู้กระทำความผิด และให้ถือว่าโทษประหารชีวิตตามคำพิพากษาได้เปลี่ยนเป็นโทษสูงสุดที่จะพึงลงได้ตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง”ที่มา ฉบับปรับปรุงล่าสุด ระบบค้นหากฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา · ระบบค้นหากฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. ตรวจถ้อยคำเมื่อ 4 ตุลาคม 2569
  4. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 218/2567 (กฎหมายที่ศาลอ้าง: ป.อ. ม. 3 (1) · ป.ยาเสพติด ม. 152 · ในคำพิพากษาศาลปรับบทตาม ป.ยาเสพติด ม. 90, ม. 145 วรรคสอง (2)). ถ้อยคำที่ยกจากคำพิพากษา: “การขอให้ศาลลงโทษน้อยกว่าอัตราโทษที่กฎหมายกำหนดไว้ตาม ป.ยาเสพติด มาตรา 152 วรรคสอง ในคดีที่ศาลมีคำพิพากษาถึงที่สุดแล้ว ไม่ใช่การกำหนดโทษใหม่ตาม ป.อ. มาตรา 3 (1)” “หากจำเลยไม่ถูกเจ้าพนักงานตำรวจจับกุมและยึดเมทแอมเฟตามีนของกลางได้เสียก่อน ย่อมก่อให้เกิดการแพร่กระจายของเมทแอมเฟตามีนไปในกลุ่มผู้เสพอย่างแน่นอน”ที่มา ระบบสืบค้นคำพิพากษา คำสั่งคำร้องและคำวินิจฉัยศาลฎีกา (ค้นด้วยเลขคำพิพากษา) เปิดอ่านคำพิพากษาฉบับเต็มเมื่อ 13 พฤศจิกายน 2569
  5. ประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา ๑๔๕ อ้างแล้วในเชิงอรรถที่ 2
  6. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓ อ้างแล้วในเชิงอรรถที่ 3
  7. ประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา ๑๕๒ อ้างแล้วในเชิงอรรถที่ 1
  8. ประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา ๑๔๕ อ้างแล้วในเชิงอรรถที่ 2
  9. ประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา ๑๕๒ อ้างแล้วในเชิงอรรถที่ 1
  10. ประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา ๑๕๒ อ้างแล้วในเชิงอรรถที่ 1
  11. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓ อ้างแล้วในเชิงอรรถที่ 3
  12. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓ อ้างแล้วในเชิงอรรถที่ 3

ปรึกษาเรื่องคดียาเสพติดกับสำนักงาน

กรณีมีผู้ถูกจับ ขอให้แจ้งชื่อผู้ถูกจับ สถานีตำรวจหรือสถานที่ที่ถูกควบคุม เวลาที่ถูกจับ และข้อหาที่ได้รับแจ้ง กรณีคดีอยู่ในศาลหรือมีคำพิพากษาแล้ว ขอให้แจ้งชื่อศาล หมายเลขคดี และวันนัดถัดไป ข้อมูลของผู้ติดต่อเก็บเป็นความลับ และสำนักงานจะตรวจผลประโยชน์ขัดกันก่อนขอรับเอกสารในคดี

ช่องทางติดต่อสำนักงาน

โทรศัพท์
081 654 5922
LINE
@507btqsu
WhatsApp
+66 87 989 6536
อีเมล
contact@eksiamlegal.com
สำนักงาน
บริษัท เอกสยาม แอนด์ พาร์ทเนอร์ส จำกัด
300/90 ถนนนวมินทร์ แขวงนวมินทร์ เขตบึงกุ่ม กรุงเทพมหานคร 10240
ค่าบริการ
สำนักงานแจ้งขอบเขตงาน ผลส่งมอบ ระยะเวลา และค่าบริการเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มงานทุกครั้ง
คิวอาร์โค้ดสำหรับเพิ่มบัญชี LINE Official ของสำนักงาน
LINE Official Accountปรึกษาทาง LINE @507btqsu
เปิดในแอป LINE
คิวอาร์โค้ดสำหรับติดต่อสำนักงานทาง WhatsApp
WhatsAppสำหรับผู้ติดต่อจากต่างประเทศ
เปิดใน WhatsApp

ส่งรายละเอียดเรื่องถึงสำนักงาน

แบบฟอร์มนี้เป็นช่องทางเพิ่มจากโทรศัพท์ LINE WhatsApp และอีเมล กรอกเฉพาะข้อเท็จจริงโดยย่อ สำนักงานจะติดต่อกลับตามช่องทางที่ระบุ กรุณายังไม่ส่งเอกสารลับจนกว่าสำนักงานจะยืนยันว่าไม่มีผลประโยชน์ขัดกัน

เมื่อกดส่ง ระบบรับแบบฟอร์มของสำนักงานซึ่งให้บริการโดย Cloudflare จะบันทึกข้อมูลที่กรอก หมายเลข IP และเวลาที่ส่ง เพื่อให้สำนักงานติดต่อกลับเกี่ยวกับเรื่องที่แจ้ง ระบบอาจเก็บข้อมูลบนเครื่องแม่ข่ายนอกประเทศไทย